I SA/Bd 483/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-06-06

Skład orzekający: Mirella Łent, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca posiadaczem zależnym pasa gruntu zajętego pod rurociągi i światłowody, w ramach strefy bezpieczeństwa wokół nich, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, mimo że umowa z właścicielem gruntu (Lasami Państwowymi) nie precyzuje jednoznacznie szerokości tego pasa, a zobowiązanie podatkowe za dany rok uległo przedawnieniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka, która faktycznie włada pasem gruntu w ramach strefy bezpieczeństwa wokół rurociągów i światłowodów, jest posiadaczem zależnym w rozumieniu art. 336 k.c. i tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Nawet jeśli zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony przed upływem terminu przedawnienia jest rozpatrywany, a organ może badać zasadność korekty deklaracji i wysokości nadpłaty, odmawiając jej stwierdzenia, jeśli nie potwierdzi się zasadność korekty.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. Wójt Gminy pierwotnie określił spółce zobowiązanie podatkowe, jednak SKO uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie z uwagi na przedawnienie zobowiązania. Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty, twierdząc, że przedawnienie czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Spór dotyczył powierzchni gruntów zajętych przez spółkę pod rurociągi i światłowody w pasie bezpieczeństwa, która według spółki wynosiła 744 m2, a według organów kontroli skarbowej co najmniej 2,2493 ha.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi "P." S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy B. określił skarżącej spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2011 rok w kwocie [...]zł. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzyło postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011r. oraz odmówiło stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011r. W uzasadnieniu organ odnosząc się do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego wskazał, że organ pierwszej instancji otrzymał wynik kontroli Dyrektora Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]., z którego wynika, że powierzchnia pasa gruntów Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych, zajętego na potrzeby utrzymania rurociągów i światłowodów należących do spółki wynosi co najmniej 2,2493 ha. W złożonej deklaracji strona natomiast wykazała do opodatkowania powierzchnię 744 m2 , w tym 510 m2 gruntów Skarbu Państwa będących w zarządzie Lasów Państwowych (Nadleśnictwo [...] i [...]). Organ dalej wskazał, że w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011r. nie zaistniały przesłanki przerywające lub zawieszające bieg terminów przedawnienia przedmiotowego zobowiązania, o których mowa w art. 70 Ordynacji podatkowej (dalej: "O.p."). W związku z tym należało stwierdzić, iż zobowiązanie podatkowe o którym mowa uległo przedawnieniu z końcem roku 2016. Upływ terminu przedawnienia stanowi ujemną przesłankę procesową do orzekania przez organ odwoławczy, co do przedawnionego zobowiązania podatkowego. Spółka jednak przed wszczęciem postępowania podatkowego w zakresie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011r. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku w kwocie [...]zł wraz z korektą deklaracji na podatek od nieruchomości. Organ stwierdził, że zakresem rzeczowym umowy z [...]. objęte zostały pasy gruntów, co do których odnosić się miały aktualizacyjne pomiary geodezyjne, o których mowa w § 2 umowy. Wyniki pomiarów zostały dokonane, nie zostały one jednak przekazane Lasom Państwowym, ani też nie została przeprowadzona procedura zmian danych ewidencji gruntów i budynków, co należy jednocześnie wiązać z brakiem określenia powierzchni oddanych do użytkowania w załączniku nr 5, a później 6 do umowy. Na podstawie urnowy odpłatnie oddano spółce pas gruntu zajęty na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych, pas gruntu pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów, oraz pas gruntu pod budowę i utrzymanie linii światłowodach. Wbrew stanowisku strony, udostępnienie tych gruntów nie nastąpiło jedynie w celu wejścia na grunt. Spółka jako podmiot eksploatujący rurociąg zobowiązana była do utrzymania gruntów pod rurociągami w stanie umożliwiającym ich prawidłową eksploatację przy zachowaniu wymaganych warunków technicznych, jak również do wyznaczenia w przewidzianych prawem granicach odpowiednich stref bezpieczeństwa. Firma P. wykonała, na zlecenie skarżącej, pomiary geodezyjne pasa technicznego. Czynności te wykonane zostały dla zrealizowania § 2 umowy, tj. ustalenia faktycznej powierzchni pasa gruntów oddanych w dzierżawę. Organ podkreślił, że sam fakt konieczności wydzielenia pasa bezpieczeństwa wymaga od spółki sprawowania faktycznego władztwa na tą strefą. Skarżąca, jak sama wskazała, w strefie tej wykonuje czynności związane z utrzymaniem i prawidłową eksploatacją rurociągów, polegające na konserwacji słupków kontrolno-pomiarowych. Nadleśnictwa dodatkowo wskazują, że spółka w strefie tej systematycznie wykasza samosiewy drzew i krzewów. W toku postępowania podatkowego nie została potwierdzona okoliczność ponoszenia przez spółkę dodatkowych opłat za wejście na grunt i zawieranie w tym celu odrębnych umów. Nadleśnictwa nie potwierdziły, aby takie opłaty były wnoszone bądź zawierane były odrębne umowy. Skarżąca nie dowiodła o istniejącym ograniczeniu możliwości dowolnego wejścia na grunt przez spółkę, która to okoliczność w jej ocenie świadczyłaby o realizacji funkcji zarządczych i decyzyjnych wynikających ze stanu posiadania gruntu przez Nadleśnictwa. Materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że spółka na podstawie umowy korzysta z pasa gruntu w obszarze zajętym przez pasy bezpieczeństwa. O sprawowaniu faktycznego władztwa spółki nad okalającym rurociąg pasem bezpieczeństwa potwierdzają również zapisy § 11 umowy, którym przyznano Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych prawo wejścia na nieruchomości będące przedmiotem umowy, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, ochronnej na sąsiednich gruntach. Przywołany przepis umowy dotyczy prawa Nadleśnictwa do wejścia na teren użytkowany przez P. celem prowadzenia działalności gospodarczej, ochronnej, ale na gruntach sąsiednich. Zdaniem organu, teren sąsiedni to teren spoza pasa bezpieczeństwa, a nie jak uważa spółka, teren w pasie bezpieczeństwa, pod którym nie biegnie bezpośrednio rurociąg. Zatem korzystanie Nadleśnictw z tych gruntów sprowadza się jedynie do przejścia przez te grunty do gruntów sąsiadujących. Zapis umowy ma swoje uzasadnienie, bowiem rurociągi przebiegają w sposób nieprzerwany i dla realizacji celów i zadań nałożonych na Lasy Państwowe konieczny jest dostęp do pozostałych terenów leśnych (poza pasem gruntów zajętych przez spółkę). Zastrzeżenie tego rodzaju uprawnienia Nadleśnictwa byłoby pozbawione jakiegokolwiek sensu, gdyby zgodnie z twierdzeniem spółki, przedmiotem umowy były jedynie grunty leżące bezpośrednio pod rurociągiem (pas o szerokości 30 cm). Taki sposób udostępniania gruntów nie powoduje, że skarżąca nie ma "woli" posiadania gruntów. Nawet jeśli przyjąć, że występuje element posiadania służebności w postaci wejścia na grunt, wykonywania czynności związanych z właściwą eksploatacją linii (oczyszczanie z roślinności drzewiastej i krzewiastej, konserwacja słupków kontrolno-pomiarowych), to nie wyklucza to faktycznego władztwa spółki nad gruntem ("woli" posiadania w rozumieniu art. 336 k.c). W ocenie organu, stanowisko spółki, iż tylko pas gruntu w tzw. rzucie rurociągu, zgodnie z umową, został oddany do użytkowania na potrzeby trzymania rurociągów, podważają także same ustalenia stron umowy w odniesieniu do prac związanych z pomiarami geodezyjnymi, które przeprowadzone zostały w celu realizacji postanowień § 2 umowy, w zakresie uzgodnionym pomiędzy Dyrekcją Generalną Lasów Państwowych a spółką. Przyjęta do opodatkowania powierzchnia pasa gruntu o szerokości 30 cm wynika jedynie z wewnętrznych ustaleń spółki, propozycji pracownika spółki i miała obowiązywać do czasu wykonania odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej. Taka dokumentacja została sporządzona i przekazana skarżącej już w 2009r. Mając na uwadze powyższe, organ za podatnika podatku od nieruchomości od gruntów Skarbu Państwa będących w Zarządzie Lasów Państwowych uznał skarżącą spółkę, jako ich posiadacza zależnego od powierzchni co najmniej 2,2493 ha. Powierzchnia ta, obejmująca tzw. pas techniczny (strefę bezpieczeństwa), zajęta została na działalność gospodarczą. Pomiary geodezyjne gruntów zajętych pod rurociągi przeprowadzone zostały zgodnie z zaakceptowanym przez strony umowy zakresem rzeczowym i objęły pas gruntów o uzgodnionych parametrach bez względu na rodzaj użytku, jaki znajdował się na trasie przebiegu rurociągu/światłowodu. Tym samym organ stwierdził, że spółka na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "u.p.o.l.") jest podatnikiem podatku od nieruchomości będących przedmiotem zaskarżonej decyzji. Stąd wniosek o stwierdzenie nadpłaty w wysokości [...] zł nie jest zasadny i tym samym należało odmówić stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011r. Korekta deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011r. złożona w dniu [...]. nie wywołuje skutków prawnych. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 rok, zarzucając naruszenie: 1) art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 70 § 1 i art. 212 O.p., poprzez ich nieuwzględnienie i odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości w oparciu o ustalenia poczynione w postępowaniu, które z dniem [...]. stało się bezprzedmiotowe, a przed upływem tego terminu nie została wydana i doręczona decyzja wymiarowa za 2011r.; 2) art. 76 § 1 w zw. z art. 76a § 1 O.p., a także art. 72 § 1 pkt 1 O.p., poprzez wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty, mimo że w decyzji wymiarowej za ten rok organ uznał w całości nadpłatę z tytułu błędnego opodatkowania kabli znajdujących się w kanalizacji w kategorii budowli, gdyż obniżył wysokość podstawy opodatkowania budowli zgodnie z wnioskiem spółki o stwierdzenie nadpłaty; 3) art. 120 O.p., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem wskazanych w tym punkcie przepisów postępowania. Zdaniem skarżącej, postępowanie w niniejszej sprawie, jak słusznie orzekł organ, należało uznać za bezprzedmiotowe, na podstawie art. 208 § 1 O.p. i w zw. z art. 70 § 1 O.p. oraz ex lege umorzyć, gdyż zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 rok uległo przedawnieniu przed wydaniem i skutecznym doręczeniem decyzji ostatecznej i wykonalnej. Zobowiązanie to uległo przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2016r., gdyż do wskazanego powyżej dnia nie została wydana i skutecznie doręczona ostateczna decyzja dotyczącą określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok, co spowodowało zaistnienie przesłanki bezprzedmiotowości tego postępowania. Organ rozstrzygając niniejszą sprawę nie powinien zatem brać pod uwagę decyzji, która powinna była zostać uchylona, ze względu na fakt, iż po upływie terminu przedawnienia ani organ pierwszej instancji, ani właściwe SKO, nie mieli uprawnienia do określania wysokości przedawnionego zobowiązania podatkowego, które z mocy prawa wygasło. Bezzasadnym jest zatem odmówienie na tej podstawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. W ocenie skarżącej, organ powinien był wydać rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem o nadpłatę i korektą deklaracji złożonymi przez spółkę. Tym bardziej, iż zasadność złożonego wniosku jest w przedmiotowej sprawie bezsporna. Organ powinien w niniejszej decyzji stwierdzić nadpłatę zgodnie z wnioskiem spółki, tj. w pełnej wysokości, niezależnie od wyniku prowadzonego postępowania wymiarowego, które z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego stało się bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność odmówienia skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. Nie ma natomiast między stronami sporu co do tego, że zobowiązanie podatkowego w podatku od nieruchomości uległo przedawnieniu na skutek upływu terminu określonego w art. 70 § 1 O.p. W sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa, organ podatkowy jest uprawniony do weryfikacji samoobliczenia podatnika, ale tylko do upływu terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 O.p., natomiast z momentem upływu tego terminu przestaje istnieć prawo organu podatkowego do określenia wysokości tego zobowiązania poprzez wydanie decyzji. Tym samym, jeśli do dnia upływu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. (co nastąpiło z dniem 31 grudnia 2016 r.), nie doszło do ostatecznego zakończenia prowadzonego z urzędu wobec skarżącej postępowania w przedmiocie określenia wysokości tego zobowiązania, to po tej dacie winno dojść do umorzenia tego postępowania na podstawie art. 208 § 1 O.p., co w rozpatrywanej sprawie nastąpiło. Jednocześnie skarżąca złożyła pismem z dnia [...] r., a zatem przed upływem terminu przedawnienia, wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości m.in. za 2011 r. w wysokości [...] zł. Niemożność przeprowadzenia postępowania podatkowego (wymiarowego) nie czyniło bezzasadnym żądania podatnika w przedmiocie nadpłaty, jeżeli wniosek w tym zakresie został złożony przed upływem terminu przedawnienia. W takim przypadku dopuszczalne jest rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, bez uprzedniego określenia wysokości zobowiązania podatkowego, pomimo że minął termin przedawnienia, uniemożliwiający wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Przykładowo, w uchwale z dnia 29 września 2014 r., II FPS 4/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z art. 79 § 2 O.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W wyniku złożenia takiego wniosku przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania organ podatkowy orzeka o wysokości nadpłaty bądź odmawia jej stwierdzenia w całości lub w części. Jest to możliwe także po upływie terminu przedawnienia. Jednak wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, mimo upływu terminu do wydania decyzji w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w oparciu o art. 21 § 3 O.p. z uwagi na przedawnienie, organ podatkowy w ramach postępowania w sprawie nadpłaty - jeżeli jego zdaniem zasadność korekty zeznania i wysokości nadpłaty budzi wątpliwości - jest uprawniony do wypowiedzenia się co do zasadności skorygowania zeznania i wysokości nadpłaty, a także wskazanych przez stronę przesłanek uzasadniających przyczynę korekty (np. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2016 r., II FSK 1941/14 i powołane tam orzecznictwo sądowe). Nie można zatem podzielić wyrażonego przez stronę w skardze poglądu, że w powyższej sytuacji organ powinien wydać rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem strony o stwierdzenie nadpłaty oraz korektą deklaracji. Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji przyjęto, że skarżąca była posiadaczem gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wielkości 22.727 m2. Natomiast zgodnie ze złożoną korektą deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r., spółkę powinien obciążać obowiązek podatkowy jedynie w odniesieniu do 744 m2 powierzchni gruntów. W kontekście tak przedstawionego przedmiotu sporu w pierwszej kolejności ustalenia wymaga zakres umowy z dnia [...] r., zawartej pomiędzy skarżącą a Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych, działającym w imieniu 29 wskazanych w umowie Nadleśnictw (t. I, k. 129-136). Przedmiotem umowy było oddanie do korzystania skarżącej pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych, pasa gruntu pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów, oraz pasa gruntu pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych. Powierzchnię pasów gruntów oddanych do korzystania, zgodnie z § 2 ust. 2 umowy miał wskazywać załącznik nr 5 określający szerokość i powierzchnię zajętego pasa gruntów, z uwzględnieniem aktualizacji pomiarów geodezyjnych, o których mowa w ust. 1 umowy. Na podstawie § 2 ust. 1 umowy skarżąca w porozumieniu i w terminie uzgodnionym z właściwym nadleśniczym miała dokonać aktualizacji pomiarów geodezyjnych, przeprowadzić zmiany w ewidencji gruntów i dostarczyć zaktualizowane mapy i aktualne wypisy z rejestru gruntów do właściwego nadleśniczego, oraz w razie konieczności, doprowadzić do zgodności z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jednak załącznik nr 5 (następnie załącznik nr 6) do umowy wskazuje jedynie numery działek oraz zestawienie długości tras na gruntach Lasów Państwowych, w tym Nadleśnictwa [...] i [...]. Dla ustalenia powierzchni gruntów podlegających opodatkowaniu w Gminie B., spółka przyjęła długość pasa gruntu zajętego pod rurociągi w wielkości 510 m2 oraz szerokość pasa wynoszącą 0,30 m. Szerokość pasa przyjęta przez skarżącą wynika z jej pisma wewnętrznego z dnia [...] r. (t. I, k. 138 akt adm.). W omawianym piśmie wskazano, że spółka nie posiada uzgodnionej z Nadleśnictwami dokumentacji geodezyjnej pasa gruntów zajętych pod utrzymanie rurociągów naftowych. Zaproponowano przyjęcie za podstawę opodatkowania podatkiem o nieruchomości – do czasu wykonania właściwej dokumentacji – pasa fizycznie zajętego przez rurociąg o szerokości równej średnicy rurociągu, który dla Rurociągu Produktów Finalnych P. - N. W. W. -R. wynosił 0,30 m. Zaznaczono również, że po wykonaniu odpowiedniej dokumentacji możliwe będzie złożenie korekt deklaracji podatkowych. Tymczasem z wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] r. wynika, że powierzchnia pasa gruntów zajętego na potrzeby utrzymania rurociągów i światłowodów należących do skarżącej na terenie Gminy B. wynosiła co najmniej 2,2493 ha (t. I, k. 72 akt adm.). Podkreślić przy tym należy, że ustaleń tych organ kontroli skarbowej dokonał w oparciu o pomiary wykonane przez spółkę z o.o. "[...]", na zlecenie skarżącej. Wskazać również w tym miejscu należy, że skarżąca uzgodniła z Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych zakres rzeczowy pomiarów, w wyniku czego ustalono, że przy określeniu zasięgu pasa technicznego należy przyjmować, że minimalna odległość linii rozgraniczającej od skrajnego rurociągu powinna wynosić 3 m, a od kabla światłowodowego/teletechnicznego - 2 m (pismo skarżącej z dnia [...] r. – t. I, k. 139-140 akt adm., pismo Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] r. – t. I, k. 141 akt adm.). Zagadnienie stref bezpieczeństwa i jej szerokości regulują przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. nr 243, poz. 2063 ze zm.). Zgodnie z § 136 ust. 2 tego rozporządzenia, minimalna szerokość strefy bezpieczeństwa dla jednego rurociągu przesyłowego dalekosiężnego, w zależności od jego średnicy nominalnej, powinna wynosić co najmniej: 12 m - dla rurociągu o średnicy do 400 mm (pkt 1); 16 m - dla rurociągu o średnicy od 400 mm do 600 mm (pkt 2); 20 m - dla rurociągu o średnicy powyżej 600 mm (pkt 3). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie podniesiono, że obowiązkiem skarżącej było utrzymanie gruntów pod rurociągami w stanie umożliwiającym ich prawidłową eksploatację przy zachowaniu wymaganych warunków technicznych. Skarżąca jako podmiot eksploatujący rurociąg zobowiązana była również do wyznaczenia w przewidzianych prawem granicach odpowiednich stref bezpieczeństwa, co niewątpliwie wymaga od niej sprawowania faktycznego władztwa nad tą strefą. Potwierdzają to również zapisy § 11 wskazanej umowy, na podstawie którego przyznano Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych prawo wejścia na nieruchomości będące przedmiotem umowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, ochronnej na sąsiednich gruntach. Zastrzeżenie tego rodzaju uprawnienia byłoby zbędne gdyby przedmiotem umowy były jedynie grunty leżące bezpośrednio pod rurociągiem (według strony pas o szerokości 30 cm). Powyższe pozwala w sposób nie budzący wątpliwości na uznanie skarżącej za posiadacza gruntów leżących w pasie bezpieczeństwa. Również z powołanego wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wynika, że utrzymaniem pasów bezpieczeństwa związanym, np. z oczyszczaniem z drzew, krzewów (samosiejek) i wykaszaniem zajmuje się skarżąca. Skarżąca dokonywała też konserwacji słupków kontrolno-pomiarowych. W kontekście powyższego wykonywanie przez spółkę czynności związanych z utrzymaniem pasa bezpieczeństwa wymagało sprawowania przez nią władztwa faktycznego na terenie, w obrębie którego pas ten się znajduje. W ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji prawidłowo zastosowały art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., uznając skarżącą za podatnika podatku od nieruchomości będących przedmiotem zaskarżonej decyzji. W przepisie tym ustawodawca posługuje się terminem posiadania. Wobec faktu, że u.p.o.l. nie zawiera odmiennego uregulowania, a także nic innego nie wynika z jej treści i celu, to, w myśl wykładni systemowej, w pełni uzasadnionym jest pogląd, iż chodzi o instytucję prawną unormowaną i zdefiniowaną w art. 336 k.c. Nawiązując do cywilistycznej konstrukcji posiadania należy wskazać, że posiadanie jest stanem faktycznym, polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą (por. wyrok SN z dnia 15 czerwca 1972 r., III CRN 121/72). Zakres tego władztwa ustawodawca sprecyzował w art. 336 k.c., poprzez odwołanie się do definicji posiadacza jako podmiotu wykonującego określone władztwo nad rzeczą cudzą. Jak stanowi ten przepis, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Mając na uwadze treść zawartej przez skarżącą umowy z dnia 06 listopada 2002 r., oraz wymogi związane zapewnieniem wokół eksploatowanego rurociągu strefy bezpieczeństwa zasadnie uznano spółkę za posiadacza na podstawie "innego tytułu prawnego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a), a tym samym podatnika podatku od nieruchomości w odniesieniu do spornych gruntów. Nie pozostawały one we władaniu Nadleśnictw, bowiem to spółkę obciążał obowiązek zapewnienia i utrzymania strefy bezpieczeństwa wokół rurociągu. Co więcej w tego rodzaju strefie niemożliwe jest prowadzenie działań związanych z zalesianiem. Zgodnie bowiem z § 136 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie, wewnątrz strefy bezpieczeństwa niedopuszczalne jest co do zasady wznoszenie budowli, urządzanie stałych składów i magazynów oraz zalesianie. Wykluczało to w praktyce możliwość sprawowania władztwa nad tym teren przez Nadleśnictwo. W piśmie z dnia [...] r. Nadleśnictwo [...] poinformowało, że nie prowadzi i nie prowadziło w obszarach pasów bezpieczeństwa żadnej działalności, w tym gospodarki leśnej. Także Nadleśnictwo [...] w piśmie z dnia [...] r. stwierdziło, że w pasie bezpieczeństwa nie prowadzi gospodarki leśnej. W rezultacie, organ prawidłowo zweryfikował poprawność złożonej przez spółkę korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. w postępowaniu w przedmiocie nadpłaty, po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, i zasadnie odmówił stwierdzenia nadpłaty. Okoliczność, że w zaskarżonej decyzji miejscami zawarte są odwołania do uchylonej decyzji organu pierwszej instancji, w ocenie Sądu, nie stanowi podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W skardze strona zarzuca również organowi naruszenie art. 76 § 1 w zw. z art. 76a § 1 oraz art. 72 § 1 pkt 1 O.p., ponieważ organ uznał nadpłatę w całości z tytułu błędnego opodatkowania kabli znajdujących się w kanalizacji kablowej i obniżył wysokość podstawy opodatkowania budowli zgodnie z wnioskiem o stwierdzenia nadpłaty i korektą deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. W korekcie tej spółka wykazała wartość budowli w wysokości [...] zł i podatek w kwocie [...]zł. Podnosząc ten zarzut skarżąca całkowicie jednak pomija okoliczność, że samorządowy organ podatkowy, zgadzając się ze stroną w odniesieniu do konieczności wyłączenia z opodatkowania wartości kabli umieszczonych w kanalizacji kablowej, uznał jednocześnie, że spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu posiadania pasa gruntów znajdującego się w strefie bezpieczeństwa. Organ nie naruszył przy tym art. 120 O.p., ponieważ działał w granicach wynikających z przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. L. Kleczkowski M. Łent U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło