II GZ 538/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Lidia Ciechomska – Florek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp z o.o. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2017 sygn. akt III SA/Gl 291/17 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 25 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 291/17 w sprawie ze skargi A. Sp z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 25 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że A. Sp z o.o. w J. (dalej: skarżąca) pismem z 23 lutego 2017 r. wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oddalając wniosek skarżącej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wynika, że ciężar wykazania, okoliczności w nim wskazanych spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu pierwszej instancji wniosek skarżącej nie został poparty żadną dokumentacją obrazującą sytuację finansową prowadzonej przez nią działalności, co więcej skarżąca nie wykazała argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo przedstawienie zakresu żądania, uniemożliwia zweryfikowanie sytuacji w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., co oznacza, że wniosek powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W przypadku ich braku sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, wzywać stronę do ich przedłożenia. Na podstawie twierdzeń strony niezobrazowanych żadnym dodatkowym materiałem źródłowym trudno zdaniem Sądu pierwszej instancji ustalić jaki wpływ ma wykonanie zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. W konsekwencji, brak powyższych danych w połączeniu z niedołączeniem stosownych dokumentów uniemożliwił Sądowi pierwszej instancji zweryfikowanie, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 63 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu złożonego zażalenia skarżąca podniosła, że wstrzymanie wykonania decyzji może doprowadzić do likwidacji działalności gospodarczej ponieważ zablokowanie systemu EMCS uniemożliwi kontynuację świadczenia usług, pomimo że powołana decyzja cofająca zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego nie jest prawomocna z uwagi na toczące się postępowania sądowo - administracyjne. Skarżąca zaznaczyła, że organy celne obu instancji wskazały, że przyczyną uzasadniającą cofnięcie skarżącej spółce zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego były m.in. zaległości w zobowiązaniach podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług, które to zobowiązanie podatkowe wynikało jedynie z decyzji orzekającej odpowiedzialność osób trzecich i nie zostało poprzedzone wydaniem decyzji określającej wysokość należnego podatku od towarów i usług przez organ podatkowy. W ocenie skarżącej określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody wystąpiły, co powoduje, że zażalenie jest zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw dlatego podlega oddaleniu. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na skarżącej. Oznacza to, że skarżąca winna wskazać na konkretne okoliczności, uzasadniające twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji, której wniosek o wstrzymanie dotyczy. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do określonych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do skarżącej. Przenosząc uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że okoliczności podniesione przez skarżącą w zażaleniu nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Fakt, że przyczyną cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego były m.in. zaległości w zobowiązaniach podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług, czego konsekwencją jest subiektywne przekonanie skarżącej o wadliwości wydanej decyzji nie stanowi o spełnieniu żadnej z przesłanek z art. 63 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, iż kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, sąd dokona dopiero na rozprawie. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów. Jak wskazuje B. Dauter w: [B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005], środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Reasumując, wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, służąc jedynie zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), a także czy adresat decyzji naruszył prawo, zostanie przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji w postępowaniu ze skargi skarżącej, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Przechodząc do dalszych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadnia również powoływane przez skarżącą pogorszenie sytuacji finansowej, w tym brak przychodów z tytułu świadczonych usług. Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ale bada zgodność z prawem działania Sądu pierwszej instancji, a więc rozstrzyga na podstawie stanu, jaki istniał w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Należy jednak w tym miejscu przypomnieć, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia jego ponowienia w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 p.p.s.a. Skarżąca przedstawiła co prawda rachunek zysków i start, nie wykazała jednak stanu środków zgromadzonych na swoich rachunkach bankowych i nie udokumentowała operacji na tych rachunkach, zaś takie działania najlepiej służyłyby wykazaniu najbardziej aktualnej sytuacji płatniczej i pozwoliłyby na ocenę rzeczywistej płynności finansowej skarżącej. Skoro skarżąca takich dokumentów lub wyliczeń nie przedstawiła, nie była możliwa ocena wskazanych okoliczności w kontekście spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca profesjonalną obsługę finansową powinna również przedstawić dokumenty określające jej aktualną sytuację finansową wraz z ekonomicznym uzasadnieniem wskazywanych możliwych strat, które mogą powstać w wyniku wykonania decyzji, które z punktu widzenia przesłanek określonych przez art. 61 § 3 p.p.s.a. są istotne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszystkie powyżej wskazane okoliczności świadczą o tym, że postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.