I SA/Wa 269/17

WyrokWSA w Warszawie2017-05-09

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Dariusz Chaciński, Magdalena Durzyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa stwierdzająca nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia z 1959 r. w części dotyczącej nieruchomości, która stanowiła współwłasność nacjonalizowanej fabryki i innego podmiotu, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Minister Infrastruktury i Budownictwa, wydając decyzję stwierdzającą nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia z 1959 r. w części dotyczącej nieruchomości, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie, a także art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieodpowiednie uzasadnienie decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego zbadania, czy doszło do rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do udziału w nieruchomości należącego do innego podmiotu niż nacjonalizowana fabryka, a także czy przejęcie udziału należącego do samej fabryki stanowiło rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miejskiej i Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która stwierdzała w części nieważność, a w części wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia z 1959 r. zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy i ustalającego składniki majątkowe przedsiębiorstwa przejętego na własność Państwa. Skarżący zarzucili ministrowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i niezastosowanie art. 156 § 2 k.p.a., a także naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 k.p.a.). Kwestionowali sposób, w jaki minister ocenił przejęcie nieruchomości stanowiącej współwłasność nacjonalizowanej fabryki i innego podmiotu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Gminy Miejskiej [...] i Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta [...] solidarnie kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Protokolant referent Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] i Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Gminy Miejskiej [...] i Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta [...] solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 dalej jako kpa) utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].01.2016 r. nr [...]. Decyzja ta stwierdzała w części nieważność a w części wydanie z naruszeniem prawa - w zakresie dotyczącym nieruchomości położonej w gm. kat. [...], oznaczonej nr [...] - orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...].11.1959 r. nr [...] (dalej jako orzeczenie z 1959r.) zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 14.01.1955 r. oraz ustalającego, że składniki majątkowe objęte ww. protokołem z dnia 14.01.1955 r. stanowią część składową przedsiębiorstwa Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] Sp. z o. o. w [...], które przeszło na własność Skarbu Państwa. Podstawę prawną orzeczenia z 1959r. i poprzedzającego go orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...].09.1950 r. nr [...] - stanowił art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 3 poz. 17 dalej jako ustawa) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. z 1947 r. Nr 16, poz. 62), w brzmieniu nadanym mu rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 maja 1949 r. (Dz. U. z 1949 r. Nr 29, poz. 212). Zaskarżona decyzja stwierdzała, jak wskazano wyżej, że ww orzeczenie z 1959r. zostało wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej nieruchomości położonej w gm. kat. [...], obj. [...], oznaczonej jako działka nr [...] (dalej jako nieruchomość) stanowiącej współwłasność Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w części obejmującej obecne działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] (z uwagi na nieodwracalność skutków prawnych); natomiast w części obejmującej obecne działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] stwierdzała nieważność ww. orzeczenia z dnia [...].11.1959 r. nr [...]. Powołując się na orzecznictwo organ wyjaśnił, że w razie zmiany właściciela do dalszego funkcjonowania przedsiębiorstwa nie jest konieczne aby nowy właściciel był właścicielem wszystkich jego składników. Jeżeli w skład przedsiębiorstwa nie wchodziły nieruchomości lub ruchomości jako własność właściciela przedsiębiorstwa, ponieważ były jedynie w użytkowaniu przedsiębiorstwa (najem, dzierżawa, bez tytułu prawnego) to przejęcie przedsiębiorstwa na własność Państwa powodowało ten skutek, że na rzecz Państwa przechodziło przedsiębiorstwo w takim zakresie praw, w jakim służyły one poprzedniemu właścicielowi. W konsekwencji minister uznał, że na własność Państwa w myśl art. 6 ust. 1 ustawy przechodziły te składniki, które wymienia się w art. 40 § 1 pkt 1-5 kodeksu handlowego w tym nieruchomości i ruchomości należące do kupca (przedsiębiorcy). Przepis art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej nie stanowił natomiast podstawy do przejęcia tych nieruchomości, do których właścicielowi przedsiębiorstwa przysługiwało tylko prawo o charakterze obligacyjnym lub też było one jedynie w jego władaniu bez podstawy prawnej. Podstawą dla stwierdzenia wydania ww orzeczenia z 1959r. w części dotyczącej spornej nieruchomości (z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa) było ustalenie, iż stanowiła ona współwłasność po ½ części nacjonalizowanej Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W konsekwencji stwierdzono, iż przejęcie w trybie nacjonalizacji całej ww nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa rażąco naruszało prawo własności spółki [...], na wniosek której zainicjowano kontrolowane przez Sąd postępowanie nieważnościowe. Wskazano w szczególności na rażące naruszenie § 75 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, poprzez brak w protokołach zdawczo-odbiorczych ustaleń co do tego na jakich dowodach i przesłankach przyjęto, iż sporna nieruchomość stanowiąca współwłasność Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], w dacie nacjonalizacji stanowiła w całości składnik majątkowy przejmowanego orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...].09.1950 r. nr [...] na rzecz Państwa przedsiębiorstwa. Ponownie zwrócono uwagę na to, że przepisy ww. ustawy nie przewidywały nacjonalizacji mienia osób trzecich wraz z majątkiem innego przedsiębiorstwa. Organ przywołał § 75 ust 2 rozporządzenia, zgodnie z którym o ile do składników majątkowych przedsiębiorstwa włączone zostały przed dniem wejścia w życie ustawy składniki majątkowe innego przedsiębiorstwa lub stanowiące własność osoby nie podpadającej pod przepis art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy, należy o tym uczynić odpowiednią wzmiankę w protokole zdawczo – odbiorczym; wzmianka ta winna zawierać szczegółowe wymienienie składników majątkowych, ich opis oraz wskazanie skąd i na jakiej zasadzie składniki te zostały do przedsiębiorstwa włączone. Właściciele tych składników majątkowych otrzymują odszkodowanie na tych samych zasadach co wierzyciele przedsiębiorstwa (art. 6 ust. 2 ustawy) - § 75 ust 3 rozporządzenia. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ podał, że treść protokołu zdawczo odbiorczego z dnia [...].01.1955 r. (w szczególności z załącznika nr 1a, w którym zawarto spis nieruchomości /gruntów/ stanowiących własność Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] Sp. z o.o. w [...]) wskazuje, że sporna nieruchomość oznaczona nr [...] o pow. 1 ha 35 ar 90 m2 stanowiąca własność hipoteczną Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] a w połowie spółki [...] - została zaliczona do składników majątkowych przejętego na własność Państwa przedsiębiorstwa. Podał dalej, że z ww. protokołu nie wynika na jakiej zasadzie i kiedy ww. udział w nieruchomości obj. Iwh [...] przysługujący [...] Sp. z o. o. w [...] został włączony do przedsiębiorstwa Fabryka Wyrobów Ceramicznych w [...] i dlaczego uznano go za jego składnik majątkowy. W konsekwencji przyjął, iż przy nacjonalizacji ww nieruchomości doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ wskazał ponadto, iż w orzeczeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...].11.1959 r. nr [...] nie stwierdzono wad wymienionych wart. 156 § 1 pkt 3, 4, 5, 6 i 7 kpa i odpowiednio to uzasadnił. Wyjaśnił też, że prawa znacjonalizowanej spółki na podstawie art. 9 ust. 2a ww. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, z dniem 01.01.2016 r. przeszły na Skarb Państwa. Skargę na ww decyzję złożyli Gmina Miejska [...] i Skarb Państwa - Prezydent Miasta [...] (dalej jako skarżący). Zarzucili ministrowi naruszenie 1) art. 156 § 1 pkt. 2 kpa poprzez jego zastosowanie odnośnie orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1959 r. w tej jego części, w której obejmuje ono udział wynoszący 1/2 części prawa własności w nieruchomości składającej się z parceli [...], należący do Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] Sp. z o.o. w [...]; 2) art. 156 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie odnośnie decyzji Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1959 r. w części obejmującej obecne działki ewidencyjne [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]; 3) art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; 4) art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że konsekwencją rozważań organu powinno być ograniczenie decyzji nadzorczej (stwierdzającej nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia z 1959r.) jedynie do wynoszącego 1/2 części udziału w nieruchomości należącego do [...] Sp. z o.o w [...] a nie do całej nieruchomości, w tym do udziału będącego własnością nacjonalizowanej Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] Sp. z o.o. w [...]. Zarzucono także, iż organ nie zbadał, czy wydanie orzeczenia z dnia [...].11.1959 r. skutkowało jakąkolwiek formą odszkodowania i jego wypłatą na rzecz spółki [...] w myśl art. 75 § 2 i 3 ww. rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1947 r., co skutkowałoby przyjęciem, iż nastąpił nieodwracalny skutek prawny. W tym zakresie skrżący przywołali wyrok NSA w sprawie sygn. akt I OSK 1585/12. W skardze podniesiono również, że organ nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.05.2015 r., sygn. akt P 46/12 (Dz. U. 2015, poz.702), stwierdzającego, że art. 156 § 2 kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako ppsa) uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku że skarga zasługuje na uwzględnienie. W kontrolowanej sprawie postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art. art.156-158 kpa, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy kwestionowane orzeczenie z 1959r. zostało wydane z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa. W toku takiego postępowania organ administracji bada czy przy wydawaniu "decyzji" podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. Podstawowy zarzut, jaki został postawiony decyzji kontrolowanej w trybie nadzwyczajnym sprowadzał się do rażącego naruszenia prawa. Gdy chodzi o kwestię stwierdzenia zaistnienia w danym przypadku rażącego naruszenia prawa, to minister obszernie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił zasady, jakie winny mieć zastosowanie w takim przypadku i zasad tych w żadnej mierze Sąd nie kwestionuje. Weryfikacji nie podlega też stanowisko organu odnośnie do stanu prawnego sprawy, w szczególności podstaw prawnych orzeczenia z 1959r. jak i szeroko opisane zasady dotyczące składników majątku przejmowanych przedsiębiorstw czy też składników majątku, który nie stanowił własności nacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Decyzja podlega jednak uchyleniu gdyż w kontrolowanej sprawie, minister przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 156 § 1 pkt. 2 kpa i art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Kwestionowane orzeczenie z 1959r. zostało wydane - jak wynika z jego treści - na podstawie art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 62 zwanego dalej rozporządzeniem). Kwestie obowiązujących w dacie nacjonalizacji przepisów prawa nie budzą wątpliwości. W kontrolowanej sprawie istota problemu sprowadza się do tego czy na ich podstawie możliwe było przejęcie przez Państwo prawa własności majątku nienależącego do nacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Zaskarżona do tut. Sądu decyzja orzeka jednak o rażącym naruszeniu prawa zarówno w zakresie udziału w nieruchomości przejętego przez Państwo od "podmiotu trzeciego" jak i w zakresie udziału w nieruchomości przejętego przez Państwo należącego do tegoż przedsiębiorstwa, choć zasadności nacjonalizacji majątku tego ostatniego minister co do zasady nie kwestionuje. Przede wszystkim na uwzględnienie zasługuje zatem pierwszy zarzut skargi. Cała argumentacja organu wskazująca na niezasadne i naruszające prawo przejęcie na rzecz Państwa należącego do [...] Spółki z o.o. w [...] udziału w prawie własności ww nieruchomości sprowadza się do bezprawnego przejęcia majątku podmiotu nienależącego do nacjonalizowanego przedsiębiorstwa ani z nim nie powiązanego gospodarczo. Tymczasem kontrolowana decyzja, zresztą z przekroczeniem żądania wnioskodawcy, nieważnością orzeczenia z 1959r. (w części) i stwierdzeniem wydania go z naruszeniem prawa (również w części) obejmuje całą nieruchomość nr [...] objętą Iwh [...] a nie jedynie udział należący w ½ części do majątku podmiotu innego niż ten podlegający nacjonalizacji. Już choćby z tego powodu decyzja podlegała uchyleniu, jako naruszająca art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Organ nie kwestionował bowiem zasadności przejęcia na rzecz Państwa w trybie przepisów ustawy majątku Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] Sp. z o.o. w [...] a tymczasem zaskarżona decyzja orzeka o rażącym naruszeniu prawa także gdy chodzi o udział ½ części w prawie własności ww Fabryki Wyrobów Ceramicznych. Ponieważ organ w żadnej mierze nie uzasadnił swojego toku rozumowania w tym zakresie, tj. nie wyjaśnił dlaczego uznał, iż przejęcie udziału nacjonalizowanej spółki stanowiło rażące naruszenie prawa, decyzja w tej części (w tym zakresie) jako nie nadająca się do weryfikacji - podlegała uchyleniu ze wskazaniem na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - w szczególności art. 107 § 3 kpa. Jeśli zaś chodzi o udział w ww nieruchomości [...] Sp. z oo w [...] – trzeba podkreślić że w swoich rozważaniach minister skupił się głównie na tym, że ani dokumenty źródłowe ani treść orzeczenia z 1959 r. nie zawierają odniesienia do dowodów i przesłanek świadczących za przyjęciem, że ww. nieruchomość w dacie nacjonalizacji stanowiła w całości składnik majątkowy przejmowanego na rzecz Państwa przedsiębiorstwa. W rezultacie powyższego przyjął, że odnośnie do spornej nieruchomości ww orzeczenie z 1959r. wydano z rażącym naruszeniem § 75 ust 2 i 3 przywoływanego wyżej rozporządzenia i art. 6 ustawy. Minister wskazał mianowicie, iż w stanie prawnym właściwym dla kontrolowanego w trybie nadzwyczajnym orzeczenia nie było podstaw nacjonalizacji składników majątkowych należących do osób trzecich, jako rzekomo wchodzących w skład przejmowanego przez Skarb Państwa przedsiębiorstwa. Jak zaznaczył, przedmiotem nacjonalizacji mogły być tylko takie prawa, które faktycznie przysługiwały podmiotowi prowadzącemu przedsiębiorstwo i służyły do jego prowadzenia. W tym zakresie, jeśli chodzi o zasady, Sąd podziela rozważania i wnioski wyciągnięte przez organ. Analiza materiału dowodowego, jaki został zgromadzony w sprawie prowadzi jednak do wniosku, że minister w swoich rozważaniach pominął istotne dla wyniku sprawy okoliczności, a zatem naruszył art. 7 i 77 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazano bowiem, organ przyjął, że nacjonalizacji podlegała cała nieruchomość (pełne prawo własności), pomimo iż z dokumentów nie wynika aby udział spółki [...] przed nacjonalizacją przeszedł na własność Fabryki Wyrobów Ceramicznych. Rzecz jednak w tym, że istotnie ze wszystkich dokumentów źródłowych, a więc począwszy od aktu notarialnego z 1921r., poprzez spis majątku Spółki dokonany w 1940r. (bilans zamknięcia na 31 grudnia 1940r.) a także wypis z księgi hipotecznej [...] czy zaświadczenie z zamkniętej księgi wieczystej - w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż w dacie nacjonalizacji sporna nieruchomość stanowiła współwłasność po ½ części nacjonalizowanej Fabryki Wyrobów Ceramicznych i [...] Sp. z o.o. w [...]. Kontrolowane w trybie nadzorczym orzeczenie z 1959r. zatwierdza protokół dawczo-odbiorczy z dnia 14 stycznia 1955r. Jednocześnie załącznik 1a do ww orzeczenia zawierający spis nieruchomości stanowiących własność Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] Sp. z o.o. w [...] jednoznacznie wskazuje, iż nieruchomość stanowi własność nacjonalizowanej spółki jedynie w ½ części. Ukierunkowanie organu wskazującego na to, iż nie udało się odnaleźć jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego przejście udziału spółki [...] na Fabrykę Wyrobów Ceramicznych wynikało, jak się wydaje, z błędnego założenia, iż podczas nacjonalizacji ww okoliczność współwłasności po ½ części umknęła uwadze przeprowadzających ją podmiotów. Dokumentacja źródłowa jednak temu przeczy, fakt współwłasności wynika bowiem z każdego dokumentu, w tym w szczególności z obejmującego spis nieruchomości załącznika 1a do orzeczenia z 1959r. Orzeczenie to przejmowało na własność Państwa jedynie majątek Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...] Sp. z o.o. w [...] - zgodnie z wykazem określonym w załącznikach. Załącznik nr 1a pod poz. 42 wskazuje na sporną nieruchomość, jednak w uwagach zawiera adnotację, iż własnością spółki jest jedynie ½ udziału w prawie własności, zawiera też informację kto jest właścicielem drugiej połowy. Organ winien zatem przeanalizować ww dokumenty i rozważyć: czy istotnie, jak twierdzi wnioskująca o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1959r. spółka [...], jej udział w spornej nieruchomości podlegał nacjonalizacji czy też nacjonalizacji podlegał jedynie udział należący do Fabryki Wyrobów Ceramicznych w [...]. Na tym etapie postępowania Sąd w żadnej mierze nie przesądza ww kwestii, zwraca jedynie uwagę na to, iż nie była ona przedmiotem analizy ministra. Trzeba podkreślić, że organ w swoich rozważaniach wyszedł z podstawowego założenia, że przejęciu na rzecz Państwa w trybie przepisów ustawy podlegała cała nieruchomość. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy nie daje jednak podstaw do przyjęcia takiej tezy bez żadnych zastrzeżeń czy wątpliwości. Zatem także z tego powodu, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Z pewnością jednak nie można postawić tezy, iż podczas wydawania orzeczenia z 1959r. doszło do rażącego naruszenia § 75 ust 2 i 3 przywoływanego wyżej rozporządzenia. Przepis ten stanowił (w uproszczeniu), że w przypadku gdy nacjonalizowane przedsiębiorstwo dysponuje składnikami majątkowymi, do których nie posiada tytułu prawnego, adnotacja o tej okoliczności winna znaleźć odzwierciedlenie w protokole zdawczo-odbiorczym. Ww protokół zdawczo-odbiorczy z [...] stycznia 1955r. nie zawiera danych, do których obligował § 75 ust 2 i 3 rozporządzenia, trzeba jednak podkreślić, że z okoliczności sprawy i pozostałych dokumentów w żadnej mierze nie wynika aby do majątku nacjonalizowanego przedsiębiorstwa "został włączony składnik majątkowy" spółki [...] w postaci ww współwłasności w ½ części spornej nieruchomości. Nie można zatem przyjąć, jak to uczynił minister, że w kontrolowanej w trybie nadzorczym sprawie, doszło do naruszenia ww przepisów § 75 rozporządzenia a tym bardziej, by doszło do rażącego naruszenia tego prawa. Zakres prawa współwłasności każdej z dwóch ww spółek nie budził wątpliwości w dacie nacjonalizacji; okoliczność ta wynika wprost z dokumentów załączonych do akt sprawy, nie sposób więc przyjąć, że § 75 rozporządzenia miał w tym wypadku zastosowanie. Nie bez znaczenia dla oceny całokształtu sprawy jest też podnoszona w skardze okoliczność braku jakichkolwiek ustaleń organu co do tego, czy ewentualnie (o ile przyjąć, że jej udział został przejęty orzeczeniem z 1959r.) spółka [...] otrzymała stosowne odszkodowanie z tego tytułu. W tych okolicznościach rozważania co do tego czy w sprawie będzie miał zastosowanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.05.2015 r., sygn. akt P 46/13, jest przedwczesne. Organ winien bowiem w pierwszej kolejności zbadać czy kontrolowane w trybie nadzorczym orzeczenie z 1959r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Ustalenia w tym zakresie organ winien poprzedzić rzeczową analizą dokumentacji nacjonalizacyjnej w konfrontacji z obowiązującymi wówczas regulacjami. Następnie nawet przy przyjęciu, że do rażącego naruszenia prawa doszło, organ winien jednoznacznie określić ewentualnie w jakim zakresie miało to miejsce tj. czy co do udziału w nieruchomości stanowiącego własność spółki [...] czy też co do pełnego prawa jej własności a więc i udziału nacjonalizowanej Fabryki Wyrobów Ceramicznych. Stanowisko organu w tym zakresie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 kpa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło