I SA/Wa 411/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Magdalena Durzyńska Protokolant referent Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. D. na niewykonanie przez Prezydent W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 616/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz skarżącego A.D sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A.. D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 616/13 wniósł A. D., reprezentowany przez adwokata J. S. Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 7 grudnia 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] Prezydenta, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W złożonej skardze skarżący wniósł o: - wymierzenie grzywny Prezydentowi W. z tytułu niewykonania wyroku, - w trybie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "ppsa" przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty, określonej w art. 154 § 6 ppsa oraz - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strona skarżąca uzasadniła, że Prezydent W. nie zakończył postepowania w wyznaczonym przez Sąd terminie. Wobec czego został ukarany grzywną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 764/15, a Sąd orzekł, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo tego faktu oraz skierowanego do niego wezwania do wykonania wyroku - organ nie wykonał orzeczenia. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi i nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. Stwierdził, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu, czy w sprawach nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające, czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Art. ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem 9 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 616/13 uwzględnił skargę, zobowiązując Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 7 grudnia 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 orzeczenia stwierdził zaś, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 9 maja 2014 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 22 sierpnia 2014 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 616/13 (k. 46). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 22 października 2014 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, wezwania do wykonania powołanego wyroku, jak też wymierzenia organowi grzywny przez Sąd w wysokości [...] zł za niewykonanie przedmiotowego orzeczenia, w orzeczeniu z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 764/16 – organ nie wydał rozstrzygnięcia. Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych sprawy, po ich zwrocie przez Sąd, Prezydent nie uczynił w sprawie nic, co zbliżyłoby ten organ do rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 3 536,87 zł. W przedstawionych okolicznościach sprawy - z uwagi na przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy, uprzednie wymierzenie grzywny organowi za niewykonanie przedmiotowego wyroku oraz możliwość jej kilkukrotnego wymierzana - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości [...] złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 9 maja 2014 r. Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia budzi sytuacja, w której organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z wyrokiem, wydanym w przedmiocie bezczynności, nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku i to nawet w sytuacji, gdy Sąd już wymierzył organowi grzywnę za niewykonanie wyroku. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Sądowi znany jest z urzędu zarówno fakt, że w sprawy gruntów [...] należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż działania organu, po otrzymaniu prawomocnego wyroku, trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy. Jego reakcji nie wywołał też, jak wspomniano uprzednio, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym została organowi wymierzona grzywna za niewykonanie przedmiotowego orzeczenia w przedmiocie bezczynności. Sąd uwzględnił wniosek skarżącego, uznając, że żądanie przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł, jest uzasadnione. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty mogą uzasadniać jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącej wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo nałożenia na niego grzywny za niewykonanie wyroku nadal nie czyni odpowiednio skoncentrowanych działań w sprawie, zmierzających do jej zakończenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w oparciu o art. 154 § 7 wskazanej ustawy (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.