I SAB/Wa 283/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 6 lipca 2014 r., sprecyzowanego w dniu 30 lipca 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m[...] na rzecz skarżącej A. G. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. G., działając przez pełnomocnika adwokata A. U. pismem z dnia 19 października 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 6 lipca 2014 r., sprecyzowanego w dniu 30 lipca 2015 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta [...] do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy, o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania podnosząc, że sprawa toczy się od 2014 r. i do dnia złożenia skargi stosowna decyzja nie została wydana. Skarżąca zaznaczyła, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] uwzględnił zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i wyznaczył Prezydentowi termin załatwienia sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenie postanowienia. Termin ten upłynął 16 września 2016 r. Mimo nałożonego obowiązku organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że z uwagi na wprowadzenie zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2016 r. nowej procedury postępowania w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) zaistniała konieczność dokonania ponownej analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji. W związku z tym oraz z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Organ zaznaczył, że pismem z dnia 23 marca 2017 r. poinformowano pełnomocnika skarżącej o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie rozpoznania sprawy do dnia 30 września 2017 r. Prezydent podkreślił ponadto, że waga spraw odszkodowawczych, stopień skomplikowania i złożoność okoliczności, które powinny być ustalone, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy przekazanych wraz ze skargą do WSA w Warszawie wskazuje, że wniosek z dnia 6 lipca 2014 r. (sprecyzowany w dniu 30 lipca 2015 r.) o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu [...] w dniu 15 lipca 2014 r. Pierwsze działania w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, organ podjął w listopadzie 2014 r. Pismem z dnia 27 listopada 2014 r. skierowanym do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami zwrócono się o nadesłanie akt dotyczących nieruchomości. Po uzyskaniu zaś stosownej odpowiedzi, co miało miejsce w grudniu 2014 r., organ nie podejmował w istocie działań zmierzających do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy. Prezydent [...] nie dochował też terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2016 r., mocą którego uznano zażalenie skarżącej za uzasadnione i wyznaczono termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia, tj. od dnia [...] czerwca 2016 r. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana. Pismo informujące stronę o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia wystosowane natomiast zostało dopiero 23 marca 2017 r. Skarga jest więc w pełni uzasadniona. Oczywiste jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Sąd uznał jednocześnie, że wobec znacznego przekroczenia terminów określonych w kpa i ograniczenie w istocie czynności mających na celu zakończenie sprawy do wystosowania pisma z dnia 27 listopada 2014 r., bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu ponadto z uwagi na charakter sprawy zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).