I FZ 198/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 176/17 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Zaskarżonym postanowieniem z 23 października 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 176/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił zażalenie W. Z. (dalej skarżący) na postanowienie tegoż sądu z 19 lipca 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 7 czerwca 2017 r. oddalające wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 14 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że w świetle art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jak i art. 194 § 1 tej ustawy, od postanowienia wydanego w trybie wskazanym w art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie nie przysługuje. Oznacza to, że zażalenie, jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 2. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, rozstrzygnięcie sprawy na rozprawie. Zarzucił naruszenie art. 16 § 2, art. 83 § 3, art. 178 w związku z art. 197 § 2, art. 194 § 1 pkt 8, art. 194 § 1 pkt 1-10, art. 254 § 1, art. 258 § 2 pkt 6-8, art. 259 § 2 i 3, art. 260 § 1 i 2, art. 227 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez nieprawidłowe przyjęcie, że nie przysługuje zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i jest niedopuszczalne oraz podlega odrzuceniu, co miało wpływ na wynik postępowania, ponieważ doprowadziło do negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy na rozprawie należy wskazać, że zgodnie z art. 197 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Z uwagi na nieskomplikowany charakter rozpatrywanego zażalenia Sąd nie znalazł podstaw, by skorzystać w niniejszej sprawie z przewidzianego w art. 90 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnienia do skierowania sprawy na posiedzenie jawne i wyznaczenia rozprawy, stąd wniosek skarżącego w tym względzie nie został uwzględniony. 3.2. Należy zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie badał zasadność zarzutów skarżącego podniesionych w zażaleniach analogicznych do obecnie rozpatrywanego. Zarówno w postanowieniach z 28 listopada 2017 r. (sygn. akt I FZ 310/ 17 - 311/17), z 31 stycznia 2018 r. (sygn. akt I FZ 359/17 - 362/17) z 30 lipca 2018 r. (sygn. akt I FZ 186/18 - 188/18) Naczelny Sąd Administracyjny uznał argumenty skarżącego za nieusprawiedliwione. Z uwagi na fakt, że w powołanych sprawach, jak też w sprawie obecnie rozpoznawanej, treść zarzutów i ich uzasadnienie są tożsame, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanych orzeczeniach. W ślad za argumentacją wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w uprzednio rozstrzygniętych sprawach skarżącego należy zatem wskazać, że 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), modyfikująca - w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką jest niniejsza sprawa - między innymi zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Znacznej zmianie uległa treść art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która przed 15 sierpnia 2015 r. stanowiła, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy zarządzenia lub postanowienia, przeciwko któremu został sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie. Obecnie, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w świetle art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których stanowi art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako Sąd II instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obecnie obowiązującym nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. W konsekwencji na tego rodzaju postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie przysługuje zażalenie. 3.3. Nie mogła zostać również uwzględniona argumentacja podniesiona w złożonym środku zaskarżenia. Skarżący odwoływał się do uchwały z 30 listopada 2009 r., I GPS 1/09, zgodnie z którą: "Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, przysługuje zażalenie". Treść tej uchwały nie ma żadnego związku z rozstrzygnięciem, od którego skarżący chciał wnieść zażalenie - postanowieniem z 19 lipca 2017 r. sąd nie odrzucił bowiem sprzeciwu, lecz utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego. 3.4. Nie był także zasadny podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że będące podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi były niezgodne z wyrażonymi w art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadami demokratycznego państwa prawnego oraz równości wobec prawa. Postanowienia wydane w toku postępowania, na które nie służyło zażalenie mogą być objęte zakresem kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej. Stanowi o tym art. 191 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. 3.5. W świetle powyższego zasadnie Sąd I instancji przyjął, że zażalenie było niedopuszczalne i jako takie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 3.4. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.