IV SA/Wa 263/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz Z. W. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., wydaną na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 187 pkt 8, art., 188 ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Y. Q. przedstawiciela ustawowego małoletniego Z. W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r, o odmowie udzielenia małoletniemu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji podano, że Y. Q. w dniu [...] listopada 2015 r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla jej małoletniego syna Z. W.. Wojewoda [...] odmówił decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. udzielenia małoletniemu wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając, że jego rodzice nie udokumentowali okoliczności uzasadniających pobyt syna na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W odwołaniu od powyższej decyzji Y. Q. wyjaśniła, że poczynili starania aby zapisać syna do szkoły podstawowej, jednakże z przyczyn od nich niezależnych rejestracja wniosku o przyjęcie syna nie była możliwa. Na potwierdzenie tego przedłożyła zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2016 r. Dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego nr [...] w W. oraz umowę z dnia [...] kwietnia 2o016 r. z wykładowcą na udzielanie synowi korepetycji z języka polskiego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podzielił stanowisko Wojewody [...], że wobec małoletniego cudzoziemca nie zachodzą przesłanki, uzasadniające udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy, gdyż nie spełnia warunków z art. 188 ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach. Wyjaśniono, że w dniu złożenia wniosku małoletni Z. W. przebywał w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. z terminem ważności do dnia [...] lutego 2016 r. We wniosku jako okoliczność uzasadniającą jego pobyt terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazano połączenie z rodziną. Organ wskazał, iż pismem z dnia [...] września 2016 r. wezwał strony do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty potwierdzające istnienie okoliczności stanowiących podstawę do udzielenia małoletniemu Z. W. zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące, a to: dokument potwierdzający, że uczęszcza on do szkoły, posiada ubezpieczenie zdrowotne, posiada miejsce zamieszkania w Polsce, dokumenty związane z wykonywaniem pracy przez jego matkę. Dokumenty nie zostały w ogóle złożone, mimo że w sposób jasny zakomunikowano stronie treść żądania z zakresie przedstawienia odpowiedniej dokumentacji, zaś strona na to wezwanie nie odpowiedziała. Organ stwierdził, iż w związku z tymi ustaleniami nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji na korzyść strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżonej decyzji Z. W. przedstawiciel ustawowy małoletniego Z. W. zarzucił naruszenie: - art. 188 ust. 3 pkt 1 , 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez niego niezastosowanie w przypadku gdy zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia pobyt małoletniego skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; - art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wobec małoletniego zachodzi okoliczność wskazana w tym przepisie, w przypadku gdy zgromadzony materiał dowodowy potwierdza okoliczność, które są podstawą do ubiegania się przez małoletniego zezwolenia na pobyt czasowy; - art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie prawa człowiek i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez jego niezastosowanie, w przypadku gdy zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia pobyt małoletniego w Polsce z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego, a przy tym nie występują wyjątki od zasady niedopuszczalności ingerencji władzy publicznej w korzystanie z powyższego prawa a określone w ust. 2 ww. artykułu; - art. 47, 18 , 71 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i nieposzanowanie dobra rodziny, prawa do ochrony życia rodzinnego małoletniego skarżącego; - art. 37 ust. Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odebraniu skarżącemu możliwości korzystania z praw i wolności zapewnionych w Konstytucji RP, w przypadku, gdy zawężenie zakresu podmiotowego konstytucyjnych praw i wolności nie może polegać na całkowitym odebraniu możliwości korzystania z praw i wolności zapewnionych z Konstytucji RP; - art. 7, 8, 11, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy, niewyjaśnienie zasadności przesłanek którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W zaskarżonej decyzji jako podstawę prawną odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP wskazano art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 187 pkt 8 i art. 188 ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, gdyż ustalono, że przedstawiciel ustawowy małoletniego syna nie udokumentował okoliczności będących podstawą ubiegania się o zezwolenie na pobyt w Polsce na okres dłuższy niż 3 miesiące. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy przedwcześnie bowiem uznał, że nie zachodzi przesłanka uzasadniająca udzielenie małoletniemu cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Słusznie podnosi skarga, że organ odwoławczy rozpatrując sprawę nie rozważył w aspekcie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, czy sytuacja, w której rodzice małoletniego skarżącego, zamieszkują w Polsce i chcą sprawować opiekę nad swoim małoletnim synem nie jest okolicznością uzasadniającą zamieszkiwanie małoletniego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Przypomnieć należy, że art. 8 Konwencji dotyczy rodziny istniejącej, choćby tylko formalnie, obejmuje również prawo rodziców do ponownego połączenia się z dzieckiem (por. M. A. Nowicki, Wokół Konwencji Europejskiej, Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Warszawa 2009, s. 372 i 377), bowiem życie rodzinne zakłada bliskie więzi osobiste, regularne kontakty i pewien stopień zażyłości (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) z dnia 21 czerwca 1988 r. w sprawie Berrehab v. Holandia, § 21). Inne okoliczności, poza wspólnym zamieszkaniem, mogą tylko wyjątkowo wskazywać na trwałość związku wystarczającą do stwierdzenia istnienia faktycznej więzi rodzinnej. Podstawą oceny może być m.in. charakter związku łącznie z wzajemnym zainteresowaniem, przywiązaniem i zależnością (wyrok ETPC z dnia 26 maja 1994 r. w sprawie Keegan v. Irlandia, § 44-45). W orzecznictwie ETPC podkreśla się, że naturalne więzi między rodzicem a dzieckiem są tak ważne, że nawet gdy życie rodzinne rozumiane jako tworzenie żyjącej razem wspólnoty rodzinnej z różnych względów ulega przerwaniu lub zakończeniu, niewskazane jest utrudnianie utrzymywania dalszych kontaktów między nimi. Sporadyczne kontakty z dzieckiem nie świadczą jednakże o istnieniu życia rodzinnego między nim i rodzicem (wyrok ETPC z dnia 13 stycznia 2004 r., w sprawie Haas v. Holandia, § 43). W niniejszej sprawie istotną okolicznością jest również odległość pomiędzy Polską a [...], która na pewno nie sprzyja podtrzymywaniu więzi rodzinnych, w szczególności więzi łączących rodziców z małoletnim dzieckiem, gdyż wyklucza ona ich częsty kontakt osobisty, utrudnia sprawowanie opieki rodzicielskiej na dzieckiem. Istnieje zatem potrzeba w kontekście art. 8 Konwencji dokonania oceny istnienia i jakości życia rodzinnego i to przede wszystkim punktu widzenia małoletniego dziecka. Ocena ta powinna się koncentrować na aspektach życia rodzinnego, takich jak: wzajemne zainteresowanie, przywiązanie i zależność, oraz uwzględniać okoliczności, które stoją na przeszkodzie istnieniu rzeczywistego życia rodzinnego. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia z 8 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1550/11, czynniki te nie pozostają bez znaczenia. Należy bowiem każdorazowo ocenić stopień zależności dziecka od rodzica, co oznacza, że nie każdy typ relacji dorosłego dziecka z rodzicem będzie uznany za stopień zależności odpowiedni dla uznania, że te osoby prowadzą zintegrowane życie rodzinne w rozumieniu art. 8 Konwencji. Sam fakt wspólnego zamieszkiwania nie przesądza o powyższej okoliczności (por. wyrok ETPC z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie Maslov vs. Austria, skarga nr 1638/03, "LEX" 400285). Konstytucja RP w art. 47 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Mając na uwadze, że prawo do życia rodzinnego obejmuje prawo do wspólnego zamieszkania członków rodziny, decyzja o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, który założył w Polsce rodzinę, rzutuje zatem również na podlegające ochronie na podstawie art. 47 Konstytucji prawa obywatela polskiego. W sytuacji zaś, kiedy w grę wchodzi interes dziecka będącego członkiem rodziny cudzoziemca, nie można nie uwzględnić postanowień Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. w Nowym Jorku (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), która w art. 3 ust. 1 wymaga, aby we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych m.in. przez sądy i władze administracyjne, sprawą nadrzędną było najlepsze zabezpieczenie praw dziecka. Wymagania dotyczące konieczności uwzględniania interesów dziecka w sferze postępowania przekładają się na obowiązek podejmowania z urzędu przez podmioty wskazane w art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka ustaleń zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sytuacji dziecka, którego ma dotyczyć wynik postępowania. Te elementy sprawy organ II powinien szczególnie rozważyć przed wydaniem ponownego rozstrzygnięcia, mając na uwadze czy podjęta ingerencja, z uwzględnieniem sytuacji dziecka, pozostaje w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa, czyli, czy ingerencja ta jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie. Organ powinien mieć również na względzie treść ust. 2 art. 8 Konwencji, stanowiącym, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Biorąc pod uwagę powyższe dyrektywy organ II instancji powinien powtórnie przeanalizować sytuację małoletniego wnioskodawcy. .Jednocześnie Sąd zaznacza, że w orzecznictwie ETPC prezentowany jest pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego (Darren Omoregie i inni p-ko Norwegii, wyrok z 31 lipca 2008 r., skarga nr 265/07, Nimez p-ko Norwegii, wyrok z 28 czerwca 2011 r., skarga nr 55597/09, Antwi i inni p-ko Norwegii wyrok z 14 lutego 2012 r. skarga nr 26940/10). Z podanych wyżej względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.