I SA/Rz 102/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-05-09

Skład orzekający: Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec współmałżonka, któremu tytuł wykonawczy doręczono po upływie terminu przedawnienia, jest uzasadniony, jeśli wierzyciel zajął stanowisko o jego nieuzasadnieniu, a stanowisko to nie zostało zaskarżone?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny i organ odwoławczy są związane wiążącym stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów dotyczących egzekucji administracyjnej, jeśli stanowisko to nie zostało zaskarżone. Brak zaskarżenia postanowienia wierzyciela czyni je ostatecznym i wiążącym dla organów administracyjnych, a w konsekwencji dla sądu administracyjnego. Skuteczne zajęcia rachunku bankowego wobec jednego z małżonków mogą przerwać bieg przedawnienia zobowiązań podatkowych, nawet jeśli tytuł wykonawczy na drugiego małżonka został wystawiony po terminie przedawnienia, pod warunkiem, że stanowisko wierzyciela w tym zakresie nie zostało skutecznie podważone.
Stan faktyczny
Skarżący zarzucił przedawnienie obowiązku podatkowego wobec siebie, twierdząc, że tytuły wykonawcze obejmują lata 2007-2011, a postępowanie egzekucyjne wszczęto dopiero w 2016 r. Organ egzekucyjny uznał zarzut za nieuzasadniony, opierając się na stanowisku wierzyciela (Wójta Gminy), który wskazał na wcześniejsze czynności egzekucyjne (zajęcia rachunków bankowych) wobec współmałżonka, które miały przerwać bieg przedawnienia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, podkreślając wiążący charakter stanowiska wierzyciela, które nie zostało zaskarżone. Skarżący podniósł, że czynności egzekucyjne nie były skuteczne wobec niego, gdyż tytuł wykonawczy wystawiono po terminie przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch / spr. / Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę. I SA/Rz 102/17 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], wystawionych przez wierzyciela Wójta Gminy C. W uzasadnieniu podniesiono, że w celu wyeliminowania należności objętych powyższym tytułem wykonawczym z dnia 21 lipca 2015 r. o numerach jak wyżej, organ egzekucyjny dokonał zajęcia innych wierzytelności małżonków M. i P. N. zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r., które zostało im doręczone z odpisami tytułów wykonawczych. Pismem z dnia 13 maja 2016 r. M. i P. N. wnieśli do organu egzekucyjnego zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji, zarzucając przedawnienie obowiązku objętego w/w tytułami wykonawczymi, wobec M. N. Małżonkowie N. podnieśli, że w/w tytuły wykonawcze obejmują lata 2007-2011 i wobec M. N. przedwaniły się, bowiem wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło dopiero w 2016 r. Pismem z dnia 23 maja 2016 r., organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionego zarzutu. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2016 r. znak [...] wierzyciel uznał wniesiony przez małżeństwo N. zarzut za nieuzasadniony i wskazał, że chwilowy i uznał, że wobec niewywiązywania się przez podatnika P. N. z obowiązku podatkowego, przekazał 2009 i 2011 r. Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...]. Ponieważ postępowanie egzekucyjne wobec P. N. okazało się bezskuteczne, wierzyciel w piśmie z dnia 6 sierpnia 2014 r. skierował do organu egzekucyjnego pytanie : czy zostały zastosowane środki egzekucyjne o których mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, których zastosowanie skutkuje przerwaniem biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych. W odpowiedzi organ egzekucyjny w piśmie z dnia 12 sierpnia 2014 r. wskazał, że zastosowano szereg środków egzekucyjnych i czynności mających wpływ na przerwanie biegu przedawnienia, w tym skuteczne zajęcie rachunku bankowego dłużnika w dniach: 24 XI 2010 r., 20 XII 2012 r. oraz 10 VI 2013 r. Następnie wierzyciel zwrócił się z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec P. N. i skierował nowe tytuły wykonawcze na podstawie art. 27e ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji wystawione na małżeństwo N. Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego , wobec M. N. jest niezasadny, gdyż bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych odnośnie podatku od nieruchomości za lata 2007-2011, uległ przedawnieniu na skutek zastosowania środków egzekucyjnych wymienionych w piśmie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 12 sierpnia 2014 r., a złożonego wobec zastosowania skutecznych zajęć rachunku bankowego w dniach: 4 XI 2010 r., 20 XII 2012r. i 10 VI 2013 r. Postanowienie Wójta Gminy C. odnośnie zajęcia stanowiska w przedmiocie należności , nie zostało zaskarżone i stało się ostateczne. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2016 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku egzekucyjnego na podstawie wyżej przedstawionych tytułów wykonawczych powołując się na wiążące stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2016 r. znak [...] podnosząc przytoczone przez wierzyciela argumenty. Na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego M. N. wniosła zażalenie, w którym zamieściła bliższe ustalenia faktyczne, polegające na przyjęciu, że czynności egzekucyjne podjęte przez organ egzekucyjny są skuteczne wobec współmałżonka w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy na współmałżonka został wystawiony już po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zajęcia rachunków bankowych mogły przerwać bieg przedawnienia, ale wobec P. N., ale nie wobec niej ponieważ nie zostały jej skutecznie doręczone z tego względu zobowiązanie podatkowe wobec niej się przedawniło. Dyrektor Izby Skarbowej wyżej opisanym postanowieniu z dnia 21 listopada 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 32 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, a także wymienił wszystkie podstawy określone w art. 33 ust. 1 tejże ustawy. Organ odwoławczy naprowadził, iż stosownie do treści art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 – 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 § pkt 1 – 5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Art. 34 § 4 powyższej ustawy stanowi, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione o wszczęciu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Art. 34 ustawy wskazuje dwa rodzaje postanowień w sprawie zarzutów dotyczących postepowania egzekucyjnego. Zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 – postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów oraz postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela, przy czym od obydwu postanowień przysługuje zażalenie – art. 34 § 2 i 5. Zasada jest, że postanowienie organu egzekucyjnego winno być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela. Odnośnie zarzutów o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 – 5 i 7 ustawy, wypowiedź wierzyciela jest wiążąca zarówno dla organu egzekucyjnego jak i dla organu odwoławczego. Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu stwierdzenia istnienia podatku do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela, dotyczy to również organu odwoławczego. Zgodnie z art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązania i jego małżonka, jak i c ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Art. 27c powyższej ustawy ma zastosowanie także wtedy, gdy jeden z małżonków jest zobowiązany w rozumieniu art. 1a pkt 20 ustawy, a drugi statutu takiego nie ma, ale zachodzi podstawa do prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego. Wystawienie tytułu wykonawczego zgodnie z art. 27 c ustawy, oznacza również, że małżonkowi zobowiązanemu przysługuje prawo do złożenia zarzutów. Na powyższe postanowienie organu odwoławczego z dnia 21 listopada 2016 r. Małżeństwo N. wnieśli skargę do tutejszego Sądu w której domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu postawili zarzuty podniesione w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Bezsporne w sprawie jest postanowienie wierzyciela Wójta Gminy w C. zawierające stanowisko w sprawie zarzutów nie zostało zaskarżone, a więc stało się ostateczne. Według treści art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 – 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, takie na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 – 7 , to stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, jako organ egzekucyjny zajął stanowisko w sprawie zarzutów po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów, które jako ostateczne było dla niego wiążące, zgodnie z art. 33 § 1 ustawy, jako że podstawę prawną zarzutu stanowił art. 33 § 1 pkt 1 ustawy. Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego dla ustalenia istnienia podstaw oraz do uwzględnienia zarzutu i do weryfikowania w ten sposób stanowiska wierzyciela. Dla weryfikacji stanowiska wierzyciela służy zażalenie na jego postanowienie w tym przedmiocie, które nie zostało wniesione. W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, że organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego, w przedmiocie zarzutów, również jest związany stanowiskiem wierzyciela (tak NSA w wyrokach z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 333/08 oraz z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II FSK 1480/05. Wobec powyższych, ponieważ organy nie naruszyły prawa procesowego jak i materialnego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło