II OSK 2527/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 639/15 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 17 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.B. (dalej jako "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę u skarżącego, pod kątem przestrzegania przepisów i decyzji w zakresie ochrony środowiska. W wyniku kontroli ustalono, że skarżący od 6 lutego 2011 r. do 9 czerwca 2011 r. dokonał zakupu trzech sztuk pojazdów powypadkowych niekompletnych. Stwierdzono, że pojazdy te nie zostały poddane naprawie, badaniom technicznym i procedurze przerejestrowania, natomiast zostały poddane procesowi demontażu z wykorzystaniem części elementów i podzespołów do ewentualnego ponownego wykorzystania (silnik, rama, tylne zawieszenie). Pozostałości w postaci stalowych blach karoserii, układów zawieszenia i kierowania zostały przekazane do punktu skupu. Na pojazdy te brak było umów ubezpieczenia OC. Skarżący potwierdził ustalenia kontroli w pisemnej informacji do protokołu z kontroli z 21 czerwca 2012 r., jak również podczas rozprawy przeprowadzonej 5 października 2012 r. Decyzją z [...] listopada 2012 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Poznaniu wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za dokonywanie poza stacją demontażu wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia oraz wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Organ I instancji stwierdził, że skarżący naruszył art. 5 i art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2013 r. poz. 1162 – dalej jako "ustawa o recyklingu"). Jako podstawę decyzji organ powołał art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu. Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący. Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, z zebranego w trakcie kontroli materiału dowodowego wynika, że skarżący demontował pojazdy wycofane z eksploatacji. Przez demontaż pojazdów dokonywał ich wyzbycia się, zatem były to odpady w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21, obecnie Dz.U. z 2016 r. poz. 1987 – dalej jako "ustawa o odpadach"). Demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oddalając skargę Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że pojazdy znajdujące się na nieruchomości skarżącego, jako pojazdy wycofane z eksploatacji stanowiły odpady, a działania skarżącego wyczerpały przesłanki uzasadniające wymierzenie kary pieniężnej. Z protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że skarżący nie mając zezwolenia na prowadzenie działalności polegającej na prowadzeniu stacji demontażu pojazdów, dokonał demontażu trzech pojazdów z wykorzystaniem części elementów i podzespołów do ich ewentualnego wykorzystania (silnik, rama, tylne zawieszenie). Natomiast pozostałe z demontażu blachy karoserii, układy zawieszenia i kierowania zostały oddane do punktu skupu. Ustalenia te skarżący potwierdził w pisemnej informacji stanowiącej załącznik nr 12 do protokołu z kontroli sporządzonej i podpisanej 26 czerwca 2012 r. Z protokołu z kontroli wynika, że skarżący podpisał go 29 czerwca 2012 r. bez żadnych zastrzeżeń i uwag. Zgodnie z treścią protokołu, wyniki i ustalenia z kontroli zostały ze skarżącym omówione, protokół po odczytaniu został podpisany, a jeden jego egzemplarz doręczony kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że ujawnione w toku kontroli działania skarżącego były sprzeczne z art. 5 ustawy o recyklingu. Zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu, a demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu. Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów oraz art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. W ocenie Sądu I instancji, niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 oraz 80 k.p.a., ponieważ organy obu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z wynikającymi z nich wymogami. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. W pierwszej kolejności zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach i przyjęcie, że pojazdy będące przedmiotem kontroli stanowiły odpady, a w konsekwencji można było uznać te pojazdy za wycofane z eksploatacji. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, obecnie Dz.U. z 2016 r. poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a.") przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. W ocenie skarżącego, zebranie, rozpatrzenie oraz ocena materiału dowodowego przez ograny zostały dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. W szczególności błędnie ustalono, że zamiarem skarżącego było pozbycie się pojazdów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Po pierwsze, w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego należy rozpatrzyć w pierwszej kolejności te ostatnie, ponieważ pozwoli to następnie prawidłowo ocenić dokonaną wykładnię lub zastosowanie powołanych w danej sprawie przepisów prawa materialnego. Natomiast w tej sprawie chybiony jest zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., czyli przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego w tej sprawie przez właściwe organy stanu faktycznego. Wynika z niego, że przedmiotowe pojazdy, które składowano na nieruchomości skarżącego są to pojazdy wycofane z eksploatacji, które są odpadami. Ponadto jednoznacznie z protokołu kontroli, jak i dokumentacji fotograficznej także wynika, że skarżący bez wymaganego przez ustawodawcę zezwolenia na prowadzenie działalności w formie stacji demontażu pojazdów dokonał na nieruchomości będącej jego własnością demontażu trzech pojazdów w celu wykorzystania z nich części elementów i podzespołów do ich dalszego ewentualnego wykorzystania (silnik, rama i tylne zawieszenie). Z kolei pozostałe części z demontażu pojazdów, tj. blachy karoserii, układy zawieszenia i kierowania zostały już oddane do punktu skupu. Powyższe ustalenia faktyczne skarżący potwierdził osobiście w pisemnej informacji będącej załącznikiem nr 12 do protokołu nr [...] sporządzonej jak i podpisanej w dniu 26 czerwca 2012 r. Należy także podkreślić, że z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że skarżący podpisał go w dniu 29 czerwca 2012 r. bez jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag. Ponadto, co wynika z treści protokołu, wyniki jak i ustalenia z kontroli zostały ze skarżącym omówione, a następnie protokół po odczytaniu został podpisany, zaś jeden z jego egzemplarzy został doręczony także kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej. Trzeba również zaznaczyć, że zgodnie z dyspozycją art. 5 ustawy o recyklingu, zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić tylko przedsiębiorcy, którzy prowadzą punkty zbierania pojazdów i prowadzący stacje demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz oczywiście na podstawie udzielonego im w tym zakresie zezwolenia przez właściwy organ. Jest oczywiste, że skarżący nie posiadał wymaganego w tym przypadku zezwolenia na prowadzenie danej działalności gospodarczej. Po drugie, w powyższym prawidłowo ustalonym stanie faktycznym nie są również zasadne zarzuty kasacyjne, które podnoszą naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z powodu ich niewłaściwego zastosowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy stwierdzić, że błędnie nie podniesiono w tym zarzucie kasacyjnym, jaki punkt jednostki redakcyjnej danego przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, który liczy aż trzydzieści cztery punkty został naruszony z powodu jego niewłaściwego zastosowania. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kognicji do dookreślania lub precyzowania zarzutów kasacyjnych za skarżącego. Także chybiony jest zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu z powodu jego niewłaściwego zastosowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w stanie faktycznym tej sprawy przedmiotowe pojazdy składowane na nieruchomości skarżącego są to pojazdy wycofane z eksploatacji, które są odpadami w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Są to bowiem przedmioty, które ich posiadacz m.in. pozbywa się lub nawet zamierza się pozbyć bez wymaganego w takim przypadku odpowiedniego zezwolenia. W przedmiotowej sprawie oznacza to więc, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego przez właściwe organy stanu faktycznego jak i zastosowanych przepisów prawa materialnego, w tym także przepisów art. 53a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 – 4 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o recyklingu. Nastąpiło bowiem wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu poza stacją demontażu co wypełnia obowiązek wymierzenia takiemu podmiotowi kary pieniężnej, która w tej sprawie została wymierzona – co należy podkreślić – w najniższej dopuszczalnej wysokości, tj. 10 000 zł. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.