II SA/Sz 1420/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-04-24

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty za pobyt dziecka w domu dziecka powinien zostać umorzony jako bezprzedmiotowy, jeśli ustawa stanowi, że strony w takich sprawach są z mocy prawa zwolnione z ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty za pobyt dziecka w domu dziecka podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, strony w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej są z mocy ustawy zwolnione z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, a odmowa mogłaby pozbawić go możliwości obrony swoich praw.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą opłaty za pobyt dziecka w domu dziecka. Po oddaleniu skargi przez WSA, R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał na niskie dochody, koszty utrzymania mieszkania, alimenty i leczenie jako powody niemożności poniesienia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie umorzył postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił adwokata dla R. S.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w domu dziecka p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w domu dziecka. Odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek został doręczony skarżącemu w dniu [...] r. W dniu [...] r. R.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że mieszka w mieszkaniu komunalnym o pow. [...] m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, a jego dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca wyjaśnił, że płaci alimenty na [...] W., a także ponosi koszty [...] . W myśl art. 245 § 1, § 2 i 3 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Z wniosku wynika, że R. S. mieszka sam w mieszkaniu komunalnym, jego wynagrodzenie za pracę wynosi od [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że płaci alimenty na [...] W., ponosi koszty utrzymania mieszkania i swojego leczenia, dlatego nie stać go na poniesienie wynagrodzenia i wydatków adwokata. Zaskarżoną decyzją skarżący został zobowiązany do ponoszenia kosztów pobytu [...] W. w Domu [...] w P. w kwocie [...] zł miesięcznie . Decyzja będąca przedmiotem skargi została wydana na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575 ze zm.) i należy do spraw z zakresu szeroko rozumianej pomocy i opieki społecznej. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżący jest zatem w niniejszej sprawie z mocy ustawy zwolniony od obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji złożony wniosek w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowy na podstawie art. 249a p.p.s.a. Natomiast w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata wniosek należało uwzględnić. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, wprawdzie uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę ale ponosi koszty utrzymania mieszkania komunalnego, płaci alimenty i nie byłby w stanie ustanowić adwokata z własnych środków. Odmowa uwzględnienia wniosku w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu mogłaby pozbawić wnioskodawcę możliwości wniesienia skargi od wyroku oddalającego jego skargę. Z tych względów wniosek w tym zakresie należało uwzględnić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło