I OZ 433/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1242/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. D., Z. K., W. G., E. K., C. W., M. G. i S. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1242/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A. D. od wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 5 czerwca 2017 r. została oddalona skarga A. D., Z. K., W. G., E. K., C. W., M. G. i S. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Od powyższego wyroku pełnomocnik A. D. wniósł skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2017 r. wezwano wnoszącego skargę kasacyjną do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie 58 egzemplarzy odpisów skargi kasacyjnej poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz złożenie wniosku o rozpoznanie skargi na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z 58 odpisami dla stron postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę kasacyjną zwrócił uwagę, że wezwanie do usunięcia braków skargi kasacyjnej zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi w dniu 13 listopada 2017 r. Termin do usunięcia braków formalnych upływał zatem z dniem 20 listopada 2017 r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik nadesłał jedynie 58 egzemplarzy odpisów skargi kasacyjnej poświadczonych za zgodność z oryginałem i oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy. Nie nadesłał jednak 58 odpisów powyższego oświadczenia dla pozostałych stron postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. D., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 49 P.p.s.a. poprzez uznanie, że niedostarczenie Sądowi 58 odpisów oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy stanowi o tyle istotny brak formalny, który uniemożliwił nadanie biegu sprawie, podczas gdy brak formalny w postaci nienadesłania odpowiedniej liczby odpisów oświadczenia nie stanowi braku, który uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. W oparciu o powyższe zarzuty A. D. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokata ustanowionego z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 176 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Stosownie natomiast do § 2 tego przepisu poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 177a P.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Brak w skardze kasacyjnej wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy stanowi zatem usuwalny brak formalny. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Zasadnie zatem zarządzeniem z dnia 9 listopada 2017 r. wnoszący skargę kasacyjną został wezwany do usunięcia ww. braku formalnego przez złożenie wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z 58 odpisami tego wniosku dla stron postępowania. Wezwanie to doręczono w dniu 13 listopada 2017 r. W zakreślonym przez Sąd I instancji terminie pełnomocnik skarżącego złożył pismo, w którym zawarł oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, jednakże tylko w jednym egzemplarzu. Trafnie zatem Sąd I instancji przyjął, że wezwanie nie zostało w pełni wykonane. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu stwierdzić należy, że konieczność dołączenia odpisu pisma uzupełniającego w powyższym zakresie skargę kasacyjną wynika z art. 47 § 1 P.p.s.a, który nakłada na stronę składającą pismo procesowe obowiązek dołączenia do tego pisma odpowiedniej liczby załączników dla doręczenia ich pozostałym stronom. W uchwale z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014/3/39) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Przyjąć należy, że powyższe stanowisko odnosi się również do skargi kasacyjnej oraz pisma procesowego uzupełniającego skargę kasacyjną. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem wnoszącego zażalenie, że nienadesłanie 58 odpisów oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy jest brakiem nieistotnym, który nie wstrzymuje biegu postępowania. Z art. 182 § 2 P.p.s.a. wynika bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z powyższego wynika, że strona przeciwna ma prawo ustosunkować się do oświadczenia wnoszącego skargę kasacyjną o zrzeczeniu się rozprawy i zażądać przeprowadzenia rozprawy. Brak odpisu pisma zawierającego ww. wniosek lub oświadczenie stanowi zatem brak formalny skargi kasacyjnej i wpływa na możliwość realizacji uprawnienia strony przeciwnej. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 254 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.