I OZ 270/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adw. J. M. na postanowienie zawarte w punkcie III (trzecim) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 347/17 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych postanawia oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 347/17 (dalej wyrok z 14 grudnia 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w punkcie III. przyznał adw. J. M. od Skarbu Państwa kwotę 221,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 41,40 zł należnego podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji jako podstawę rozstrzygnięcia o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazał art. 250 § 1 i 2 ppsa oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714, dalej rozporządzenie) w zw. z art. 179a ppsa. Zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie III (trzecim) wyroku z 14 grudnia 2017 r. wniósł adw. J. M. zarzucając naruszenie: 1. art. 250 § 1 i 2 ppsa oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że kwota 221,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest kwotą właściwą, w sytuacji gdy z powołanych przepisów wynika, że należna kwota to 450 zł netto powiększona o podatek VAT, czyli kwota 553,50 zł; 2. § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 3 rozporządzenia przez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że kwota 221,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest kwotą właściwą, w sytuacji gdy z powołanych przepisów wynika, że należna kwota to 450 zł netto powiększona o podatek VAT, czyli kwota 553,50 zł. W oparciu o powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie kwoty 553,50 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 103,50 zł należnego podatku od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W myśl art. 250 § 2 ppsa w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 § 1 ppsa. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W rozpatrywanym postępowaniu przepisy te zawarto w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714). W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie, opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W związku z dyspozycją tego przepisu pełnomocnikowi skarżącego zasądzono 221,41 zł, tj. 180 zł powiększone o należny podatek od towarów i usług. Kwota ta stanowi 75% opłaty określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia (240 zł), nie mniej niż 120 zł, zatem prawidłowo Sąd I instancji wyliczył koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja ustalająca świadczenie nienależnie pobrane z tytułu wypłaty zasiłku stałego wydana na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9.3.2018 r. I OZ 226/18, sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, obejmują także sprawy, w których kwestionowana jest prawidłowość przyznania praw i zobowiązanie do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Decyzja uznająca świadczenie, przyznane w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej, za nienależnie pobrane i zobowiązująca do zwrotu świadczenia, modyfikuje w sposób istotny sytuację prawną strony, której świadczenie wcześniej zostało przyznane. W związku z powyższym nie sposób zgodzić się z pełnomocnikiem, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji winien zastosować § 8 pkt 3 rozporządzenia, stanowiący o wysokości opłaty przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sprawy, ponieważ sprawa ta dotyczy decyzji wydanej na podstawie ustawy o pomocy społecznej, w związku z czym stosownym do ustalenia kosztów był § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia (odpowiednio postanowienie WSA w Krakowie z 11.8.2016, III SA/Kr 1067/13; postanowienie WSA w Szczecinie z: 23.11.2015, II SA/Sz 322/13; 14.2.2017, II SA/Sz 1158/15 – zapadłe pod rządem poprzednio obowiązujących rozporządzeń – w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy - o takiej samej treści normatywnej). Sprawą, której przedmiotem jest należność pieniężna w rozumieniu § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia nie jest sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie zasiłku stałego, ani też sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych na podstawie uprzedniej decyzji o przyznaniu zasiłku stałego. Opłata ustalona w zaskarżonym postanowieniu, stanowiącym punkt III wyroku z 14 grudnia 2017 r., została prawidłowo obliczona w oparciu o prawidłową wykładnię § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia. Przepisy § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 3 rozporządzenia nie są relewantne w sprawie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.