II SA/Op 647/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. D. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 25 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie usytuowania wiaty postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. C. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 25 października 2016 r., nr [...]. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu wezwano skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi przez: - własnoręczne podpisanie skargi i jej odpisu lub nadesłanie egzemplarza skargi i jej odpisu własnoręcznie podpisanego, - nadesłanie dodatkowych dwóch odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Jednocześnie Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia dowodu uiszczenia wpisu od skargi, który pomimo wskazania go jako załącznika skargi nie został do niej dołączony. Powyższe wezwanie zostało przesłane na adres podany na kopercie, tj. [...][...], ul. [...], a po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach: 10 stycznia 2017 r. i 26 stycznia 2017 r., zwrócono korespondencję sądową z adnotacją: "Zwrot, nie podjęto w terminie." W dniu 15 lutego 2017 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo skarżącej z dnia 10 lutego 2017 r., w którym poinformowała, że omyłkowo w skardze wskazała niepoprawny adres swojego zamieszkania, tj. błędny numer domu, w którym zamieszkuje (ul. [...], a powinno być ul. [...]). Wskazała, że jest to oczywista omyłka pisarska, która w konsekwencji uniemożliwiła jej odebranie korespondencji sądowej wzywającej do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca stwierdziła, że dopiero w dniu 8 lutego 2017 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu, dowiedziała się o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi i niezwłocznie, tj. w dniu 11 lutego 2017 r. wysłała do Sądu pismo wyjaśniające powstałą sytuację wraz z trzema odpisami podpisanej skargi. Na skutek zarządzenia z dnia 21 lutego 2017 r., wezwano skarżącą do wskazania przedmiotu pisma z dnia 10 lutego 2017 r. i celu, z jakim zwróciła się do Sądu. Pouczono jednocześnie, że ww. czynności należy dokonać w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W odpowiedzi na ostatnio opisane wezwanie, skarżąca w piśmie z dnia 6 marca 2017 r. nazwanym: "pismo wyjaśniające" zwróciła się o rozpatrzenie jej skargi wskazując, że wraz z mężem są w podeszłym wieku i nie prowadzili spraw w Sądzie, dlatego niniejszy proces jest dla nich trudną sprawą. Następnie kolejnym pismem z dnia 6 marca 2017 r., skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi. Ponownie wyjaśniła, że wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez doręczenie dwóch odpisów skargi i potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi, zostało przesłane na adres w [...], przy ul. [...] (gdzie zamieszkuje właściciel działki, na której znajduje się wiata będąca przedmiotem skargi), zamiast na adres: [...], pod którym zamieszkuje skarżąca. Dodała, że nieprawidłowy adres był wynikiem oczywistej omyłki. Stwierdziła także, że po rozmowie telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem Sądu w dniu 9 lutego 2017 r. przesłała żądane odpisy skargi na adres Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, bowiem uznała, że organ ten prześle odpisy, tak jak to miało ze skargą. Dopiero po otrzymaniu pisma z dnia 22 lutego 2017 r. zorientowała się natomiast, że żądane odpisy nie wpłynęły do Sądu. Dotyczy to również opłaty z tytułu wpisu od skargi, który uiszczony został na rzecz organu. Postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 3 kwietnia 2017 r., do rąk dorosłego domownika – Z. D. (por. k-56 akt sądowych). Skarżąca nie złożyła w wymaganym terminie 7 dni od dnia doręczenia, zażalenia na opisane orzeczenie z dnia 27 marca 2017 r. W aktach sprawy znajduje się wyciąg bankowy potwierdzający uiszczenie w dniu 6 marca 2017 r. przez skarżącą, opłaty od skargi w wysokości 100 zł (k-29 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a." Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez m.in. jej podpisanie lub nadesłanie podpisanego osobiście egzemplarza skargi. Przepis art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. stanowi bowiem, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, rozumiany jako znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 342). We wskazanym przepisie jest więc mowa o podpisie własnoręcznym, z wyjątkiem przypadków niemożności podpisania pisma przez stronę, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a. Niedochowanie warunków własnoręcznie podpisanej skargi, wiąże się natomiast z jej odrzuceniem. Skarżąca została również wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie dodatkowych dwóch odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Kwestia wymogu nadesłania przez stronę odpisów skargi była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 13/13), wydanej w składzie 7 sędziów, orzekł, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Ponadto, zgodnie z zaprezentowanym w ww. uchwale stanowiskiem, nadesłanie przez stronę wymaganych odpisów skargi po wyznaczonym terminie, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powołana uchwała NSA posiada na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a., moc wiążącą zasady ogólnej, do której sądy administracyjne muszą się stosować przy rozpoznawaniu przed nimi spraw. Niezachowanie wymogów formalnych, może skutkować wezwaniem przez Sąd do uzupełnienia braków tej skargi w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawą odrzucenia skargi stanowi wówczas art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowiący, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Pismem z dnia 2 stycznia 2017 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: jej własnoręczne podpisanie lub doręczenie podpisanego egzemplarza skargi oraz nadesłanie dwóch dodatkowych odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Doręczenia dokonano pod adres skarżącej (podany na kopercie, w której doręczono skargę do Sądu), z zachowaniem wymogów wynikających z przywołanego wyżej przepisu art. 73 P.p.s.a., w tym po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (w dniach: 10 stycznia 2017 r. i 18 stycznia 2017 r.). Zwrot przesyłki nastąpił w dniu 26 stycznia 2017 r., po uprzednim jej złożeniu w placówce pocztowej na okres czternastu dni. Wobec powyższego Sąd przyjął, że przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi została skutecznie doręczona w dniu 24 stycznia 2017 r. Ustaleń tych dokonano na zasadzie art. 65 § 1 P.p.s.a, zgodnie z którym sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Stosownie zaś do art. 73 § 1 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 art. 73 P.p.s.a). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 art. 73 P.p.s.a.). Ustawodawca wprowadził zatem tzw. fikcję doręczenia, polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie czternastu dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo). Wobec powyższego, siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął bieg w dniu 25 stycznia 2017 r. i upłynął z dniem 31 stycznia 2017 r. Natomiast skarżąca za pośrednictwem poczty w dniu w dniu 11 lutego 2017 r. (data stempla pocztowego), złożyła żądane odpisy skargi, co nastąpiło z uchybieniem terminu. Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uchybionych czynności, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r., odmówił przywrócenia ww. terminu. Orzeczenie to stało się prawomocne wobec nie złożenia przez strony postępowania środka zaskarżenia, w postaci zażalenia na zapadłe postanowienie. W tych okolicznościach sprawy, uznać należało, że we wskazanym terminie nie przedłożono Sądowi żądanych opisów skargi i nie dopełniono obowiązku jej podpisania, co oznacza, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w sposób umożliwiający nadanie sprawie dalszego biegu. Wobec tego, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi, jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie kosztów sądowych orzeczono jak w punkcie drugim sentencji, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.