II SA/Bk 163/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. A. W. i J. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanego ogrodzenia oddala skargę. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...] listopada 2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wpłynęło pismo J. W., informujące "o samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku przy ul. [...] (działka nr ewid gr. [...] obręb ewid. [...] – W.)" oraz na ustawieniu parawanu na działce nr [...], przy ogrodzeniu na południowej granicy działki przy ul. [...]". W następstwie powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr NB.I. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał K. T. i U. S. rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego wybudowanego na posesji przy ul. J. [...] w B. bez wymaganego zgłoszenia. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymana w mocy decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. Natomiast decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia wykonanego na działce nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyniku dokonanej na ww. nieruchomości kontroli, ustalono m.in., że na działce objętej kontrolą, przy granicy z działkami nr ewid. gr. [...] i [...] wykonane jest ogrodzenie z gotowych przęseł drewnianych o wysokości w najwyższym punkcie 2,13 m. Inwestorem jest K. T. i U. S. Następnie organ wyjaśnił że kwestie związane z budową ogrodzeń regulują przepisy § 41-43 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Regulacje te odnoszą się głównie do bram i furtek w ogrodzeniu. Niemniej § 41 rozporządzenia stanowi między innymi, że ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt, a także, że umieszczanie na ogrodzeniach, na wysokości mniejszej niż 1,8 m, ostro zakończonych elementów, drutu kolczastego, tłuczonego szkła oraz innych podobnych wyrobów i materiałów jest zabronione. Regulacje prawa budowlanego nie precyzują natomiast z jakich materiałów powinny być wykonywane ogrodzenia pomiędzy nieruchomościami. Stosownie zaś do treści art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz71409 ze zm.), zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m (przedmiotowe ogrodzenie posiada wysokość 2,13 m). Jednocześnie brak zgody sąsiada na budowę ogrodzenia nie stanowi przeszkody dla dopuszczenia do realizacji takiej inwestycji, bowiem przepisy Prawa budowlanego nie uzależniają możliwości prowadzenia robót budowlanych na własnej nieruchomości od zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Zacienienie ogródka w związku z budową ogrodzenia z gotowych elementów drewnianych, które nie narusza przepisów prawa budowlanego nie jest okolicznością uniemożliwiającą wykonanie takiego ogrodzenia. W tym stanie rzeczy uznano, że skoro rozpatrywane ogrodzenie wykonano między prywatnymi posesjami zachowując przepisową wysokość do 2,20 m, nie było wymagane na jego budowę pozwolenie ani zgłoszenie, stąd też organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do nakazania rozbiórki ww. ogrodzenia. W związku z powyższymi ustaleniami postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a i należało je umorzyć. Końcowo organ wskazał, że ewentualne roszczenia właściciela sąsiedniej nieruchomości związane z zacienieniem ogródka powinny być dochodzone na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Odwołanie od tej decyzji złożył J. W. Po rozpoznaniu odwołania P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wyjaśnił, że ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym tylko w pewnych, określonych w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) okolicznościach. Kwalifikacja taka jest jednak dopuszczalna tylko w sytuacji, gdy ogrodzenie jest związane z obiektem budowlanym i jednocześnie zapewnia możliwość korzystania z niego. Zdaniem organu, przedmiotowe ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, lecz stanowi ono urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Następnie organ stwierdził, że ogrodzenie jest wykonane z gotowych przęseł drewnianych o wysokości w najwyższym punkcie 2,13 m, w związku z czym nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. W tej sytuacji organ uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia wykonanego na działce nr ewid. gr. [...] przy ul. [...] w B. stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a. i dlatego należało je umorzyć. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, J. W. i J. W. (dalej: "Skarżący") złożyli na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jego uchylenie, jak też o uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżący podnieśli, że uszczelnione ogrodzenie zacienia ich działkę, naruszając ich interes prawny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się bowiem, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jego wydawania. Przeciwnie, uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Na wstępie podkreślić należy, iż celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Ten cel nie zawsze może być jednak osiągnięty z różnych przyczyn. Powodem takiej sytuacji może być bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, z którą mamy do czynienia wówczas, gdy organ w sposób oczywisty stwierdzi brak jakichkolwiek podstaw prawnych oraz faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Na gruncie prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania określonych nakazów lub zakazów. Dodać również należy, że aby organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone postępowanie administracyjne, obowiązane są kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięcie tej zasady przewiduje art. 77 § 1 k.p.a., nakładający na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W sprawie niniejszej organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że brak jest podstaw do ich ingerencji, bo sporne ogrodzenie wykonano między prywatnymi posesjami zachowując przepisową wysokość do 2,20 m, w związku z czym na jego budowę nie było wymagane pozwolenie ani zgłoszenie i nie było podstaw do nakazania jego rozbiórki. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego, budowa ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia, chyba że dotyczy ona ogrodzenia powyżej 2,20 m. Opisana wyżej przyczyna niewątpliwe przesądziła o podjętym przez organy obu instancji rozstrzygnięciu w konkretnym przypadku i zdaniem Sądu odpowiada ono prawu. W sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie na wniosek Skarżącego organ przeprowadził kontrolę, w wyniku której stwierdził, że na działce objętej kontrolą, przy granicy z działkami nr ewid. gr. [...] i [...] wykonane jest ogrodzenie z gotowych przęseł drewnianych o wysokości w najwyższym punkcie 2,13 m. Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez Skarżących. Sąd w całości podziela pogląd organów obu instancji o braku naruszenia w konkretnym przypadku obowiązujących przepisów prawa, w szczególności ustawy Prawo budowlane. W tej sytuacji organy prawidłowo oceniły, że zainicjowane przez Skarżącego postępowanie w sprawie ogrodzenia stało się bezprzedmiotowe. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza bowiem obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie. Umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 kpa jest obligatoryjne i dalsze jego prowadzenie w takim przypadku stanowiłyby o jego wadliwości. Strona skarżąca w złożonej skardze również nie zarzuca naruszenia przepisów prawa, podnosząc okoliczność, że ogrodzenie zacienia ich działkę. Sąd zauważa, że kwestia ewentualnego zacienienia może być rozpatrywana jako immisja. Badanie immisji jest kwestią z zakresu prawa cywilnego i może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Ani organy nadzoru budowlanego, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do rozstrzygania sporów, których przedmiotem są zakłócenia korzystania z nieruchomości sąsiednich. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że pomimo, że wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Biorąc pod uwagę powyższe, nie stwierdzając naruszenia prawa dającego podstawę do uwzględnienia skargi, orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718).