II SA/Bd 1499/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. G. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie ze skargi E. w G. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2016 r., nr [...].[...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości postanawia odmówić uzupełnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1499/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. w G. wniesioną na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2016 r., nr [...].JG w przedmiocie udostępnienia nieruchomości. W dniu 10 kwietnia 2017 r. wpłynął do akt sprawy wniosek radcy prawnego J. S. reprezentującego uczestnika postępowania P. G. o uzupełnienie powyższego wyroku z dnia 27 marca 2017 r. w zakresie orzeczenia co do zasądzenia od skarżącej na rzecz uczestnika postępowania zwrotu niezbędnych kosztów postępowania poniesionych przez uczestnika, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych przy uwzględnieniu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Uzasadniając swój wniosek reprezentujący uczestnika postępowania radca prawny J. S. podniósł, że już w piśmie z dnia 10 stycznia 2017 r. złożył wniosek o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania, jednakże Sąd w wyroku z dnia 27 marca 2017 r. zaniechał orzeczenia o kosztach postępowania, pomimo zgłoszonego wniosku, w związku z czym wniosek ten jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej w dalszej części "ppsa"), znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Użyte w przytoczonym przepisie pojęcie "całości skargi", określa zakres zawisłości sprawy, o którym, po pierwsze, decydują wnioski skargi określające przedmiot zaskarżenia, stanowiący podstawowy element kształtujący zakres kontroli zaskarżonego orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny a po drugie, dodatkowe orzeczenia, jak i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, które według przepisów ustawy sąd powinien zamieścić w wyroku. Wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2017 r. spełnia zdaniem Sądu te wymagania, gdyż rozstrzyga on o całości skargi orzekając o jej oddaleniu. Zgodnie bowiem z art. 209 powołanej ustawy rozstrzygnięcie wniosku strony o zwrot kosztów (art. 210 ppsa) należy zamieścić w sentencji każdego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego uwzględniającego skargę (art. 200 ppsa w zw. z art. 145-150 ppsa) oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej (uwzględniającego tę skargę – art. 203 ppsa oraz ją oddalającego – art. 204 ppsa). Ponadto należy je zawrzeć w postanowieniach o umorzeniu postępowania wskutek zastosowania przez organ autokontroli (art. 54 § 3 ppsa), a także przeprowadzenia skutecznej mediacji (art. 118 § 2 ppsa), o których mowa w art. 201 powołanej ustawy. Stanowiący podstawę rozstrzygania przez sądy administracyjne o poniesionych przez strony kosztach postępowania przepis art. 209 powołanej ustawy stanowi wyraz wprowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym znanej postępowaniu cywilnemu zasady koncentracji kosztów postępowania (art. 108 kpc). Oznacza ona, że sąd rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania, kończąc sprawę w danej instancji (zob. M. Masternak (w:) M. Jaśkowska, M. Masternak, E. Ochendowski, Postępowanie sądowoadministracyjne..., s. 218). Zasada ta odnosi się zarówno do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, jak i do postępowania kasacyjnego. Jednocześnie opisywany przepis wprowadzając zamknięty katalog rodzajów orzeczeń sądów administracyjnych, które powinny zawierać rozstrzygnięcie o kosztach, nie upoważnia Sądu do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie w danej instancji niż te, które wymienia. Oznacza to, że w przypadku wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego skargę na akt organu administracji, koszty postępowania nie należą się nie tylko skarżącemu, jako przegrywającemu sprawę, lecz również i uczestnikowi postępowania choćby nawet popierał on stanowisko organu administracji – jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie w piśmie z dnia 10 stycznia 2017 r. Warto również pokreślić, że zawarty w piśmie z dnia 6 kwietnia 2017 r. radcy prawnego J. S. jako pełnomocnika uczestnika postępowania wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 27 marca 2017 r. w zakresie orzeczenia, co do zasądzenia od skarżącej na rzecz uczestnika postępowania zwrotu niezbędnych kosztów postępowania poniesionych przez uczestnika, w tym zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika uznać należy za oczywiście bezzasadny również w świetle tych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które szczegółowo regulują zasady zwrotu poniesionych przez strony postępowania kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. Wskazać tu bowiem trzeba, że w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, stanowiącymi sądy pierwszej instancji, utrzymana została zasada, która do końca 2003 r. obowiązywała w orzekającym w jednej instancji Naczelnym Sądzie Administracyjnym (vide: art. 55 ust. 1 nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym – Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji gdy skarga została uwzględniona (odstępstwa od tej zasady zawiera tylko art. 201 ppsa). Nie jest więc możliwe w kontekście literalnego brzmienia art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzanie przez wojewódzkie sądy administracyjne kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) na rzecz uczestników postępowania bez względu na wynik postępowania. Na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy pozostaje zaś aktualny pogląd, zgodnie z którym osobom, których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, ale uczestniczących w postępowaniu na prawach strony (art. 33 ppsa) nie przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego bez względu na wynik postępowania sądowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 1998r., sygn. akt V SA 1306/97, LEX nr 35145). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie obowiązuje bowiem pełna zasada odpowiedzialności za wynik postępowania, którą wprowadzono w postępowaniu cywilnym (art. 98 § 1 kpc). Reasumując powyższe uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie brak rozstrzygnięcia o kosztach poniesionych przez uczestnika postępowania – w wyroku z dnia 27 marca 2017 r. oddalającym skargę – nie stanowi o braku wskazanego w art. 157 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy Sąd powinien był zamieścić z urzędu. Ponieważ, jak wyjaśniono to już we wstępnej części rozważań Sąd rozstrzygnął o całości skargi E. w G., należało na podstawie art. 157 § 1, § 2 i § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 209 tej ustawy odmówić uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2017 r., o czym orzeczono jak w sentencji.