I SAB/Wa 205/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska(spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J.K., J.P. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], oznaczoną jako [...],[...], nr rej. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących J.K. i J.P., kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku J.K. i J.P. pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. złożyli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 1 lipca 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], oznaczonej jako "[...]", oznaczoną numerem [...], nr rej. hip. [...]. Skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych do organu oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny i przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a. Wnieśli także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że złożony w dniu 3 lipca 2014 r. wniosek o ustalenie odszkodowania nie został rozpoznany. Zaznaczyli, że nie otrzymali informacji o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, ani o przyczynach zaistniałej zwłoki. Podkreślili, że w sprawie wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone. Wskazali, że niezrozumiałe jest dalsze prowadzenie przez organ postępowania, przy równoczesnym braku podjęcia czynności, celem dokonania opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji ustalenia odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w niniejszej sprawie koniecznym jest ustalenie za którą nieruchomość skarżący domagają się odszkodowania. Z zebranej dotychczas dokumentacji wynika bowiem, iż skarżący prawdopodobnie ubiegają się o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] "[...]", a nie za nieruchomość położoną, przy ul. [...] "[...]". Organ wskazał, że w celu ustalenia powyższej okoliczności, pismem z dnia 10 lutego 2017 r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] o wydanie zaświadczeń z ksiąg hipotecznych dla ww. nieruchomości. Ponadto, zwrócił się do Wydziału Regulacji Stanów Prawnych dla Dzielnicy [...] o przekazanie akt własnościowych dotyczących nieruchomości, przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" [...]. Zaznaczył, że z uwagi na obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Organ wskazał, że pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności, gdyż od daty wpływu wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby organ podjął skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Jedyną bowiem czynnością w sprawie było zwrócenie się do Sądu Rejonowego dla [...] pismem z dnia 10 lutego 2017 r. o wydanie zaświadczeń z ksiąg hipotecznych dla ww. nieruchomości oraz wystąpienie do Wydziału Regulacji Stanów Prawnych dla Dzielnicy [...] z prośbą o przekazanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Działania te organ podjął dopiero wskutek wniesionej przez skarżących skargi. Ponadto, organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Dopiero na skutek wniesionej skargi poinformował skarżących, pismem z dnia 10 lutego 2017 r., o przyczynach nierozpatrzenia wniosku w terminie oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 maja 2017 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 K.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ nie informował także stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 K.p.a. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania, bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii, w jakiej organ będzie orzekał jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Odnosząc się do wniosku o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W ocenie Sądu, orzeczenie o rażącym naruszeniu prawa jest obecnie wystarczającą sankcją mającą na celu zdyscyplinowanie organu do wydania decyzji. Z przyczyn wyżej omówionych Sąd uznał, że brak jest także podstaw do przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej. Podkreślić należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana wówczas, gdy istnieje obawa, że bez dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektował przepisów K.p.a. Zdaniem Sądu, taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Mając na uwadze ww. okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w części dotyczącej żądania wymierzenia organowi grzywny i przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżących (pkt 3 sentencji wyroku). Natomiast o kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.