I OZ 528/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-13
Skład orzekający: Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, sporządzona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem, radcą prawnym ani inną osobą uprawnioną do samodzielnego jej sporządzenia, podlega odrzuceniu, a w konsekwencji czy można odmówić przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, zgodnie z art. 175 § 1 w zw. z art. 285l PPSA, musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że sporządza ją osoba wymieniona w art. 175 § 2-3 PPSA. Niespełnienie tego wymogu formalnego skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 285f § 3 PPSA. W przypadku oczywistej bezzasadności skargi, prawo pomocy nie przysługuje na podstawie art. 247 PPSA, co ma miejsce, gdy skarga jest sporządzona przez podmiot nieuprawniony.Stan faktyczny
Z. B. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA w Warszawie odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną z powodu sporządzenia jej osobiście przez skarżącego, który nie należał do kręgu osób uprawnionych. Sąd odmówił również przyznania prawa pomocy, powołując się na oczywistą bezzasadność skargi. Z. B. złożył zażalenie, zarzucając, że w pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 157/17 o odrzuceniu skargi oraz odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 157/17 w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Prokuratora Generalnego – Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wydania orzeczenia postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 157/17, oraz odmówił mu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została sporządzona i podpisana przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a., a więc jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Odnośnie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy zawartego w skardze Sąd stwierdził, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 p.p.s.a.). Wobec tego, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia podlegała odrzuceniu, brak było podstaw do prowadzenia postępowania sądowego, a tym samym do przyznania skarżącemu prawa pomocy w toku postępowania. Sąd powołał się na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1368/17 oraz 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 140/05.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Z. B., zarzucając orzeczeniu, że w pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek o udzielenie prawa pomocy, w którym skarżący zażądał wyznaczenia dla niego pełnomocnika z urzędu do wniesienia przedmiotowej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do art. 285a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), "p.p.s.a.", przedmiotem zaskarżenia skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być każde prawomocne orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednakże ustawa wymaga w art. 285l w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a., żeby ten nadzwyczajny środek zaskarżenia został sporządzony przez uprawniony do tego podmiot, a więc adwokata lub radcę prawnego, chyba że skargę tę sporządza sędzia, prokurator, notariusz, itd. (art. 175 § 2 - 3). Niespełnienie wymogów formalnych powoduje odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, o czym stanowi art. 285f § 3.
W niniejszej sprawie skarżący osobiście sporządził skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2017 r. Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby skarżący był podmiotem wymienionym w art. 175 p.p.s.a., uprawnionym do samodzielnego wniesienia skargi, zatem podlegała ona odrzuceniu, jako sporządzona przez podmiot do tego nieuprawniony.
Odnośnie zaś wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy zawartego w przedmiotowej skardze to wskazać należy, iż w świetle art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona, a ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony.
Jak już wyżej wskazano skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu administracyjnego powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w myśl art. 285f § 3 p.p.s.a. skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 175 § 1 oraz skargę, której braków strona nie uzupełniła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Tym samym, skoro w okolicznościach rozpoznawanej sprawy została ona sporządzona przez skarżącego osobiście, pozostawała oczywiście bezzasadna, a więc trafnie Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. ze względu na oczywistą bezzasadność skargi.
Podkreślić przy tym należy, że skarżący ma nadal otwarty termin do złożenia przedmiotowej skargi, a jeżeli potrzebuje do tego pomocy pełnomocnika z urzędu, to powinien taki wniosek złożyć przed wniesieniem skargi. Wynika to z faktu, że wniesienie skargi sporządzonej przez podmiot do tego nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym i ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu wywołanym skargą obarczoną takim brakiem nie może go w żaden sposób konwalidować. W takim przypadku skarga i tak podlegałaby odrzuceniu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło