V SA/Wa 772/17

WyrokWSA w Warszawie2017-06-02

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Justyna Mazur, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odrzucił wniosek o dofinansowanie projektu z powodu braku załączenia dokumentów dotyczących pomocy publicznej, mimo że wnioskodawca nie zadeklarował wystąpienia takiej pomocy we wniosku?
Ratio decidendi
Organ prawidłowo odrzucił wniosek o dofinansowanie, ponieważ projekt skarżącej nie spełnił kryterium zgodności z prawodawstwem krajowym, gdyż wystąpiła w nim pomoc publiczna (pomoc de minimis), a skarżąca nie dołączyła wymaganych załączników. Brak załączenia dokumentów dotyczących pomocy publicznej, gdy pomoc taka faktycznie występuje, nie jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, lecz stanowi podstawę do uznania kryterium za niespełnione.
Stan faktyczny
Skarżąca M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój. Centrum Projektów Europejskich (CPE) odrzuciło wniosek, uznając, że projekt zawiera przesłanki pomocy publicznej (pomocy de minimis), a skarżąca nie dołączyła wymaganego załącznika. Po rozpatrzeniu protestu, CPE podtrzymało swoje stanowisko. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i nierzetelną ocenę wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Justyna Mazur, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rozstrzygnięcie Centrum Projektów Europejskich z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu złożonego przez M. Sp. z o.o. w W. (dalej jako: "skarżąca" lub "spółka") w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa IV: "Innowacje społeczne i współpraca ponadnarodowa", Działanie 4.3 "Współpraca ponadnarodowa" dokonana przez Centrum Projektów Europejskich (dalej jako: "CPE" lub "organ"). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "..." (suma kontrolna: ...), złożonego w ramach konkursu nr POWR.04.03.00-IP.07-00-001/16. Po przeprowadzeniu oceny merytorycznej spółka została poinformowana pismem z ... grudnia 2016 r., nr ..., że wniosek został odrzucony, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania. Do pisma załączono karty oceny merytorycznej zawierające szczegółowe uzasadnienie oceny dla wniosku strony, z których wynika, że projekt nie jest zgodny z prawodawstwem krajowym w zakresie odnoszącym się do sposobu realizacji i zakresu projektu. Wyjaśniono, że w projekcie wystąpiły przesłanki dotyczące pomocy publicznej (pomocy de minimis), a skarżąca mimo powyższego nie dołączyła do wniosku załącznika o pomocy. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego protestu organ pismem z ... kwietnia 2017r., nr ... poinformował, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z ... grudnia 2016 r. i tym samym negatywnie rozstrzygnął protest. CPE powołało treść art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej TfUE) i wyjaśniło, że środek krajowy jest uznawany za pomoc państwa, kiedy spełnia kumulatywnie poniższe kryteria określone tym przepisem: 1) musi mieć miejsce interwencja państwa lub przy użyciu zasobów państwowych; 2) musi ona stanowić korzyść dla pewnych przedsiębiorstw lub produkcji niektórych towarów; 3) stanowić korzyść selektywną, niedostępną dla innych podobnych przedsiębiorstw; 4) musi zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem; 5) musi być w stanie wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Organ przeanalizował powyższe przesłanki w odniesieniu do skarżącej i ponownie wskazał, że wszystkie zostały spełnione. Wyjaśnił, że nie wątpliwie została spełniona przesłanka nr 1 i 3, gdyż, strona stara się o środki publiczne w ramach POWER, a ewentualną pomoc otrzyma wybrany podmiot (przesłanka selektywności). W odniesieniu do przesłanki nr 2 organ wyjaśnił, że strona działa na rynku usług szkoleniowych, badawczych, doradczych i konferencyjnych oferuje swoje produkty m.in. na rzecz jednostek samorządu terytorialnego (dalej także :jst") na zasadach komercyjnych. Będzie jednocześnie oferowała dostęp do platformy bezpłatnie. CPE przytoczyło fragment wniosku i wyjaśniło, że wskazanego modelu biznesowego nie będą mogli zastosować konkurenci spółki działający na tym samym rynku usług szkoleniowych, badawczych, doradczych, konferencyjnych. Jeśli konkurencja skarżącej będzie na podobnej zasadzie promować obok usług komercyjnych dostęp do bezpłatnej platformy IT, to nie będzie posiadać tak samo pogłębionej wiedzy na temat jej funkcjonowania, względnie możliwości dalszej adaptacji do konkretnej jst, którą spółka może zdobyć w trakcie realizacji projektu. Powyższe stanowi korzyść w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej. Różnica w wiedzy w zakresie wdrażania platformy przesądza o zaistnieniu korzyści. Wyjaśniono także, że efekt działania będzie polegał na: "Zebranie dokumentacji dot. funkcjonujących u partnera rozwiązań i opracowanie kompleksowego raportu zbiorczego w tym zakresie". CPE wyjaśniło, że we wniosku nie zakłada się, że do opracowania (tj. raportu zbiorczego w zakresie metodologii funkcjonującego rozwiązania partnera.) będą mieć dostęp inne podmioty (poza członkami sieci współpracy). Mowa tutaj w szczególności o konkurencji strony czy też jst. Dlatego też strona znajduje się w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów, gdyż w momencie posiadania rozwiązania IT i go wdrożenia, będzie w korzystniejszej sytuacji od warunków na jakich będą mogły go wdrożyć inne zainteresowane podmioty. CPE uznało również za spełnioną przesłankę nr 4 i w tym zakresie powołało m.in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 17 września 1980r. w sprawie 730/79 w którym wskazano, że środek przyznany przez państwo zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji, jeżeli może on powodować poprawę pozycji konkurencyjnej beneficjenta w porównaniu z pozycją innych przedsiębiorstw, z którymi beneficjent konkuruje. W ocenie organu fakt, że strona uczestniczy w działaniach zadania nr 2 powoduje spełnienie przesłanki poprawy pozycji konkurencyjnej wobec jst dokonujących wdrożenia oraz innych podmiotów konkurencyjnych względem skarżącej, które z założenia nie będą miały w szczególności dostępu do działań w ramach zadania nr 2. Zwrócono także uwagę, że wsparcie publiczne może przyczynić się do zakłócenia konkurencji także w sytuacji, w której nie pomaga ono przedsiębiorstwu będącemu beneficjentem w ekspansji i zdobyciu udziału w rynku. Praktyka orzecznicza wskazuje, iż wystarczającym jest utrzymanie silniejszej pozycji konkurencyjnej aniżeli pozycja, którą przedsiębiorstwo miałoby w przypadku braku pomocy. W ocenie organu także przesłanka 5 została spełniona. Zdaniem bowiem CPE w ocenie przesłanki wpływu danego środka pomocowego na wymianę handlową między państwami członkowskimi nie jest konieczne ustalenie, czy pomoc ma faktyczny wpływ na wymianę handlową, lecz tylko, czy może wpłynąć na taką wymianę. W tym zakresie także organ powołał się na orzecznictwo TSUE i wskazał, że ze względu na sposób implementacji rozwiązania tj. m.in. uczestnictwa w zadaniu nr 2 strona umacnia swoją przewagę konkurencyjną w stosunku do innych użytkowników opracowanego narzędzia IT, a także konkurencji. Zdaniem CPE w ocenie przedmiotowego kryterium horyzontalnego kluczowym jest kto będzie korzystał z rozwiązania. W ramach celu projektu wskazuje się na: "samorządy lokalne", które zajmują się wspieraniem przedsiębiorczości. Tymczasem, jak zauważono, w innym miejscu wniosku podaje się, że: uczestnicy projektu będą użytkownikami rozwiązania, a zatem składają się na nich: podmioty będące członkami sieci współpracy; polskie jednostki samorządu terytorialnego działające na rzecz wspierania przedsiębiorczości, zainteresowane podnoszeniem swoich zdolności instytucjonalnych i sprawności oraz efektywności usług publicznych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w celu przeprowadzenia reform. Zatem skoro spółka jest jednocześnie użytkownikiem i podmiotem, który dokonuje adaptacji narzędzi wspierania przedsiębiorczości, to jego pozycja w stosunku do jst jest rodzajowo odmienna. W ocenie organu jakość projektu obniża fakt, że skoro rozwiązanie nie jest adresowane do firm szkoleniowych do których zalicza się profil gospodarczy skarżącej, to powstaje pytanie dlaczego przewidziano jego wdrożenie w odniesieniu do spółki. Jak wynika z wniosku, będzie ono miało charakter rodzajowo odmienny u skarżącej w stosunku do pozostałych podmiotów. Zauważono, że w ramach zadania nr 3 przewiduje się wdrożenie platformy przez stronę do działania i wdrożenie całości rozwiązania przez jst w Polsce (łącznie 2 podmioty wdrażające, choć na innych poziomach wdrażania). Zdaniem organu nie jest zgodne ze stanem faktycznym (na podstawie wniosku) stwierdzenie, że rozwiązanie jak i platforma będą bezpłatnie udostępnione wszystkim zainteresowanym podmiotom. Powołując dodatkowo zapisy wniosku stwierdzono, że są one niezgodne z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej. Wskazano w zakresie wystąpienia w projekcie korzyści ekonomicznej w związku ze wsparciem udzielanym w ramach projektu, że strona wdraża rozwiązanie u siebie, na warunkach korzystniejszych od warunków na jakich będą mogły wdrożyć to rozwiązanie inne zainteresowane podmioty i będzie to stanowiło dla niej pomoc publiczną. Odnosząc się do zarzutów protestu uznano je za niezasadne. W szczególności wskazano, że załączenie odpowiednich dokumentów do wniosku - w przypadku wystąpienia pomocy publicznej - jest integralnym elementem spełnienia lub nie przedmiotowego kryterium, ponieważ wynika to z Regulaminu konkursu, który precyzuje, że w przypadku występowania pomocy projektodawca ma obowiązek załączyć do wniosku o dofinansowanie właściwe załączniki odnoszące się do pomocy de minimis. Oceniający stwierdzili, że w ramach projektu pomoc występuje, dlatego zarzut braku odpowiednich załączników jest na etapie oceny przedmiotowego kryterium niezasadny. Podkreślono również, że brak było możliwości wezwania strony do uzupełnienia braku w postaci załącznika dotyczącego pomocy de minimis. Brak załącznika dotyczącego pomocy publicznej jest częścią oceny kryterium horyzontalnego i nie podlega uzupełnieniu. Sytuacja uzupełnienia wniosku o brakujące załączniki byłaby możliwa, gdyby wnioskodawca zawarł we wniosku o dofinansowanie informację o wystąpieniu pomocy publicznej, ale nie załączył wymaganego dokumentu. Natomiast w sytuacji, gdy nie wykazał pomocy publicznej, nie mógł być wezwany do uzupełnienia załącznika, ponieważ na etapie weryfikacji braków formalnych lub oczywistych omyłek nie jest dokonywana ocena zgodności projektu z poszczególnymi kryteriami, w tym kryterium dot. zgodności z prawem. Pismem z ... kwietnia 2017 r. strona złożyła skargę na ww. rozstrzygnięcie CPE z ... kwietnia 2017 r. Zaskarżanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności: 1) art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa) poprzez oparcie rozstrzygnięcia o przesłanki inne niż kryteria oceny wyboru - stanowiące załącznik do Regulaminu konkursu POWR.04.03.00-IP.07-00-001/16; 2) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie ponownej oceny wniosku w sposób nierzetelny oraz niezgodny z ustawą wdrożeniową, zwłaszcza z naruszeniem zasad przejrzystości, bezstronności i rzetelności reguł stosowanych przy ocenie projektów; 3) art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez niedokonanie prawidłowej, powtórnej weryfikacji projektu w zakresie podniesionych zarzutów i nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu protestu zapisów zawartych w treści wniosku o dofinansowanie i jego załącznikach; 4) art. 60 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 24 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 49 ust. 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 24 § 1 i § 2 k.p.a., z uwagi na brak możliwości weryfikacji czy oceny wniosku i protestu dokonywały osoby, podlegające wyłączeniu z mocy ustawy; 5) art. 58 ust.2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej polegające na błędnym nieuwzględnieniu protestu. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) uwzględnienie skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez instytucję pośredniczącą, 2) nakazanie organowi ujawnienia danych personalnych (imion i nazwisk) wszystkich osób związanych z procesem dotychczasowej oceny naszego wniosku, w celu umożliwienia weryfikacji zachowania procedur dotyczących bezstronności i przejrzystości przy rozpatrywaniu środków odwoławczych; 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona szczegółowo rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę CPE podtrzymało dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego, i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez CPE, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z ... kwietnia 2017 r., stwierdzić wypada, że odpowiadają one prawu. Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania NCBiR z prawem, w tym zgodności z: - ustawą z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020; - Regulaminem konkursu, Program Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa IV Innowacje społeczne i współpraca ponadnarodowa, Działanie 4.3 Współpraca ponadnarodowa, Konkurs numer POWR.04.03.00-IP.07-00-001/16 wraz z załącznikami w tym: wzorem umowy o dofinansowanie projektu w ramach PO WER i instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach PO WER. Dokonując oceny zaskarżonej informacji w pierwszej kolejności należy zauważyć, że projekt skarżącej nie spełnił kryterium horyzontalnego nr 2 "Zgodność z prawodawstwem krajowym w zakresie odnoszącym się do sposoby realizacji i zakresu projektu". Organ orzekający bowiem wyjaśnił, że w projekcie strony występuje pomoc publiczna, o której mowa w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii europejskiej (Dz.U. z 2004, nr 90, poz. 864/2 ze zm.). Dlatego też skarżąca zobowiązana była wyliczyć jej wartość, wpisać w odpowiednich miejscach we wniosku o dofinansowanie oraz załączyć załączniki odnoszące się do pomocy de minimis, o których mowa w Regulaminie konkursu. Zatem w sprawie przede wszystkim sporne jest czy występuje pomoc publiczna. Zgodnie z pkt 3.6 "Pomoc publiczna" Regulaminu konkursu w ramach konkursu nie przewiduje się występowania pomocy publicznej. Jeżeli w projektach wystąpi pomoc publiczna, będzie udzielana w ramach zasady de minimis, zgodnie z zapisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 poz. 1073). Dodatkowo wyjaśniono, że w przypadku występowania pomocy de minimis, projektodawca ma obowiązek załączyć do wniosku o dofinansowanie właściwe załączniki odnoszące się do pomocy de minimis wskazane w par. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 poz. 1073), zgodnie z wzorami dostępnymi na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (www.uokik.gov.pl). W myśl Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 z 22 października 2015r. w ramach działania 4.3 pomoc publiczna (pomoc de minimis) mogła zostać przeznaczona na szkolenia i/lub doradztwo i/lub subsydiowanie zatrudnienia. Skarżąca składając swój wniosek zadeklarowała, że współpraca ponadnarodowa w Projekcie będzie miała charakter transferu nowych rozwiązań i ich zaadaptowanie oraz wdrożenie (jeden z czterech dopuszczalnych rodzajów działań współpracy międzynarodowej). W Regulaminie konkursu (pkt 1.5) wyjaśniono, że współpraca z partnerem/-ami zagranicznym/i zakładająca transfer, zaadaptowanie oraz wdrożenie nowych rozwiązań, opiera się na założeniu, że jeden z partnerów dysponuje: produktem, usługą, gotowym rozwiązaniem lub jakąś jego częścią, które pozwolą pełniej, efektywniej i skuteczniej rozwiązać zidentyfikowany problem. Partner ten pełni wówczas wiodącą funkcję, polegającą na dzieleniu się swoją wiedzą i doświadczeniem z pozostałymi partnerami, odnosząc przy tym także określone korzyści w postaci możliwości czerpania wiedzy i doświadczenia od innych partnerów. Przechodząc do zasadniczego sporu należy zauważyć, że zgodnie z art. 107 ust. 1 TfUE z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Słusznie zwrócono uwagę, że z powyższego przepisu wynika, że aby mówić o pomocy publicznej to winno zaistnieć łącznie pięć przesłanek: 1) jakakolwiek forma interwencji państwa lub użycie zasobów państwowych; 2) korzyść (sprzyjanie) dla pewnych przedsiębiorstw lub produkcja niektórych towarów; 3) korzyść selektywna niedostępną dla innych podobnych przedsiębiorstw; 4) zakłócenie konkurencji lub groźba jej zakłócenia; 5) wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Słusznie zatem CPE w odpowiedzi na protest dokonało analizy sprawy pod kątem zaistnienia powyższych przesłanek i wyjaśniło, że strona w szczególności spełnia przesłankę pierwszą, gdyż ubiega się o dofinansowanie realizacji projektu ze środków europejskich (środki Europejskiego Funduszu Społecznego). Ewentualna pomoc będzie także sprzyjała stronie, która – jak sama wskazuje we wniosku o dofinansowanie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług szkoleniowych, badawczych, doradczych i konferencyjnych. Słusznie zauważy organ, że skarżąca posiada ofertę skierowaną do jednostek samorządu terytorialnego. Oferta ta zawiera zarówno produkty, które są oferowane na zasadach komercyjnych, jak również produkty bezpłatne – patrz przedmiotowy projekt. Zatem prawidłowo wywiedziono, że takiego modelu biznesowego nie będą mogli zastosować konkurenci strony działający na tym samym rynku. Należy także zauważyć, że zgodnie z § 23 wzoru umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązuje się do zawarcia z Instytucją Pośredniczącą odrębnej umowy przeniesienia autorskich praw majątkowych, łącznie z prawem do udzielenia zezwoleń na wykonywanie zależnego prawa autorskiego, do utworów wytworzonych w ramach Projektu, z jednoczesnym udzieleniem licencji na rzecz Beneficjenta na korzystanie z ww. utworów. Umowa, o której mowa w zdaniu pierwszym, jest zawierana na pisemny wniosek Instytucji Pośredniczącej w terminie określonym w tym wniosku w ramach dofinansowania, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 1. Również w regulaminie konkursu wskazano, że beneficjent ma obowiązek zapewnić prawo do korzystania z wypracowanych produktów (prawa własności intelektualnej). Tym samym trzeba zwrócić uwagę, że po zrealizowaniu projektu, to strona automatycznie będzie posiadała licencję na korzystanie z autorskich praw majątkowych. Takiej licencji automatycznie nie będą posiadały inne podmioty działające na rynku. Będą mogły one co najwyżej zwrócić się do Instytucji Pośredniczącej o jej udzielenie. Co więcej do czasu zawarcia takiej umowy, to strona będzie posiadała całość praw wynikających z tego projektu. Ona też na co zwrócił uwagę organ będzie posiadała pogłębioną wiedzę na temat funkcjonowania platformy IT, względnie możliwości dalszej adaptacji do konkretnej jst, którą spółka zdobędzie w trakcie realizacji projektu. Powyższe stanowi korzyść w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej. Różnica w wiedzy w zakresie wdrażania platformy przesądza o zaistnieniu korzyści. Nie zmienia tego również w żaden sposób fakt, że strona ma obowiązek np. sporządzenia i opublikowania podręcznika zawierającego: instrukcję korzystania z wypracowanego rozwiązania, katalog dobrych praktyk, rekomendacje, opis procesów i procedur dla JST, gdyż podręcznik ten wraz z platformą IT stanowi całość wypracowanego rozwiązania. Konkurencja strony do tych dwóch elementów (platforma IT i podręcznik) nie będzie miała żadnych praw, chyba, że uzyska wymaganą licencję. Mając powyższe na względzie zgodzić się należy z organem, że skutkiem w przedmiotowym projekcie będzie większa wiedza, która opiera się na efektach zadania nr 2 w projekcie pt. "Przygotowanie rozwiązania we współpracy z partnerem ponadnarodowym (transfer i adaptacja oraz wymiana informacji i doświadczeń). Strona bowiem w ramach zadanie nr 2 wskazała, że jej partner będzie podnosił poziom wiedzy jej pracowników, tak aby mogli oni właściwie zastosować wypracowane rozwiązanie w procesie adaptacji. Dodatkowo na str. 12 wniosku wskazuje na określoną formę szkoleń, która ma polegać na ciągłej wymianie cyt. "informacji pomiędzy Partnerami (środki: regularne zdalne sesje internetowe min. raz na dwa tygodnie, oraz spotkania robocze). Spotkania zostaną podsumowane notatkami, precyzującymi zakres i przedmiot spotkania, jak również jego wkład w rozwój projektu". Powyższe oczywiście wpisuje się w pojęcie transferu nowych rozwiązań i ich zaadoptowania oraz wdrożenia, a więc rodzaju działania ponadnarodowego, które może zostać sfinansowane w ramach tego konkursu i w ramach którego strona złożyła wniosek. Trzeba wyjaśnić, że hiszpański partner spółki dysponuje produktem (gotowym rozwiązaniem) i będzie dzielił się swoją wiedzą i doświadczeniem ze stroną, a więc ewidentnie będzie stronę szkolił. Co więcej strona otrzyma również pełnię informacji o funkcjonującym u Partnera gotowym rozwiązaniu, gdyż zbierze dokumentację dot. funkcjonujących u partnera rozwiązań i opracowanie kompleksowego raportu zbiorczego w tym zakresie. Na powyższe otrzyma również określoną kwotę dofinansowania, która posłuży opracowaniu (w tym tłumaczenie części wykonanych, lub udostępnionych przez partnera) raportu zbiorczego w zakresie metodologii funkcjonującego rozwiązania u partnera. Ten dokument (raport zbiorczy w zakresie metodologii funkcjonującego rozwiązania partnera - zadanie 2 pkt 9 szczegółowego budżetu projektu) w przeciwieństwie do podręcznika (zadanie 3 pkt 13 szczegółowego budżetu projektu), nie będzie publikowany, gdyż strona tego w żadnym miejscu wniosku nie zadeklarowała. A więc strona znajduje się w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów. Słusznie także zauważył organ, że strona w odniesieniu do warunku otrzymania selektywnej korzyści, także wypełnia tę przesłankę, gdyż pomoc w ramach projektu otrzymują wybrane podmioty tj. podmioty wdrażające. Analizując czwartą przesłankę odnoszącą się do zakłócenia lub groźby zakłócenia konkurencji prawidłowo powołano się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości i wskazano, że środek przyznany przez państwo zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji, jeżeli może on powodować poprawę pozycji konkurencyjnej beneficjenta w porównaniu z pozycją innych przedsiębiorstw, z którymi beneficjent konkuruje. Zatem skoro skarżąca będzie przygotowywała rozwiązanie we współpracy z partnerem ponadnarodowym, to powyższe spowoduje spełnienie przesłanki poprawy pozycji konkurencyjnej wobec innych podmiotów konkurencyjnych względem strony, które z założenia nie będą miały w szczególności dostępu do działań w ramach zadania nr 2. Zasadnie w tym zakresie podniesiono także, że wsparcie publiczne może przyczynić się do zakłócenia konkurencji także w sytuacji, w której nie pomaga ono przedsiębiorstwu będącemu beneficjentem w ekspansji i zdobyciu udziału w rynku. W tym zakresie organ powołał się na praktykę orzeczniczą, która wskazuje, że wystarczającym jest utrzymanie silniejszej pozycji konkurencyjnej aniżeli pozycja, którą przedsiębiorstwo miałoby w przypadku braku pomocy. Powyższe może polegać na np. uwolnieniu przedsiębiorcy od kosztów, które musiałby ponieść w ramach swojej działalności gospodarczej. W odniesieniu do piątej przesłanki słusznie organ wyjaśnił, że spełnienie tej przesłanki nie musi polegać na ustaleniu, że pomoc ta ma faktyczny wpływ na wymianę handlową. Wystarczająca jest potencjalność wpływu na wymianę handlową. Z przytoczonego przez organ w rozstrzygnięciu protestu orzecznictwa sądów unijnych wynika, że gdy pomoc przyznana przez państwo członkowskie umacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do innych przedsiębiorstw konkurujących z nim w ramach wewnątrzunijnej wymiany handlowej, to taka pomoc wywiera wpływ na tę wymianę handlową. Skarżąca zgodnie z tym co zostało już wskazane wyżej, w wypadku otrzymania dofinansowania umocni swoją przewagę konkurencyjną w stosunku do swojej konkurencji zarówno krajowej jak i unijnej (swoboda przepływu usług). Trzeba bowiem ponownie wskazać, że tylko skarżąca będzie miała najpierw całość praw do wypracowanego rozwiązania, a następnie otrzyma automatycznie licencję. Takich praw nie będą miały podmioty konkurujące zarówno ze stroną, tj. zarówno podmioty krajowe jak i unijne, gdyż wszyscy oni będą mogli co najwyżej ubiegać się o licencję. Co więcej mimo opublikowania określonych dokumentów (podręcznik) nie będą mieli takiej wiedzy jaką zdobyła strona w toku realizacji Projektu. Słusznie CPE zatem wskazało, że w chwili posiadania gotowego rozwiązania, strona wdraża je u siebie, na warunkach korzystniejszych od warunków na jakich będą mogły wdrożyć to rozwiązanie inne zainteresowane podmioty i będzie to stanowiło dla niej pomoc publiczną. Tylko wnioskodawca będzie posiadał w swojej ofercie platformę skierowaną do jednostek samorządu terytorialnego, dotyczącą przedsiębiorczości. Inne firmy na rynku, których klientem są JST nie będą miały takiego narzędzia w swojej ofercie (muszą starać się o uzyskanie licencji). Mimo, że skarżąca deklaruje wkład własny (3%), to nie ma on wpływu na fakt, że w sprawę występuje pomoc publiczna, którą należało wyliczyć i wpisać we wskazane we wniosku miejsca oraz dołączyć załącznik odnoszący się do pomocy. Wsparcie bowiem w projekcie udzielone wnioskodawcy odbywa się więc na warunkach korzystniejszych od warunków rynkowych. W związku z tym należy podkreślić, że wystąpi korzyść ekonomiczna, ponieważ pracownicy wnioskodawcy uzyskają bezpłatny dostęp do wiedzy związanej z funkcjonowaniem platformy internetowej, zdobytej w trakcie przygotowywania i wdrożenia platformy do użytkowania. Taka wiedza pośrednio przyniesie korzyści ekonomiczne wnioskodawcy, ponieważ w ramach projektu pracownicy za darmo podniosą swoje kompetencje, zamiast np. uczestniczyć w płatnych szkoleniach tym zakresie. Tym samym w sprawie występuje pomoc publiczna, którą strona winna po pierwsze obliczyć i wpisać w odpowiednich miejscach wniosku, a po wtóre winna złożyć załącznik odnoszący się do pomocy de minimis wskazany w §9 rozporządzenia Ministra Infrastruktur i Rozwoju w sprawie udzielenia pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020. Na zakończenie tego wątku trzeba także wskazać na art. 31 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U.UE L z 2014, nr 187, s. 1 ze zm.). Ust. 1 tego przepisu stanowi, że pomoc szkoleniowa jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Pomocy nie przyznaje się na szkolenia prowadzone przez przedsiębiorstwa w celu przestrzegania obowiązkowych norm krajowych w zakresie szkoleń (art. 31 ust. 2). Zgodnie z art. 31 ust. 3 tego rozporządzenia za koszty kwalifikowalne uznaje się: a) koszty zatrudnienia wykładowców poniesione za godziny, podczas których wykładowcy uczestniczą w szkoleniu; b) koszty operacyjne wykładowców i uczestników szkolenia bezpośrednio związane z projektem szkoleniowym, takie jak koszty podróży, materiały bezpośrednio związane z projektem, amortyzacja narzędzi i wyposażenia w zakresie, w jakim są wykorzystywane wyłącznie na potrzeby projektu szkoleniowego. Do kosztów kwalifikowalnych nie zalicza się kosztów zakwaterowania, z wyjątkiem minimalnych niezbędnych kosztów zakwaterowania dla uczestników będących pracownikami niepełnosprawnymi; c) koszty usług doradczych związanych z projektem szkoleniowym; d) koszty personelu osób szkolonych i ogólne koszty pośrednie (koszty administracyjne, wynajem, koszty ogólne) poniesione za godziny, podczas których osoby szkolone biorą udział w szkoleniu. Mając na uwadze powyższy przepis, szczegółowy budżet Projektu i zapisy dokumentacji konkursowej, trzeba wskazać, że część kosztów ponoszonych przez skarżącą mogłoby zostać uznane za koszty kwalifikowalne w rozumieniu art. 31 ust. 3, np. koszty podróży uczestnika. W związku z powyższym organ w sposób prawidłowy dokonał oceny przedmiotowego kryterium nie naruszając wskazanych w skardze przepisów art. 37 ust. 1, art. 58 ust. 3 i 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez oparcie rozstrzygnięcia o przesłanki inne niż kryteria oceny wyboru. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że kryterium, którego strona nie spełniła brzmi "Czy projekt jest zgodny z prawodawstwem krajowym w zakresie odnoszącym się do sposobu realizacji i zakresu projektu?". Regulamin konkursu w zakresie tego kryterium nie zawiera szerszego opisu i w istocie stanowi powtórzenie zapisu który znajduje się w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój. W ocenie sądu zatem słusznie organ wskazał, że w ramach tego kryterium dokonuje się oceny wniosku w zakresie zaistnienia w nim pomocy publicznej. Sposób realizacji i zakres projektu obejmuje bowiem kwestie pomocy publicznej. Kwestia natomiast braku dołączenia do wniosku odpowiedniego dokumentu ma charakter wtórny. Zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej dołączenie określonego załącznika wymagane jest tylko w wypadku zaistnienia pomocy publicznej w Projekcie. I skoro w sprawie po sprawdzeniu merytorycznym wniosku (jego przeczytaniu) ujawniono, że pomoc występuje, a strona mimo to nie wypełniła określonych pól wniosku wskazujących na występowanie pomocy publicznej (patrz szczegółowy budżet), to słusznie uznano, to kryterium za niespełnione. Z tym kryterium jak prawidłowo zauważył organ związana jest również konieczność załączenia określonych dokumentów, tj. wniosku o udzielenie pomocy wraz z załącznikami. Dołączenie tych dokumentów do wniosku - w przypadku wystąpienia pomocy publicznej - wynika wprost z cytowanych powyżej zapisów Regulaminu konkursu (pkt 3.6). Oceniający prawidłowo stwierdzili, że w ramach projektu pomoc występuje, dlatego zarzut braku odpowiednich załączników jest na etapie oceny przedmiotowego kryterium niezasadny. Nie zasadnie skarżąca wskazuje na możliwość uzupełnienia wniosku o wskazany załącznik dotyczący pomocy de minimis. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji (art. 43 ust. 2). Natomiast pkt 4.2 Regulaminu konkursu wskazuje, że w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie braków formalnych lub oczywistych omyłek (np. brak wypełnienia pkt. 3.4 we wniosku o dofinansowanie, brak pieczątki/podpisu lub strony w wydruku papierowej wersji wniosku, brak tłumaczenia na język polski listu intencyjnego zawartego w innym języku), IOK wzywa projektodawcę do uzupełnienia łub korekty pod warunkiem, że korekta nie będzie prowadziła do istotnej modyfikacji wniosku o dofinansowanie. Poprzez istotną modyfikację, co do zasady rozumie się jedynie taka modyfikacja, która nie spowoduje zmiany sumy kontrolnej wniosku o dofinansowanie względem wersji wniosku zarejestrowanego w systemie SOWA. Jedynym wyjątkiem od tej zasady, tj. powyższej definicji istotnej modyfikacji, jest brak formalny dotyczący braku wypełnienia pkt. 3.4 we wniosku o dofinansowanie. Trzeba wskazać, że to nie tylko brak załącznika był powodem uznania spornego kryterium za niespełnione. Organ rozpoznający protest słusznie wskazał, że w wypadku gdy pomoc de minimis występuje strona jest zobowiązana ją wyliczyć i wpisać do określonych pól wniosku, a także dołączyć załącznik odnoszący się do tej pomocy. Strona tego nie wypełniła. Hipotetycznie trzeba wskazać, że gdyby skarżąca tę pomoc wyliczyła i wpisała do wniosku, a jedynie nie złożyła załącznika, to taki błąd mógłby zostać uznany za brak formalny podlegający uzupełnieniu. W każdym innym wypadku umożliwienie skorygowania zapisów wniosku o dofinansowanie o wymagane elementy dotyczące pomocy de minimis spowodowałoby zmianę sumy kontrolnej wniosku, co byłoby niezgodne z założeniami konkursu opisanymi w Regulaminie konkursu i prowadziło do nierównego traktowania wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w omawianym konkursie. Należy podkreślić, że przedmiotem poprawy i usuwania mogą być tylko omyłki oczywiste. Brakami formalnymi i oczywistymi omyłkami (ich przykłady podaje cyt. wyżej Regulamin konkursu) będą braki, które uniemożliwiają nadanie biegu wnioskowi. Innymi słowy brakami formalnymi będą takie braki, które już na tzw. pierwszy rzut oka są widoczne. Natomiast brakami formalnymi nie będą braki, które dopiero zostaną odkryte, po szczegółowej analizie wniosku dokonywanej w zakresie ocenianych kryteriów. Inne rozumienie terminu braków formalnych prowadziłoby do możliwości uzupełniania wniosku o treści wymagane przy ocenie wniosku w ramach np. kryteriów merytorycznych. Powyższe byłoby sprzeczne z ideą konkursu, gdzie premiowane winny być wnioski najlepiej sporządzone i najlepiej wpisujące się w cel danego programu. Na marginesie wypada wskazać, że samo wezwanie strony o dołączenie wymaganego załącznika, bez uzupełnienia treści wniosku również nie spowoduje, że to kryterium strona wypełni. Sąd wyjaśnia, że organ na żądanie skarżącej podał nazwiska osób oceniających jej projekt, a więc strona miała możliwość weryfikacji, czy oceny wniosku i protestu dokonywały osoby podlegające wyłączeniu. Po sprawdzeniu tych nazwisk sąd wskazuje, że nie został naruszony art. 24 § 1 k.p.a. w zw. z art. 60 ustawy wdrożeniowej. Na zakończenie sąd wskazuje również, że podnoszony zarzut przekroczenia czasu na rozpoznanie wniosku o dofinansowania (ocena zajęła pond 9 miesięcy, a winna 3 miesiące) nie miał i mógł mieć, w realiach sprawy, wpływu na merytoryczne rozpoznanie sprawy. Tym samym sąd mimo zasadności zarzutu uznał go za zarzut, który nie mógł przyczynić się do uwzględnienia skargi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło