II FZ 528/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1112/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika i określenia należności z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1112/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku B. sp. z o.o. z siedzibą w P., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r. w przedmiocie odpowiedzialności płatnika i określenia należności z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, nie przedstawiając we wniosku jakiejkolwiek argumentacji. Nie przedłożyła również dokumentów na poparcie tego wniosku. Sąd uznał, że bez przedstawienia stosownych dokumentów, które potwierdzałyby wystąpienie przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu spółka nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. 2. W zażaleniu spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: - "wydanie postanowienia bez uprzedniego wnikliwego zapoznania się z treścią skargi, stanowiącej uzasadnienie merytoryczne zarówno dla materii prawnej samej skargi, jak również uzasadniającej faktyczne powody wniosku wytrzymania wykonania", - "nadinterpretację treści art. 61 par. 3 ustawy PPSA, poprzez rozszerzenie uzasadniania wydanego postanowienia ponad treść zapisaną w ustawie", - "przyjęcie bezkrytyczne historycznego wyroku NSA za podstawę uzasadnienia odmowy, bez uwzględnienia stanu faktycznego zawartego w rozpatrywanym wniosku", - "wydanie rozstrzygnięcia bez wezwania do usunięcia braków lub jakiegokolwiek pouczenia (po uznaniu przez Sąd za niewystarczającą dokumentację uzasadniającą wniosek), przy braku ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika wnioskodawcy". 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza wniosku spółki doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że wniosek ten nie został prawidłowo uzasadniony. Nie wskazano w nim w sposób pełny i wyczerpujący okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. Obowiązek wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania aktu administracyjnego. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd administracyjny pierwszej instancji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania aktu, która stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a. Strona występująca o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jej żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając ją, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Odnosząc powyższe rozważania na stan rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania zaskarżonego aktu. To w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie jest poparcie tych twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tej wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez stronę na nią się powołującą, że okoliczność ta istnieje. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie ma obowiązku wzywania do "uzupełnienia braków" dokumentacji. Nie ma bowiem listy dokumentów, które należy przedstawić w takiej sytuacji. W istocie można przedstawić różne dokumenty w zależności od okoliczności. To strona zna swoją sytuację materialną, to strona twierdzi, że niezbędne jest wstrzymanie wykonania decyzji i to strona wie, jakie dokumenty powinna przesłać, by poprzeć swoje twierdzenia. Tymczasem w złożonym wniosku spółka nie wskazała ani nie udokumentowała w dostateczny sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jej stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji spółka kładzie nacisk na fakt, że w jej ocenie istnieją uzasadnione wątpliwości co do zasadności decyzji organu podatkowego. Argumentacja tego rodzaju jest jednak całkowicie chybiona, skoro legalność zaskarżonej decyzji podatkowej zostanie dopiero zbadana w postępowaniu sądowoadministracyjnym i znajdzie odzwierciedlenie w wyroku Sądu pierwszej instancji. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a. pozostają bez związku z zarzutami skargi, jakie spółka kieruje wobec decyzji podatkowej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sad Administracyjny uznał, że brak argumentacji spółki na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwił Sądowi pierwszej instancji odniesienie się do przesłanek zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a., co wykluczyło udzielenie jej ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.