I OZ 633/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. L. – K., J. K. – R. oraz G. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SO/Wa 3/17 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywny za nieprzekazenie skargi do sądu postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2017 r. Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała G. K. działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik wnioskodawczyń D. L. – K. i J. K. – R., do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywny za nieprzekazenie do sądu skargi w kwocie 100 zł – na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie 7 dni od daty doręczenie wezwania. Na powyższe zarządzenie skarżący wnieśli zażalenie zarzucając naruszenie art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "p.p.s.a.") oraz art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący zakwestionowali zasadność pobierania wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny, gdyż – w ich ocenie – wniosek taki nie wszczyna nowego postępowania w sprawie, a tylko od takich pism pobiera się wpis sądowy w myśl w/w przepisów. Zdaniem skarżących wniosek składany w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. wszczyna postępowanie wpadkowe. Skarżący wskazali, że znany jest im pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08, który stanowi o tym, że wniosek o wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie, od którego pobiera się wpis sądowy. Wskazali jednak, że pogląd wyrażony w tej uchwale nie wiąże ich bezpośrednio jako stron postępowania. Jednocześnie skarżący wnieśli o przedstawienie do ponownego rozstrzygnięcia w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego będącego przedmiotem uchwały z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08. Wskazano, że przedmiotowa uchwała nie zapadła bowiem jednomyślnie – dwóch sędziów złożyło zdania odrębne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Wskazać należy, że w kwestii, czy wniosek o wymierzenie organowi grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a., jest pismem wszczynającym postępowanie, od którego pobiera się wpis sądowy, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, stwierdzając, że wniosek taki jest pismem wszczynającym postępowanie, od którego pobiera się wpis sądowy. We wskazanej uchwale Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest wnioskiem wszczynającym postępowanie sądowe, o którym mowa w art. 63 tej ustawy. Konsekwencją zaś przyjęcia poglądu, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. jest wnioskiem wszczynającym odrębne postępowanie sądowe jest to, że zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. należy od niego pobrać wpis sądowy. Wprawdzie w art. 230 § 2 p.p.s.a. stwierdzono, że "pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania", to jednak zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, że skoro do wniosku zgodnie z art. 64 § 3 pp.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, to oznacza to także stosowanie art. 230 § 2 p.p.s.a. W uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że nie można zgodzić się z argumentacją celowościową, iż przyjęcie poglądu o wszczynaniu przez wniosek o wymierzenie grzywny odrębnego postępowania i konieczność uiszczenia wpisu utrudniałoby skarżącemu realizację prawa do sądu. Zwrócono bowiem uwagę na to, że na gruncie ustabilizowanego w tym zakresie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na tle art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, powołane przepisy zabraniają zamykania sądowej drogi dochodzenia należności i praw, ale nie wykluczają ustanowienia w ustawie pewnych ograniczeń w prawie do sądu, jeżeli nie prowadzą do zamknięcia sądowej drogi dochodzenia konstytucyjnych wolności i praw. Konstytucja nie zabrania w związku z tym wprowadzania ustawowych wymogów formalnych co do wniosku wszczynającego postępowanie sądowe, czy też wprowadzenia zasady odpłatności postępowania, oczywiście jeżeli nie przybierają one postaci bariery ekonomicznej lub prawnej. (wyrok T.K z dnia 12 września 2006r., SK 21/05, OTK-A 2006, nr 8, poz. 103; wyrok T.K z dnia 7 marca 2006r; SK 11/05, OTK-A 2006, nr 3, poz. 27). Wpis wynoszący zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) 100 zł, przy możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, nie może być uznany barierę uniemożliwiającą przeciwstawienie się opieszałości organu. Powołana uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca zarówno dla składów orzekających wojewódzkich sądów administracyjnych, jak również dla składów orzekających Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do przedstawienia do ponownego rozstrzygnięcia w składzie siedmiu sędziów zagadnienia prawnego będącego przedmiotem uchwały z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08. Taką przesłanką nie jest bowiem okoliczność, że przedmiotowa uchwała nie została podjęta jednomyślnie i złożono od niej zdanie odrębne. To zaś oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny był w niniejszej sprawie związany w/w uchwałą. Skarżący prawidłowo zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od wniosku o ukaranie grzywną Ministra Infrastruktury i Budownictwa w związku z nieprzekazaniem przez ten organ w terminie skargi do sądu, a zażalenie nie jest uzasadnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.