II SA/Bd 352/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-06-07

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, jeśli decyzja o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna, a organ właściwy dłużnika złożył stosowny wniosek?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, gdy decyzja o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna, a organ właściwy dłużnika złożył wniosek o zatrzymanie prawa jazdy. Decyzja w tym przedmiocie jest decyzją związaną, co oznacza, że organ nie posiada luzu decyzyjnego i jest ściśle związany przepisami prawa.
Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy W. T. kategorii B, na wniosek Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, ponieważ ostateczną decyzją uznano go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. W. T. odwołał się, wskazując na swój status bezrobotnego, zły stan zdrowia i problemy z poruszaniem się, a także na przeoczenie w złożeniu oświadczenia majątkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, stwierdzając, że organ działał zgodnie z prawem. W. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc te same argumenty. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] Starosta [...] – D., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn.zm.), art. 5 ust. 5, w związku z art. 5 ust. 3b pkt 1 i 2 ustawy z dnia [...] września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 z późn.zm.), na wniosek Miejskiego Ośrodka P. Społecznej w G. - D. z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak:[...]. [...].[...], orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy W. T. kategorii B, nr [...], wydane w dniu [...] października 2008 r. Orzekający organ uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. Miejski Ośrodek P. Społecznej w G.-D. jako organ właściwy dla dłużnika, wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego - W. T.. Do wniosku dołączono ostateczną decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak: [...]), o uznaniu dłużnika alimentacyjnego W. T. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2016 r. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, iż zatrzymano prawo jazdy w związku z wypełnieniem przesłanki z art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a decyzja wydawana w niniejszej sprawie jest tzw. decyzją związaną, co oznacza, że organ nie działa w oparciu o uznanie administracyjne gdzie możliwy jest wybór rozstrzygnięcia, lecz treść orzeczenia jest ściśle zdeterminowana przepisami prawa. W odwołaniu od powyższej decyzji W. T. wskazał na swój status bezrobotnego bez prawa do zasiłku oraz zły stan zdrowia, skutkiem czego nie posiada środków na spłacanie zadłużenia z tytułu zaległych alimentów. Oświadczył, że "sprawa, od której się odwołuję tj. o nie złożenie oświadczenia majątkowego na rok 2016/17 była moim przeoczeniem. W tym czasie chorowałem". Poinformował również, że prawo jazdy jest mu niezbędne, gdyż z uwagi na stan zdrowia ma problemy z poruszaniem się, wnosząc o pozytywne rozpatrzenie odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, gdyż Starosta [...] prowadząc postępowanie w sprawie, działał zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Podkreślono - jako że jest to okoliczność kluczowa dla sprawy - iż ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak decyzji: [...] Burmistrz [...] - D. uznał W. T. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Kolegium wyjaśniło również, że decyzja wydawana w niniejszej sprawie jest tzw. decyzją związaną, co oznacza, że organ nie działa tutaj w oparciu o uznanie administracyjne (gdzie możliwy jest wybór rozstrzygnięcia), lecz treść orzeczenia jest ściśle zdeterminowana przepisami prawa. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że chcąc uznać postępowanie w przedmiocie prawa jazdy za bezprzedmiotowe, muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: 1. musi ustać przyczyna zatrzymania prawa jazdy, 2. oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy powinien był wywiązywać się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Na bieg sprawy będzie miała także wpływ utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. W tychże przypadkach starosta bądź prezydent miasta będzie obowiązany uchylić decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 6 ustawy). W skardze do sądu W. T. i podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał na swój status bezrobotnego bez prawa do zasiłku oraz zły stan zdrowia, skutkiem czego nie posiada środków na spłacanie zadłużenia z tytułu zaległych alimentów. Wyjaśnił, że nie złożył oświadczenia majątkowego przez przeoczenie związane z problemami zdrowotnymi. Skarżący oświadczył, że dobrowolnie spłaca na konto komornika od miesiąca sierpnia kwotę [...]zł tj. ľ otrzymywanego zasiłku stałego, który stanowi jedyny jego dochód. Poinformował również, że prawo jazdy jest mu niezbędne, gdyż z uwagi na stan zdrowia ma problemy z poruszaniem się i wniósł o pozytywne rozpatrzenie skargi. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] – D. z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] KG orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy, jest bezzasadna. Zgodnie z powoływanym wyżej art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Na podstawie ww. wniosku starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. W sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...]. NN o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2016 r. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ww. ustawy jest decyzją związaną. Organ, wydając rozstrzygnięcie na podstawie tego przepisu, nie ma luzu decyzyjnego i w sytuacji wystąpienia wskazanych w nim przesłanek obowiązany jest wydać decyzję odpowiadającą treści regulacji zawartej w art. 5 ust. 5 ww. ustawy. Organ w tym postępowaniu nie bada okoliczności uznania osoby za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jest on bowiem związany ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 287/15, LEX nr 2 177 203). W związku z powyższym, rozstrzygnięcie organu należało uznać za prawidłowe – zostały spełnione przesłanki z art. 5 ust. 3b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a więc organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było zarzucić organom żadnych nieprawidłowości. Organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego. Wymienione powyżej i omówione decyzje organów zapadały zgodnie z obowiązującymi przepisami, zgodnie ze strukturą kompetencji aktywnych w sprawie organów administracji państwowej oraz administracji samorządu terytorialnego. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się podstaw do uchylenia ani zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organy dokonały trafnych ustaleń co do strony faktycznej, które to ustalenia stały się później podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast w odniesieniu do zarzutów skarżącego, dotyczących konsekwencji związanych z zatrzymaniem prawa jazdy, należało uznać je za niezasadne. Jak wskazano wcześniej, treść art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia miejsca na wątpliwości, co do jego interpretacji. W razie zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 3b ww. ustawy (ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz skierowanie wniosku o zatrzymanie prawa jazdy do starosty) organ ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Ustawodawca w przepisach ustawy nie przewidział żadnych wyjątków od zasady, zgodnie z którą w sytuacji, gdy decyzja uznająca za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych staje się ostateczna, właściwy organ wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Podkreślenia wymaga, że art. 5 ust. 3b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w sposób niebudzący wątpliwości stanowi bowiem, że jedyną przesłanką polegająca na badaniu w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie tego przepisu - jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu danej osoby za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie może natomiast ponownie weryfikować sytuacji materialnej i osobistej dłużnika, skoro tego rodzaju okoliczności powinny być uprzednio ustalone w odrębnym postępowaniu, dotyczącym uznaniu za dłużnika alimentacyjnego. W świetle powyższego, Sąd nie był uprawniony do badania podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących braku podstaw do uznania go za dłużnika alimentacyjnego, gdyż wykraczałoby to - jak wskazano wyżej - poza granice niniejszej sprawy, które na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. wyznacza zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Argumentacja dotycząca sytuacji osobistej skarżącego mogła być podniesiona w odwołaniu od decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, na co również zwróciło uwagę Kolegium, że możliwość uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy została przewidziana przez ustawodawcę w art. 5 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, zaś dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich sześciu miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpiła utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło