I GSK 557/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-02-16

Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Mleczko-Jabłońska, Grzegorz Wałejko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w ramach skargi na czynności egzekucyjne można kwestionować zasadność decyzji administracyjnych stanowiących podstawę tytułu wykonawczego?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne, wnoszona na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy wyłącznie ocenie zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Nie można w jej ramach podważać zasadności decyzji administracyjnych, które stanowią podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, ani kwestionować wadliwości samego tytułu wykonawczego. Takie zarzuty powinny być podnoszone w ramach innych, właściwych środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i renty socjalnej, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności za zajęcie pasa drogowego. Zarzuciła, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone bez ważnej podstawy prawnej, ponieważ wniosła odwołanie od decyzji odmawiającej umorzenia zobowiązania. Organy administracyjne i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że skarga na czynności egzekucyjne nie jest właściwym środkiem do kwestionowania zasadności decyzji ustalających należność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 197/17 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 20 września 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 197/17, oddalił skargę M. W. ("zobowiązana", "skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. ("organ odwoławczy") z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy. Prezydent Miasta S. ("organ egzekucyjny") zawiadomieniem z 19 sierpnia 2016 r. zajął świadczenia zobowiązanej z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie dwu tytułów wykonawczych obejmujących należności za zajęcie pasa drogowego. Zawiadomienie doręczono zobowiązanej w dniu 9 września 2016 r. a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 22 sierpnia 2016 r. W skardze na tę czynność, złożonej w dniu 23 września 2016 r., zobowiązana zarzuciła, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest bez ważnej podstawy prawnej, ponieważ wniosła odwołanie od decyzji Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w S. w sprawie umorzenia zobowiązania w kwocie 59.527 zł za zajęcie pasa drogowego. W związku z tym postępowanie egzekucyjne powinno być, według skarżącej, umorzone. Postanowieniem z 3 października 2016 r. organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną, nie stwierdzając żadnych wad czynności. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanej, wymienionym wyżej postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, wskazując, że rozpoznając skargę na czynność egzekucyjną, należy ocenić, czy ta zaskarżona czynność została dokonana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Podkreślił przy tym, że postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego, w którym można byłoby negować zasadność decyzji ustalającej wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego lub decyzji odmawiającej umorzenia należności. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne w rozpatrywanej sprawie prowadzone jest na podstawie dwóch tytułów wykonawczych wystawionych na podstawie decyzji z 4 września 2012 r. oraz z 4 listopada 2013 r. Natomiast decyzje, do których zobowiązana odwołuje się w zażaleniu, wydane zostały w przedmiocie odmowy umorzenia należności za zajęcie pasa drogowego. Okoliczność, że decyzja w sprawie odmowy umorzenia należności jest nieostateczna nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych wydanych w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wskazała, że żaden dług za zajęcie pasa drogowego nie istnieje, ponieważ należności za okres od maja 2013 r. do końca stycznia 2017 r. zostały zapłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Wskazał, że w postępowaniu na skutek skargi na czynności egzekucyjne bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych a skarga na te czynności może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z powyższym, przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty odnoszące się do czynności faktycznych podejmowanych w toku egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także wydawanych w toku egzekucji aktów (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Sąd pierwszej instancji wskazał, że do zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, a zatem czynności wymienionych w art. 79 u.p.e.a. dochodzi poprzez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wykonuje czynności wymienione w art. 79 § 1 zdanie drugie i w art. 79 § 4 u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie zawiadomienie z dnia 19 sierpnia 2016 r. zostało podpisane przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego i przesłane do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanej świadczeń. Zajęcie sporządzono oraz doręczone prawidłowo, z uwzględnieniem przepisów procedury egzekucyjnej oraz przepisów aktów wykonawczych - rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1483), rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1339), rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1305 ze zm.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie podniosła w skardze, ani w toku wcześniejszego postępowania, kwestii dotyczących czynności wykonawczych z zakresu prawidłowości zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczeń. Tym samym nie wskazała sposobu naruszenia przez organ egzekucyjny art. 79 u.p.e.a. Zarzuciła natomiast, że zobowiązanie wobec Prezydenta Miasta S. za zajęcie pasa drogowego nie istnieje, zostało "sztucznie" wytworzone przez Zarząd Dróg, który wydał dwie decyzje dotyczące należności za zajęcie pasa drogowego. Sąd stwierdził, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargą na czynności egzekucyjne kwestionować wszystkie akty i działania, podejmowane przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego, czy też akty i działania podejmowane przez wierzyciela, w tym wydawanie decyzji stanowiących podstawę wszczętej egzekucji. Postępowanie egzekucyjne nie jest bowiem kontynuacją postępowania administracyjnego, w którym można byłoby negować zasadność decyzji odmawiającej umorzenia należności lub ustalającej wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego. Tym samym ewentualna wadliwość decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nie może być podnoszona w ramach skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym. Zobowiązana złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: p.u.s.a.) w związku z art. art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności skarżonej czynności oraz legalności decyzji leżących u jej podstaw, a przez to oddalenie skargi pomimo, że skarżąca od początku wskazywała na wadliwość tytułów wykonawczych na podstawie których dokonano czynności; 2) naruszenie przepisów postępowania a to art. 119 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") z związku z art. 10 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a przez to uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się w sprawie; 3) naruszenie art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. – poprzez daleko idącą dowolną ocenę dowodów oraz ich częściowe pominięcie i nie uwzględnienie wpłat skarżącej z tytułu zajęcia pasa drogowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzeniem z 15 stycznia 2021 r. Przewodnicząca Wydziału I Izby Gospodarczej NSA w oparciu o wyżej wskazany przepis skierowała niniejszą sprawę na posiedzenie niejawne. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, w tym powinna zawierać prócz innych wymogów, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały tylko w ramach podstawy przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., chociaż w treści skargi kasacyjnej skarżący nie wskazała expressis verbis tej podstawy. W ramach wskazanej wyżej podstawy kasacyjnej skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji w punktach 1 i 3 petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 1 § 2 p.u.s.a. w powiązaniu z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Zarzuty w tym zakresie dotyczyły "zaniechania przez Sąd wnikliwej kontroli legalności skarżonej czynności oraz legalności decyzji leżących u jej podstaw (...), pomimo iż skarżąca od początku wskazywała na wadliwość tytułów wykonawczych."; dowolnej oceny dowodów oraz ich częściowego pominięcia i nieuwzględnienia wpłat skarżącej z tytułu zajęcia pasa drogowego. W związku z tak sformułowanymi zarzutami na wstępie należy wyjaśnić, że według art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie określonego przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami, usprawiedliwionymi odmiennością stanu, który ma być oceniany według dyspozycji stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczeniu jego stosowania do rozpatrywanego stanu. Ta niedopuszczalność może wynikać albo bezpośrednio z treści wchodzących w grę regulacji prawych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu (zob. M. Kokoszczyński w: J. Warylewski (red. naukowa), Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa 2003, s. 503, uzasadnienie uchwały SN z 6 grudnia 2001 r., sygn. akt III CZP 41/00, OSNCP 2001, nr 4, poz. 57). Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować u.p.e.a. Wynika stąd konieczność selektywnego stosowania przepisów k.p.a. oraz niedopuszczalność ich stosowania w takich sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w u.p.e.a. (wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1789/11 dostępny na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Można zatem stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosowanie przepisów k.p.a. jest ograniczone tylko do zagadnień nieuregulowanych bądź niedostatecznie uregulowanych w u.p.e.a., a ponadto przepisy k.p.a. nie mogą modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego. W niektórych sytuacjach w postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi się swoiste postępowanie dowodowe (rozpoznawcze), którego przedmiotem jest określenie sposobu przymusowego doprowadzenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny musi podjąć czynności w celu ustalenia sytuacji majątkowej i faktycznej zobowiązanego i ma prawo wykorzystywać tu wszelkie środki dowodowe, zarówno uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego, jak i nienazwane. Gdy postępowanie egzekucyjne nie było poprzedzone postępowaniem administracyjnym, osoba wobec której wystawiono tytuł egzekucyjny ma prawo domagać się przeprowadzenia postępowania dowodowego w trakcie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny w takich wypadkach zobowiązany jest natomiast do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy zastosowaniu odpowiednich reguł postępowania administracyjnego, także co do postępowania dowodowego w możliwie jak najszerszym dla realizacji specyfiki postępowania egzekucyjnego zakresie (por. P. Pietrasz w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz Lex, red. naukowa D. R. Kijowski, Warszawa 2015, str.305-306). W związku z tym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w opisanych wyżej sytuacjach mogą mieć odpowiednie zastosowanie przepisy regulujące postępowanie dowodowe, w tym wymienione w skardze kasacyjnej przepisy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a także art. 7 k.p.a. wyrażający zasady prawdy obiektywnej i praworządności. Z kolei przepis art. 1 § 2 p.u.s.a., według którego kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, ma przede wszystkim charakter ustrojowy i może zostać naruszony, kiedy sąd administracyjny zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w ustawie, bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył prawa, ponieważ dokonał kontroli postanowienia ostatecznego z [...] grudnia 2016 r. wydanego w postępowaniu egzekucyjnym, kierując się kryterium legalności, przy czym kontroli tej nie podlegały ostateczne decyzje z 4 września 2012 r. i 4 listopada 2013 r. będące podstawą wystawienia przez wierzyciela dwóch tytułów wykonawczych. Tym samym Sąd pierwszej instancji badając skargę nie naruszył przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., które w tej sprawie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w takim zakresie jakiego dotyczą zarzuty skargi kasacyjnej w ogóle nie miały zastosowania. Skarżąca wiąże bowiem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wyżej wymienionych przepisów z niezbadaniem wadliwości tytułów wykonawczych oraz nieuwzględnieniem wpłat skarżącej z tytułu zajęcia pasa drogowego. Te okoliczności nie podlegały jednak badaniu w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne złożonej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. Na skutek skargi na czynności egzekucyjne bada się bowiem zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, skarga na te czynności może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne mogą być tylko zarzuty odnoszące się do czynności faktycznych podejmowanych w toku egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także wydawanych w toku egzekucji aktów (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu czynności egzekucyjnych dokonywanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Sformułowanie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. było wynikiem nieuprawnionej próby skarżącej rozszerzenia badania prawidłowości czynności egzekucyjnych poza te kryteria, których dotyczy skarga na czynności składana na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. W punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 119 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 10 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W związku z tym należy wyjaśnić, że art. 119 p.p.s.a. nie dzieli się na jednostki redakcyjne w postaci paragrafów lecz wyłącznie na punkty. Jednak, biorąc pod uwagę pozostałą treść zarzutu i przyjmując, że błędne wskazanie przepisu w zarzucie kasacyjnym jest wyłącznie wynikiem oczywistej omyłki, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzut naruszenia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Ten zarzut także jest nieusprawiedliwiony. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Organ egzekucyjny po rozpatrzeniu złożonej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. skargi na czynność egzekucyjną wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Zatem sprawa taka mieści się w kategorii spraw, które mogą być rozpoznane w trybie uproszczonym. Według art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, co sprawia, że zapewniona zostaje większa ochronę interesów strony przez wnikliwe zbadanie sprawy. Zgodnie z art. 122 p.p.s.a., sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Ten przepis daje możliwość wyeliminowania tych wszystkich przypadków, w których skierowano sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym, a która nie powinna z różnych przyczyn być w tym trybie rozpoznawana. Jest to zabezpieczenie przed rozpoznaniem w postępowaniu uproszczonym sprawy, która wymaga rozprawy. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują konieczności informowania stron o skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym ani o terminie posiedzenia, także w takiej sytuacji, kiedy żadna ze stron nie zgłosiła wniosku o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a sprawa jako objęta katalogiem spraw wymienionych w art. 119 pkt 1, 3-5 p.p.s.a. oraz art. 55 § 2 p.p.s.a. została z urzędu skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia racji strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i ewentualnie dalsze pisma procesowe, które mogą być składane, w tym w reakcji na odpowiedź na skargę. Podsumowując trzeba stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 119 pkt 3 p.p.s.a., rozpoznając w trybie uproszczonym skargę na postanowienie ostateczne wydane w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ takie rozwiązanie przewiduje ustawa. Jednocześnie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, Sąd pierwszej instancji nie stwierdził przesłanek przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie. W skardze kasacyjnej skarżąca nie wskazywała, aby takie przesłanki były. Sąd nie naruszył też art. 10 k.p.a. (skarżąca nie wskazała, który konkretnie z przepisów art. 10 k.p.a. składającego się z trzech odrębnych jednostek redakcyjnych miałby być naruszony), ponieważ przepisy art. 10 § 1 - 3 k.p.a nie miały zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 § pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.), uwzględniając, że odpowiedź na skargę kasacyjną sporządziła radczyni prawna, która nie prowadziła sprawy przed Sądem pierwszej instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło