II SA/Rz 204/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-06

Skład orzekający: Maciej Kobak, Elżbieta Mazur – Selwa, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rodzice są zobowiązani do ponoszenia opłat za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej w okresie, gdy dziecko zostało tymczasowo umieszczone w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym?
Ratio decidendi
Rodzice są zobowiązani do ponoszenia opłat za faktyczny pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Okres tymczasowego umieszczenia dziecka w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym, który nie jest formą pieczy zastępczej, nie może być podstawą do naliczania opłat za pobyt w instytucjonalnej pieczy zastępczej, nawet jeśli formalnie dziecko pozostaje na liście wychowanków placówki opiekuńczo-wychowawczej.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą opłatę za pobyt ich córki w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Dziecko zostało tymczasowo umieszczone w Pogotowiu Opiekuńczym, a następnie w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym. Organy administracji uznały, że opłata należy się za cały okres od umieszczenia w Pogotowiu Opiekuńczym do dnia skreślenia z listy wychowanków, nawet w okresie pobytu w MOW. Skarżący zarzucili błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i postępowania, wskazując na faktyczny pobyt dziecka w MOW jako okres, za który nie powinni ponosić opłat za pieczę zastępczą.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur – Selwa WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. N. i Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [....] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących B. N. i Z. N. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi B. N. i Z. N. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt K. N. c. B. i Z. (dalej w skrócie: "małoletnia") w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Sąd Rejonowy w [...] Sąd Rodzinny w toku postępowania prowadzonego pod sygn. akt [....], postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. tymczasowo umieścił małoletnią w placówce opiekuńczo – wychowawczej typu interwencyjnego – Pogotowiu Opiekuńczym w R. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Pismem z dnia 27 listopada 2014 r. Kierownik Działu Pomocy Instytucjonalnej i Pieczy Zastępczej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") zawiadomił skarżących o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego prowadzonego pod nr [...] w sprawie miesięcznej opłaty za pobyt małoletniej w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Po rozpoznaniu wniosków skarżących o odstąpienie od ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt małoletniej w instytucjonalnej pieczy zastępczej, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], odmówiła skarżącym odstąpienia od ustalenia w całości miesięcznej opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Po rozpoznaniu odwołania skarżących od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymało ją w mocy, natomiast wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 597/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na powyższą decyzję. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] Sąd Rodzinny w toku postępowania o czyn karalny i demoralizację umieścił tymczasowo małoletnią w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym (dalej w skrócie: "MOW") na czas trwania tego postępowania. Na wniosek skarżących, postanowieniem z dnia 13 lutego 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] Sąd Rodzinny uchylił postanowienie z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt [....]. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 4 marca 2015 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] organ I instancji dokonał ustalenia skarżącym miesięcznej opłaty za pobyt małoletniej w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Po rozpoznaniu odwołania skarżących od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] uchyliło ją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę ustalił, że małoletnia przebywała w Pogotowiu Opiekuńczym w R. w okresie od dnia 18 listopada 2014 r. do dnia 4 marca 2015 r., przy czym od dnia 7 lutego 2015 r. była równocześnie podopieczną MOW w W. W okresie pobytu w placówce małoletnia była urlopowana do domu rodzinnego jeden raz, w dniu 24 grudnia 2014r. od godziny 16:00 do 19:00. Do dnia skreślenia małoletniej z ewidencji wychowanków placówki, miasto R. ponosiło w całości koszt jej pobytu w placówce w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] organ I instancji: 1. ustalił skarżącej B. N. miesięczną opłatę za pobyt dziecka – K. N. w instytucjonalnej pieczy zastępczej w wysokości: - 3.221,23 zł za okres od 18 listopada 2014r. do dnia 30 listopada 2014r., - 22.300,80 zł za okres od 1 grudnia 2014r. do dnia 28 lutego 2015r., - 719,38 zł za okres od 1 marca 2015r. do dnia 3 marca 2015r., do której zapłaty była zobowiązana solidarnie ze Z. N., 2. ustalił skarżącemu Z. N. miesięczną opłatę za pobyt dziecka – K. N. w instytucjonalnej pieczy zastępczej w wysokości: - 3.221,23 zł za okres od 18 listopada 2014r. do dnia 30 listopada 2014r., - 22.300,80 zł za okres od 1 grudnia 2014r. do dnia 28 lutego 2015r., - 719,38 zł za okres od 1 marca 2015r. do dnia 3 marca 2015r., do której zapłaty był zobowiązany solidarnie z B. N. Od opłaty naliczane być miały odsetki ustawowe od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna. Jako podstawę prawną wydanej decyzji, organ I instancji powołał przepisy art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 182 ust. 3, 193 ust. 1 pkt. 2, 193 ust. 1a, ust. 2, ust. 6, ust. 7a i ust. 7b, oraz art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 575 ze zm.). W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie złożonych przez skarżących wniosków, oświadczeń o stanie majątkowym, oraz załączonych do nich dokumentów i oświadczeń, wyliczył miesięczny dochód na osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie w kwocie 6.350,76 zł. Wskazał też, że brak było podstaw do pomniejszenia opłaty o okres przebywania małoletniej pod opieką rodziców. Następnie powołał się na zarządzenie Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 marca 2014 r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo – wychowawczych na terenie miasta R., zgodnie z którym średni miesięczny koszt utrzymania dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym w R., w którym przebywała małoletnia, obowiązujący od kwietnia 2014r. do końca marca 2015r., wynosił 7.433,60 zł. Dalej wyjaśnił, że wyliczona opłata dotyczy okresu od dnia 18 listopada 2014 r., tj. od dnia umieszczenia małoletniej w instytucjonalnej pieczy, do dnia 3 marca 2015 r., to jest do dnia poprzedzającego skreślenie małoletniej z listy wychowanków instytucjonalnej pieczy zastępczej. Skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, które jak przyjęło SKO – zostało wniesione w przepisanym terminie. W odwołaniu podnieśli, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 193 ust. 1 pkt. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez przyjęcie, iż opłata za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej należy się od rodziców dziecka za okres od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej w tej placówce do dnia poprzedzającego skreślenie dziecka z listy wychowanków, które to skreślenie następuje dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu o uchyleniu wcześniejszego jego postanowienia o umieszczeniu dziecka w tej konkretnej placówce, podczas gdy uchylenie to zostało orzeczone z powodu wydania w międzyczasie przez Sąd natychmiast wykonalnego postanowienia o umieszczeniu dziecka w MOW. Podnieśli też, że przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie uzależniają daty zakończenia pobytu dziecka w placówce od czynności technicznej jaką jest skreślenie dziecka z listy wychowanków, ani też od uprawomocnienia się orzeczenia sądu w przedmiocie uchylenia wcześniejszego postanowienia o umieszczeniu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Dlatego też, zdaniem skarżących, należało przyjąć, że małoletnia ukończyła pobyt w placówce w dacie, w której ją faktycznie opuściła, a więc w przedmiotowej sprawie w dniu poprzedzającym zabranie małoletniej córki skarżących z tej placówki celem jej doprowadzenia do MOW w W., tj. w dniu 6 lutego 2015 r. Ponadto zarzucili, że organ I instancji nie wykonał wytycznych organu odwoławczego i nie ustosunkował się do powołanej przez skarżących argumentacji na okoliczność ustalenia okresu pobytu małoletniej w Placówce Opiekuńczo – Wychowawczej w R., albowiem zaniechał zebrania na tą okoliczność kompletnego materiału dowodowego, oraz nie dokonał wszechstronnej jego oceny. W szczególności, organ I instancji wyciągnął błędne wnioski z treści pisma sporządzonego przez Dyrektora Placówki Opiekuńczo – Wychowawczej w R. na okoliczność długości pobytu małoletniej w tej placówce, zaniechał zwrócenia się do MOW w W. o udzielenie informacji na temat daty faktycznego opuszczenia przez małoletnią Placówki Opiekuńczo – Wychowawczej w [...] celem skonfrontowania tej informacji ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, pominął bez żadnego uzasadnienia dowody w postaci przedłożonych przez skarżących dokumentów – zaświadczenia Dyrektora MOW w W. z dnia 7 lutego 2015 r., oraz pisma skarżących z dnia 14 lutego 2015 r. potwierdzających fakt doprowadzenia małoletniej do MOW w dniu 7 lutego 2015 r., wreszcie nie ustosunkował się w żaden sposób do twierdzeń skarżących odnośnie faktycznego opuszczenia przez małoletnią Placówki Opiekuńczo – Wychowawczej w [...]. Zarzucili również organowi I instancji naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a, poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający ustalenie jakimi założeniami kierował się organ I instancji przy jej wydawaniu zwłaszcza odnośnie ustalenia faktycznej daty opuszczenia placówki przez małoletnią. Wreszcie zarzucili naruszenie art. 578§1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2016r. poz. 1822 ze zm. - dalej w skrócie: "k.p.c.") w zw. z art. 20§1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1654 - dalej w skrócie: "u.p.n.") poprzez ich błędne niezastosowanie i w konsekwencji uzależnienie przyjętej daty zakończenia pobytu małoletniej w Placówce Opiekuńczo – Wychowawczej w R. od uprawomocnienia się postanowienia Sądu o uchyleniu postanowienia o umieszczeniu małoletniej w instytucjonalnej pieczy zastępczej, w sytuacji gdy stanowiło ono jedynie konsekwencję skutecznego i wykonalnego z chwilą ogłoszenia postanowienia Sądu wydanego w toku postępowania o demoralizację, zgodnie z którym małoletnia opuściła placówkę i została przymusowo doprowadzona do MOW w W. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...] SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO zrekapitulowało przebieg postępowania, wyjaśniło w oparciu o jakie akty prawne ustalono miesięczny koszt utrzymania małoletniej, zaaprobowało ustalenia w zakresie chwili przyjęcia małoletniej do Pogotowia Opiekuńczo – Wychowawczego w R., dnia w jakim została skreślona z listy wychowanków, wskazało orzeczenia Sądu Rejonowego w [...] Sądu Rodzinnego wydane odnośnie małoletniej w postępowaniu opiekuńczo – wychowawczym, jak i w postępowaniu o czyn karalny i demoralizację. Dalej SKO wskazało, że wobec zaistnienia przesłanek stypizowanych w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz wobec wydania ostatecznej decyzji odmawiającej skarżącym odstąpienia od ustalenia w całości miesięcznej opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, spełnione zostały warunki do wydania przez organ I instancji zaskarżonej decyzji. Zdaniem SKO, opłata do której uiszczenia zostali zobowiązani skarżący, została prawidłowo naliczona przez organ I instancji, w oparciu o zarządzenie Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 marca 2014 r. Odnosząc się do zarzutów skarżących, SKO przytoczyło treść § 63 ust. 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1872) z którego wynika, że wychowanek placówki opiekuńczo – wychowawczej umieszczony w MOW nadal posiada status wychowanka placówki oświatowo – wychowawczej i nadal placówka oświatowo – wychowawcza ponosi koszty zaspokojenia jego podstawowych potrzeb bytowych. Dlatego też, zdaniem SKO, małoletnia pomimo umieszczenia jej w MOW w W. była nadal wychowanką Pogotowia Opiekuńczego w R. i placówka ta ponosiła koszty jej utrzymania. W ustawowym terminie skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję SKO, wnosząc o jej uchylenie w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie od organu na ich rzecz solidarnie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a to art. 193 ust. 1 pkt. 2 i ust. 1 a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z § 63 ust. 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach, a także art. 7, 77 § 1, 75, 80, 107 § 3 w zw. z art. 15, oraz art. 107§3 w zw. z art. 8 k.p.a. Skarżący powtórzyli w skardze argumentację i zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji, a ponadto wskazali, że w okresie pobytu ich córki w MOW z własnych środków zapewniali jej odzież, obuwie, środki czystości i higieny osobistej, podręczniki i pomoce szkolne. Podnieśli, że umieszczenie córki w MOW nie stanowiło żadnej z form pieczy zastępczej przewidzianej w ustawie. Ponadto przytoczyli treść art. 32 § 1 w zw. z § 2 u.p.n. zgodnie z którym, obciążenie rodziców kosztami pobytu dziecka w MOW następuje w wyniku orzeczenia sądu rodzinnego a nie w drodze decyzji administracyjnej. Ich zdaniem, wydanie takiego orzeczenia spowoduje ich dwukrotne obciążenie kosztami utrzymania dziecka w MOW. Zarzucili też, że organ odwoławczy wbrew zasadzie postępowania dwuinstancyjnego nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sprawie na okoliczność faktycznego pobytu małoletniej w Placówce Opiekuńczo – Wychowawczej w R., w szczególności nie ustosunkował się do zarzutów skarżących, nie odniósł się do zgłaszanych przez nich dowodów, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że nie zasługują one na uwzględnienie, pomimo, że na wcześniejszym etapie postępowania uznał tą okoliczność za mogącą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wreszcie podnieśli, że samo uzasadnienie decyzji nie odnosi się do podstawowej ich zdaniem okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy – faktycznej daty opuszczenia placówki przez małoletnią. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd zgadza się z zarzutem skargi, co do naruszenia prawa materialnego – art. 193 ust. 1 pkt. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Powołany przepis przewiduje, że za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Zgodnie z treścią art. 193 ust 1a ustawy o wspieraniu rodziny opłatę tą rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. W ocenie Sądu posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "za pobyt dziecka" oznacza, iż rodzice zobowiązani są ponieść koszty wygenerowane za faktyczny pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Z akt sprawy wynika – co nie jest kwestionowane – że córka skarżących, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] i Sądu Rodzinnego z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt [...] została tymczasowo umieszczona w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym od dnia 6 lutego 2015 roku i przebywała tam do dnia 4 marca 2015 roku, to jest do dnia w którym uprawomocniło się postanowienie Sądu z dnia 13 lutego 2015 roku, sygn. akt [...], którym uchylono postanowienie z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt [...] o umieszczeniu małoletniej w pieczy zastępczej. Zauważyć należy, że umieszczenie dziecka w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym nie jest żadną z form pieczy zastępczej przewidzianej w ustawie o wspieraniu rodziny. Zasady i tryb umieszczenia nieletniego w MOW uregulowane zostały w odrębnych przepisach, tj. w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. z 2014 r. poz. 382). Co do zasady umieszczenie nieletniego w MOW związane jest z jego demoralizacją lub popełnieniem przez niego czynu karalnego – art. 2 i art. 6 pkt 9 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Całkiem inne są natomiast przesłanki umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 2 ustawy sprawowana jest ona w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców. Są to zatem dwie kategorialnie odmienne instytucje prawne, stosowane w odmiennych reżimach. W ocenie Sądu okoliczności te świadczą, że zobowiązanie rodziców do ponoszenia opłat związanych z przebywaniem dziecka w pieczy zastępczej, gdy dziecko to w pieczy zastępczej faktycznie nie przebywa, pozostaje w sprzeczności z ratio legis art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, którym jest partycypacja rodziców w kosztach utrzymania ich dziecka pozostającego w pieczy zastępczej. Na mocy wskazanego przepisu można zobowiązać rodziców do pokrycia faktycznych kosztów, jakie ponosi organizator pieczy zastępczej, za pobyt dziecka w tej pieczy, nie można natomiast - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (w odpowiednim okresie) – obciążać ich kosztami za samo formalne pozostawanie dziecka w pieczy zastępczej - Pogotowiu Opiekuńczym w R. – analogiczne stanowisko co do sposobu rozumienia art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny (...) wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. IV SA/Po 575/14 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 marca 2017 r., sygn. IV SA/Gl 678/16. Przedstawionego stanowiska nie zmienia powoływany przez SKO § 63 ust. 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. 2011r. nr 109, poz. 631). Sąd zwraca uwagę, że powołany przepis przewidywał (rozporządzenie zostało uchylone) obowiązek zapewnienia przez całodobową placówkę opiekuńczo-wychowawczą, wychowankowi tej placówki, podczas pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, pokrycie kosztów wyżywienia oraz zaopatrzenia wychowanka w odzież, obuwie, środki czystości i środki higieny osobistej oraz leki, okulary, podręczniki i pomoce szkolne, a także kieszonkowe. Treść przepisu jest jednoznaczna. Po pierwsze, dotyczy ona kosztów pobytu w MOW, a po drugie obciąża nimi całodobową placówkę opiekuńczo-wychowawczą, a nie rodziców dziecka. Paragrafu 63 ust. 9 rozporządzenia w zestawieniu z art. 193 ust 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny nie można rozumieć w ten sposób, że skoro placówka ma obowiązek ponieść koszty pobytu jej podopiecznego w MOW, a rodzice mają obowiązek ponieść koszty pobytu dziecka w tej placówce, to rodzice są zobowiązani niejako zwrócić placówce poniesione przez nią koszty pobytu dziecka w MOW. Takie rozwiązanie byłoby uzasadnione wyłącznie w razie obowiązywania odpowiedniej podstawy prawnej. W art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny jednoznacznie stwierdzono, że rodzice ponoszą koszty pobytu dziecka w pieczy zastępczej, a w § 63 ust. 9 rozporządzenia, że placówka ponosi koszty pobytu jej podopiecznego w MOW. I w jednym, i w drugim przypadku chodzi o faktyczny pobyt dziecka w danej placówce. Uwzględniając naprowadzone argumenty Sąd stwierdza, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego – art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny (...) - poprzez jego błędną wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem przełożyło się na czasookres, za który skarżącym ustalono opłatę, a zatem na jej wysokość. Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 134 i 135 P.p.s.a. uchylił tak decyzję zaskarżoną, jak i decyzję ją poprzedzającą. Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią przedstawione przez Sąd rozumienie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny (...) i rozstrzygnął sprawę. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło