II SA/Lu 1284/16
WyrokWSA w Lublinie2017-06-07
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Jacek Czaja, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o warunkach zabudowy, umarzając postępowanie nadzwyczajne, uznając, że planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową i nie podlega zasadzie "dobrego sąsiedztwa"?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uchyliło własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium nie wykazało, że planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ograniczając się do dowolnej oceny stanu faktycznego i nie ustalając granic istniejącego obszaru zabudowy zagrodowej. Ponadto, Kolegium oparło się na danych dotyczących powierzchni gospodarstwa rolnego z 2016 r., podczas gdy dla oceny nieważności decyzji z 2012 r. miarodajny był stan prawny i faktyczny z daty jej wydania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła własną wcześniejszą decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla rozbudowy fermy drobiu. Kolegium uznało, że pierwotna decyzja Wójta była wadliwa, ale następnie zmieniło zdanie, uznając inwestycję za zabudowę zagrodową i umarzając postępowanie. Skarżący (sąsiedzi) zarzucili Kolegium naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezastosowanie się do wskazań sądu z poprzedniego postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądza od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skarg D. W. oraz K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D.W. 200 (dwieście) złotych oraz na rzecz K. O. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P., po rozpatrzeniu wniosku K. i A. małżonków J. (dalej także: "inwestorzy") o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchyliło w całości decyzję własną z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], o ustaleniu A. J. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie fermy drobiu w tym: budowie budynku inwentarskiego składającego się z dwóch sektorów tuczu - kurnika/indycznika (chów ściółkowy drobiu w planowanej ilości 345,09 DJP przy istniejącej obsadzie 102 DJP, łączna docelowa obsada gospodarstwa wyniesie 447,09 DJP - budynek wolnostojący, parterowy) wraz z urządzeniami budowlanymi oraz budowę dwóch zbiorników na gaz płynny, dwóch silosów paszowych i bezodpływowego zbiornika na ścieki technologiczne i wody ociekowe, na części działek oznaczonych nr ewid. [...] i [...] w T., gmina M. P. oraz orzekło o umorzeniu postępowania nadzwyczajnego w tej sprawie.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., działając jako organ pierwszej instancji, stwierdziło nieważność opisanej decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] Kolegium stwierdziło wówczas, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej: "k.p.a."). Po pierwsze, wynika to z tego, że warunki zabudowy ustalono na podstawie niekompletnego wniosku, niezawierającego decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...] maja 2012 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz w dacie, gdy wskazana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie była ostateczna, czym rażąco naruszono prawo materialne – art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 149, poz. 1227 ze zm.; dalej także: "u.u.i.ś."). Po drugie, wydając tę decyzję Wójt Gminy nie przeprowadził analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz zabudowy, co stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.) w zw. z § 3 ust. 2 i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588; dalej: "rozporządzenie"). Po trzecie, Wójt Gminy określił, że planowany do realizacji budynek inwentarski będzie stanowił zabudowę zagrodową, bez podania i określenia, czy jest to zabudowa zagrodowa w rozumieniu art. 61 ust 4 u.p.z.p. Po czwarte, przed wydaniem kwestionowanej decyzji nie dokonano uzgodnienia jej projektu z właściwym organem w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych i właściwym zarządcą drogi, co stanowi naruszenie art. 53 ust 4 pkt 6 i 9 u.p.z.p.
Kolegium stwierdziło także nieprawidłowości w zakresie ustalenia stron postępowania (decyzja została skierowana wyłącznie do inwestorów) oraz ustalenia, które nie mają pokrycia w materiale dowodowym, w tym dotyczące decyzji środowiskowej oraz "opracowanej" analizy poprzedzonej wyznaczeniem wokół terenu objętego wnioskiem obszaru analizowanego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], utrzymało w całości w mocy powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi inwestorów, wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 929/13, uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2013 r. Sąd stwierdził, że nie zasługuje na aprobatę, bez przeprowadzenia w tej sprawie postępowania wyjaśniającego, stanowisko Kolegium, że brak analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast brak stosownych "uzgodnień" z właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego oraz z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych i melioracji wodnych – w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne lub leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, stanowi ewentualną przesłankę wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2445/14, oddalił skargę kasacyjną Kolegium od powyższego wyroku. NSA stwierdził, że niezasadny jest pogląd strony skarżącej, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w oparciu o ostateczną "decyzję środowiskową", co wynikało z art. 72 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku, m.in. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Rozpatrując sprawę ponownie, wskazaną na wstępie decyzją Kolegium uchyliło swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. i umorzyło postępowanie ze względu na brak przesłanek do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...] maja 2012 r., w szczególności przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium ustaliło, że inwestorzy na terenie Gminy M. P. posiadają gospodarstwo rolne o pow. [...] ha użytków rolnych, a średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie tej Gminy w 2016 r. wynosi [...] ha. To oznacza, zdaniem organu, że zamierzenie inwestycyjne, objęte decyzją o warunkach zabudowy, należy zakwalifikować do zabudowy zagrodowej (art. 61 ust. 4 u.p.z.p.), a to oznacza, że w sprawie nie miała zastosowania "zasada dobrego sąsiedztwa", o której mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym brak jest podstaw do określenia obszaru analizowanego i sporządzania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolegium wskazało, że planowana inwestycja będzie realizowana na istniejącym obszarze zabudowy zagrodowej, nawiązując do już istniejących budynków inwentarskich (kurnik o obsadzie 102DJP), a inwestorzy spełniają wszystkie warunki w zakresie powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego. Projektowany budynek inwentarski, przeznaczony do hodowli drobiu w gospodarstwie rolnym jest związany z prowadzonym przez inwestorów gospodarstwem rolnym.
Skargi do Sądu wnieśli K. O. oraz D. W. domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P..
K. O. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. poprzez wystąpienie do Wójta Gminy M. P. o udzielenie informacji w zakresie powierzchni gospodarstwa rolnego posiadanego przez K. i A. małż. J. oraz w zakresie średniej powierzchni gospodarstw rolnych na terenie Gminy M. P. aktualnych na 2016 r., podczas gdy dla oceny zgodności z prawem przedmiotowej decyzji miarodajny jest dzień jej wydania, w związku z czym Kolegium winno ocenić, czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną, uwzględniając stan prawny i faktyczny w tym właśnie dniu;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania nadzwyczajnego w sprawie zamiast utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji;
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niezastosowanie się do wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku WSA w Lublinie z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 929/13;
- art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 rozporządzenia, poprzez uznanie, że brak analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków zabudowy nie doprowadził do wydania decyzji o warunkach zabudowy z rażącym naruszeniem prawa;
- art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. w zw. z § 2 pkt 1 ppkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397) w zw. z załącznikiem "Współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe inwentarza (DJP)" do tego rozporządzenia, w zakresie w jakim Kolegium nie zauważyło, że decyzja o warunkach zabudowy wykracza poza zakres przedmiotowy decyzji środowiskowej, która została wydana jedynie w zakresie rozbudowy fermy drobiu dla hodowli indyków (raport środowiskowy również został wykonany w tym zakresie), podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy obejmuje rozbudowę kurnika - indycznika, co daje to możliwość hodowli wariantowej, nieprzewidzianej w decyzji środowiskowej.
Skarżący D. W. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 7 i 77 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niedokładne wyjaśnienie całego stanu faktycznego;
- art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. wraz z § 11 ust 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.), poprzez uznanie, że decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi, w sytuacji, w której udowodniono przekroczenie dopuszczalnych prawem norm hałasu dla zabudowy jednorodzinnej, w tym dla działki nr [...];
- art. 61 ust 4 u.p.z.p., poprzez założenie, że działki inwestora znajdują się w zabudowie zagrodowej i nie jest wymagane zastosowanie normy prawnej art. 61 ust 1 pkt 1 tej ustawy oraz poprzez zastosowanie tego przepisu, na podstawie informacji uzyskanych w sierpniu 2016 r. zawierających dane za rok 2016 r. i odniesieniu ich do decyzji z maja 2012 r.;
- art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś., wskutek tego, że postępowanie o wydanie warunków zabudowy było prowadzone równolegle do postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, a decyzja o warunkach zabudowy wykracza poza zakres przedmiotowy;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie uchybień, jakimi obciążona jest kwestionowana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i wskazanych, za niestanowiące rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargi zasługują na uwzględnienie.
Sąd uwzględnił skargi również z innych powodów niż w nich wyrażone, mając na uwadze treść art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd – co do zasady – rozpoznając sprawę, bierze pod uwagę wszelkie istniejące naruszenia prawa, nawet, gdy nie zostały one wskazane przez stronę skarżącą w złożonej przez nią skardze.
Przede wszystkim należy zauważyć, że wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (sygn. akt II SA/Lu 929/13) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jak wynika z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]) utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. (Nr [...]) o stwierdzeniu - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - nieważności decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...] maja 2012 r. (Nr [...]), uznając, że powyższa decyzja organu I instancji została wydana bez sporządzenia analizy obszaru objętego postępowaniem w zakresie jego funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania w odniesieniu do warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 - 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
WSA kontrolując to rozstrzygnięcie stwierdził - w wyżej wskazanym wyroku, że nie jest zasadny pogląd Kolegium, jakoby brak analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzasadniał twierdzenie o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Sąd podzielił w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 30 marca 2010 r. ( II OSK 600/09), według którego nawet brak prawidłowo przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przez organ ustalający warunki zabudowy nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli nie zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy tą decyzją, a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa. Sąd zauważył, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana.
Sąd w tym wyroku podniósł ponadto, że skoro ustawową przesłanką wydania decyzji o warunkach zabudowy jest tzw. zasada dobrego sąsiedztwa, określona właśnie w art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to dopiero brak spełnienia tej przesłanki daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, a nie tylko niewłaściwe przeprowadzenie analizy, która jest jedynie środkiem dowodowym do ustalenia dobrego sąsiedztwa. Kolegium w ogóle tej okoliczności nie brało pod uwagę skupiając się wyłącznie na wykazaniu braku samej analizy, co nie było wystarczające w sprawie. Następnie Sąd zauważył, że dla wykazania, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należało wykazać sprzeczność planowanej inwestycji z istniejącą dotychczasową zabudową tego terenu. Zdaniem Sądu, należało też wyjaśnić, czy sporządzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie określonym w art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy było w tym przypadku niezbędne., gdyż w myśl art. 61 ust. 4 zasady dobrego sąsiedztwa nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, a okoliczność ta również w sprawie nie była przedmiotem oceny.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r. (sygn. akt
II OSK 2445/14) oddalił skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku WSA w Lublinie.
Zasadnie przyjęło Kolegium, że zgodnie z art. 153. P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tych orzeczeniach wiązały w sprawie Kolegium. Podkreślić jednak trzeba, że wynikający z tego przepisu nakaz respektowania orzeczeń wydanych uprzednio w sprawie przez WSA i NSA, nie zwalniał Kolegium od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wnikliwego działania (art. 7 i 12 § 1 k.p.a.) oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Sądu, Kolegium rozpoznając ponownie sprawę nie wywiązało się z tych obowiązków, naruszając tym samym art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z podanych niżej powodów.
Zdaniem Kolegium, zamierzenie inwestycyjne objęte decyzją o warunkach zabudowy należało zakwalifikować do zabudowy zagrodowej (art. 61 ust. 4 ustawy) i wobec tego nie miała zastosowania "zasada dobrego sąsiedztwa", o której mowa w art. 61 ust. 1 ustawy, co doprowadziło Kolegium do wniosku, że nie było potrzeby określenia obszaru analizowanego i sporządzania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.
Uzasadniając tę tezę Kolegium stwierdziło, że zamierzenie inwestycyjne będzie realizowane na istniejącym obszarze zabudowy zagrodowej, nawiązując do już istniejących budynków inwentarskich (kurnik o obsadzie 102DJP), a inwestorzy spełniają wszystkie warunki w zakresie powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego. W ocenie Kolegium, projektowany budynek inwentarski przeznaczony do hodowli drobiu w gospodarstwie rolnym jest związany z prowadzonym przez stronę skarżącą gospodarstwem rolnym, co także przemawia za uznaniem planowanej inwestycji za należącą do zabudowy zagrodowej.
W tym zakresie organ odwołał się do poglądu zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 września 2010 r. (sygn. akt II Sa/Lu 340/10), który uznał, że "inwestycja polegająca na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie do 40DJP z silosem na paszę, zbiornikiem na gnojowicę i płyty gnojowej stanowi element zabudowy zagrodowej. Nadto, nie ma żadnych podstaw do przyjmowania, że zabudowa zagrodowa stanowi tylko małe budynki inwentarskie oraz że wszystkie budynki znajdować się mają w niewielkiej od niej odległości, tylko wówczas bowiem znajdować się będą w obrębie jednego podwórza. Nie ma również podstaw do przyjmowania, że zabudowę zagrodową stanowią tylko te budynki, które przylegają do podwórza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę co do zasady podziela pogląd wyrażony w przytoczonym przez organ wyroku (sygn. akt II Sa/Lu 340/10), z tym jednak istotnym zastrzeżeniem, że taki kierunek interpretacji art. 61 ust. 4 ustawy nie może być oderwany od okoliczności konkretnej sprawy, a oparte na zawartej w tym przepisie normie prawnej rozstrzygnięcie nie może prowadzić do obejścia prawa poprzez bezpodstawne pominięcie zasady zawartej w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy zasadą jest, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków ustawowych, w tym w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Wyjątki od zasady obligatoryjnego i łącznego spełnienia tych przesłanek, określone w przepisach ust. 2 – 4 art. 61 tej ustawy, muszą więc być interpretowane ściśle, bowiem wymaga tego obowiązek realizacji ustawowej reguły poszanowania ładu przestrzennego, wynikającej z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Pogląd ten jest całkowicie zbieżny ze stanowiskiem przyjętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 28 września 2010 r. (sygn. akt II Sa/Lu 340/10), na który powołało się Kolegium. Trzeba bowiem podkreślić, że w tym wyroku WSA stwierdził, że pojęcie zabudowy zagrodowej należy zdefiniować jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza (tak NSA w wyroku z dnia 4 grudnia 2008 r.; II OSK 1536/07), a nadto, że w świetle przytoczonej definicji, wskazana we wniosku inwestycja, polegająca na budowie budynku inwentarskiego na działkach użytkowanych już obecnie dla celów zabudowy zagrodowej – stanowi element zabudowy zagrodowej.
Podzielając ten pogląd zauważyć należy, że kluczową kwestią w rozstrzyganej obecnie sprawie było stwierdzenie, czy w konkretnych okolicznościach faktycznych zamierzenie inwestycyjne obejmowało budynek mogący zaliczać się do zabudowy zagrodowej inwestora, przy czym wymagało to w pierwszej kolejności ustalenia granic obszaru zabudowy zagrodowej, a następnie ustalenia istotnych cech planowanego budynku, według których należałoby ocenić zagrodowy - bądź nie - charakter budynku.
Kolegium zaniechało jednak dokonania takich ustaleń, ograniczając się do wyrażenia oceny, że zamierzenie inwestycyjne będzie realizowane na istniejącym obszarze zabudowy zagrodowej, nawiązując zdaniem organu do już istniejących budynków inwentarskich (kurnik o obsadzie 102DJP), a projektowany budynek inwentarski jest związany z prowadzonym przez stronę skarżącą gospodarstwem rolnym, zaś inwestorzy spełniają wszystkie warunki w zakresie powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego.
Powyższa ocena wyrażona została w sposób dowolny, bez wszechstronnej analizy stanu faktycznego sprawy.
Przede wszystkim Kolegium zaniechało ustalenia granic istniejącego obszaru zabudowy zagrodowej, co uniemożliwia weryfikację tezy organu o realizacji zamierzenia inwestycyjnego na istniejącym obszarze zabudowy zagrodowej. Zauważyć należy, że w aktach administracyjnych sprawy (k. 13) znajduje się mapa do celów projektowych, przyjęta do zasobu geodezyjnego w dniu [...] czerwca 2011 r. (nr [...]) i stanowiąca załącznik do decyzji nr [...] o warunkach zabudowy, z której bezsprzecznie wynika, że zamierzenie inwestycyjne realizowane na działkach nr [...] i [...] obejmuje obszar wielokrotnie przekraczający obszar podwórza usytuowanego na działce nr [...]. Co więcej, z treści decyzji nr [...] o warunkach zabudowy wynika ponadto, że projektowany budynek inwentarski miał mieć szerokość elewacji frontowej – do 24 m; wysokość do kalenicy – do 8 m, a wielkość powierzchni zabudowy – do 20% (we wniosku wskazano także długość budynku – 151 m, k. 2 akt administracyjnych). Nie może więc budzić wątpliwości, że dane co do rozmiaru obszaru lokalizowanej inwestycji oraz dopuszczalnej wielkości budynku, wskazują na to, że zrealizowanie zamierzenia inwestycyjnego doprowadzi do daleko idącej zmiany stanu zagospodarowania terenu inwestycji, na skutek czego dojdzie do trwałych zmian zagospodarowania przestrzennego na działkach nr [...], [...] i [...]. Trzeba podkreślić, że w obrębie podwórza na działce nr [...] znajdują się jedynie niewielkie budynki – budynek mieszkalny, dwa budynki inwentarskie i budynek gospodarczy (k. 5 akt administracyjnych).
Dodać przy tym należy, że o zakresie zamierzenia inwestycyjnego świadczy także to, że nowopowstały budynek ma mieć wielkość produkcyjną odpowiadającą 345,09 DJP, a więc ponad trzykrotnie większą niż istniejący budynek produkcyjny, usytuowany na działce nr [...], który to budynek bezsprzecznie powstał poza obrębem podwórza znajdującego się na działce nr [...]. Zestawienie więc danych już istniejącego i nowopowstającego budynku ze stanem zagospodarowania wskazanego podwórza, także podważa tezę o realizacji zamierzenia inwestycyjnego na istniejącym obszarze zabudowy zagrodowej.
W konsekwencji – wobec rozmiaru zamierzenia inwestycyjnego – zmiana taka może istotnie oddziaływać na ład przestrzenny obszaru znacznie wykraczającego poza działki inwestora. Nie można w tej sytuacji podzielić poglądu Kolegium, że zamierzenie inwestycyjne będzie realizowane na istniejącym obszarze zabudowy zagrodowej, skoro Kolegium nie poczyniło jakichkolwiek ustaleń co do granic tego obszaru, a charakterystyka planowanego budynku budowlanego dodatkowo podważa przyjętą przez Kolegium tezę.
Trzeba także stwierdzić, że ustalenia Kolegium, jakoby projektowany budynek inwentarski miał być związany z prowadzonym gospodarstwem rolnym, a inwestorzy spełniają wszystkie warunki w zakresie powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego są – w świetle zgromadzonego materiału dowodowego – nieistotne i częściowo wadliwe. Okoliczność, że nowopowstały budynek inwentarski jest związany z prowadzonym gospodarstwem rolnym, nie jest istotna dla oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 61 ust. 4 ustawy, bowiem w przepisie tym wymagane jest zaliczenie budynku do zabudowy zagrodowej, a znaczenie normatywne tego określenia nie jest tożsame z istnieniem związku budynku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Jeśli zaś chodzi o przesłankę dotyczącą powierzchni gospodarstwa rolnego związanego z zabudową, która winna przekraczać średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, to zauważyć trzeba, że Kolegium w tym zakresie oparło się na danych z roku 2016 (zob. pismo z dnia [...] grudnia 2016 r., k. 204 akt administracyjnych), gdy w świetle art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. dane takie winny być ustalone na dzień wydania kwestionowanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy - [...] maja 2012 r.
Na marginesie należy zauważyć, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący D.. W. złożył kopię mapy ewidencyjnej obejmującej teren inwestycji wraz ze zdjęciem wysokościowym (zob. załącznik do protokołu rozprawy z dnia [...] maja 2017 r., k. 198-200), w których to dokumentach wyraźnie widoczne jest zdominowanie przestrzeni obszaru inwestycji i jego otoczenia przez obiekty zrealizowane przez inwestorów, co zresztą widoczne było także na dokumentach dołączonych do wniosku inwestora (k. 5-6 akt administracyjnych). Można więc z wysokim prawdopodobieństwem założyć, że zrealizowane zamierzenie inwestycyjne zniweczyło istniejący na tym terenie ład przestrzenny.
Bezpodstawny natomiast jest zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś., co miało być skutkiem tego, że postępowanie o wydanie warunków zabudowy było prowadzone równolegle do postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, a decyzja o warunkach zabudowy wykracza poza zakres przedmiotowy decyzji środowiskowej. W tym zakresie zarzuty skargi były przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 10 czerwca 2016 r. (sygn. akt II OSK 2445/14) szczegółowo odniósł się do tej kwestii, uznając zarzut ten za niezasadny.
Z tych względów Sąd obowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" P.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy, stosownie do art. 153 P.p.s.a., uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku. Obowiązkiem Kolegium będzie rozpoznanie sprawy na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego, po uprzednim wyjaśnieniu istotnych dla sprawy okoliczności. Organ odwoławczy odniesie się również wyczerpująco do wszystkich zarzutów skarżących podnoszonych w toku postępowania, jak też do zarzutu nieodwracalności skutków prawnych decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...] maja 2012 r., czemu da wyraz w uzasadnieniu decyzji, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 205 § 1 i § 2 w związku z art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło