II SA/Wr 215/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-06-13
Skład orzekający: Alicja Palus, Halina Filipowicz-Kremis, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, podczas gdy sąd uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa?Ratio decidendi
Organ odwoławczy przekroczył granice kompetencji kasacyjnej przyznanej mu przez art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego, a zarzuty organu odwoławczego dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie znalazły uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy. Organ pierwszej instancji ustalił, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła samowolnie w 1991 r. i była nieprzerwana. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania i prawa materialnego, błędnie ustalając datę zmiany sposobu użytkowania i stosując niewłaściwe przepisy. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeanalizowanie wszystkich dokumentów i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant referent Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 1014 zł (słownie: jeden tysiąc czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał M. K. i J. K. jako współwłaścicielom wykonanie określonych robót budowlanych w budynku warsztatu samochodowego na działce nr [...] w miejscowości Ż. W., gmina S., zgodnie z ustaleniami w sprawie, celem doprowadzenia dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy, do stanu zgodnego z prawem, a mianowicie:
• wymienić stłuczone szyby w ślusarce okiennej i bramie garażowej,
• uzupełnić ubytki tynku w elewacji budynku,
• przebudować pomieszczenie budynku warsztatu w celu wydzielenia pomieszczenia technicznego kotłowni zgodnie z obowiązującymi przepisami,
• uszczelnić podłączenie kotła co z pionem spalinowym,
• naprawić uszkodzenia posadzki w budynku tj. zlikwidować ubytki, wykonać posadzkę jako szczelną, antypoślizgową, odporną na działanie substancji chemicznych, smarów, olejów stosowanych w warsztacie,
• wykonać posadzkę kanału naprawczego jako szczelną, antypoślizgową, odporną na działanie substancji chemicznych, smarów, olejów stosowanych w warsztacie,
• zlikwidować wentylację grawitacyjną w budynku i zastąpić ją wentylacją mechaniczną wywiewną sprzężoną z instalacją ewakuacji spalin,
• w kanale naprawczym zamontować wentylację mechaniczną włączaną automatycznie sprzężoną z włączaniem oświetlenia kanału,
• zainstalować w kanale naprawczym oświetlenie zasilane napięciem 24V sprzężone z wentylacją mechaniczną,
w terminie do 31 marca 2017 r.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 21 sierpnia 2014 r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy na działce nr [...] w Ż. W., gmina S., przy czym czynność ta została podjęta w związku z pismem skierowanym do organu przez J. M. i P. S.
W dniu 9 października 2014 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w powiecie w. przeprowadzili oględziny przedmiotowej nieruchomości, udokumentowane protokolarnie i fotograficznie, podczas których ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach 10,20m x 6,60 m i wysokości h – 3.50 m. Budynek wykonany w technologii tradycyjnej murowanej o dachu dwuspadowym krytym papą, wyposażony w instalację elektryczną i co. W budynku znajduje się również niewielki piec na paliwo stałe oraz kanał o głębokości około 1,5 m. W trakcie kontroli w budynku znajdował się samochód osobowy, w budynku znajdowały się także narzędzia elektromechaniczne. Ponadto przedłożono do wglądu decyzję Naczelnika Gminy Ś. K. Nr [...] obejmującą pozwolenie na budowę domu mieszkalnego wraz z budynkiem gospodarczym na działce nr [...] w miejscowości Ż. W. oraz zaświadczenie Wójta Gminy Ś. K. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 15 października 1991 r. informujące o tym, iż J. K. pod adresem [...] Ż. W., ul. [...] prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: sprzedaż aut nowych i używanych, serwis i części zamienne, mechanika pojazdowa, blacharstwo - data rozpoczęcia działalności gospodarczej: 18 listopada 1991 r.
Organ wyjaśnił następnie w uzasadnieniu, że dnia 21 października 2015 r. zgłosiła się E. S., która zeznała, że rzeczywistym przeznaczeniem badanego w sprawie budynku jest warsztat samochodowy, w sprawie którego toczy się w Starostwie Powiatowym Wydział Ochrony Środowiska odrębne postępowanie. Świadek zeznał także, że pierwotnie budynek służył celom gospodarczym, zmiana sposobu użytkowania na warsztat samochodowy nastąpiła najprawdopodobniej na wiosnę 1992 roku, zmiany sposobu użytkowania dokonał J. K.. E. S. zeznała, że w ustaleniu dokładnej daty zmiany sposobu użytkowania może pomóc Urząd Miejski w S., na podstawie opłat podatku czy za budynek gospodarczy czy za warsztat samochodowy. Świadek jest sąsiadem przedmiotowej nieruchomości i stąd posiada wiedzę w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo poinformowała, że z chwilą przejścia J. K. na rentę, przywrócono pierwotny sposób użytkowania tzn. z warsztatu samochodowego na budynek gospodarczy. Następnie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy dokonał syn J. K. – W. K., obecny właściciel warsztatu samochodowego E. S. nie była w stanie określić kiedy W. K. dokonał ww. zmiany sposobu użytkowania.
Dnia 21 października 2015 r. zgłosił się P. S., który w złożonych zeznaniach podał takie same informacje i fakty, jak E. S.
Natomiast w dniu 22 października 2015 r. do organu zgłosił się Z. M., który zeznał, że rzeczywistym przeznaczeniem badanego w sprawie budynku jest warsztat samochodowy w którym naprawiane są różnego rodzaju środki komunikacji. Świadek zeznał, że od 15 lat mieszka w sąsiedztwie budynku na działce nr [...] w Ż. W. i przez cały ten czas przedmiotowy budynek wykorzystywany był jako warsztat samochodowy. Dodatkowo poinformował organ, że J. M. nie może stawić się w urzędzie w charakterze świadka z uwagi na przewlekłą chorobę.
Ponadto w dniu 28 października 2015 r. J. K., zeznał, że rzeczywistym przeznaczeniem badanego w sprawie budynku jest warsztat samochodowy. Świadek podał także, że w roku 1993 działki sąsiednie nr [...] i [...] były niezabudowane, budynek był wykonany w roku 1984/86 zgodnie z decyzją z dnia [...] r. J. K. zeznał też, że budynek gospodarczy już pierwotnie był wykonany i przystosowany do prowadzenia w nim działalności gospodarczej tj. warsztatu samochodowego i w roku 1984 dołączył do pozwolenia na budowę domu mieszkalnego i budynku gospodarczego na działce nr [...] adaptację budynku gospodarczego. J. K. zeznał, że w okresie, kiedy rejestrował działalność gospodarczą ([...] r.) nie były wymagane inne dokumenty w celu prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na prowadzeniu warsztatu samochodowego. Oświadczył też, że od roku 1991 regularnie odprowadza podatki od prowadzonej działalności oraz, że nie było żadnej zmiany sposobu użytkowania budynku jest właścicielem i był inwestorem budowy przedmiotowego budynku gospodarczego - warsztatu. Dołączył do protokołu zdjęcie warsztatu z 1992 roku, jako dowód na to, że budynek był już wtedy użytkowany jako warsztat samochodowy a także kopię decyzji Naczelnika Gminy Ś. K. Nr [...] z dnia [...] r., kopię projektu adaptacji budynku gospodarczego opracowana przez inż. A. Z. wraz z Planem usytuowania budynku mieszkalnego oraz Zaświadczenie Wójta Gminy Ś. K. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] r.
Dnia 28 października 2015 r. zgłosiła się M. K. – współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości - która zeznała, że rzeczywistym przeznaczeniem badanego w sprawie budynku jest warsztat samochodowy. Świadek zeznał także, że budynek gospodarczy od początku przeznaczony był na prowadzenie w nim działalności gospodarczej - tj. od momentu wydania zaświadczenia z UG Ś. K. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.
Dnia 30 października 2015 r. do organu nadzoru budowanego wpłynęło pismo Urzędu Miejskiego w S. z dnia 26 października 2015 r. z informacją o obowiązującym na terenie działki nr [...] w Ż. W. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i informacją, że zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko warsztat samochodowy nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których należy uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
W dalszej części uzasadnienia organ orzekający wyjaśnił, że dnia 3 grudnia 2015 r. doręczone zostało pismo Urzędu Miejskiego w S. z dnia 30 listopada 2015 r. z informacją, że prowadzenie warsztatu samochodowego na działce nr [...] w Ż. W., gmina S. jest zgodne z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ż. W., a w dniu 26 lutego 2016 r. pismo Starosty Powiatu W. z dnia 19 lutego 2016 r. informujące, że organ ten nie przyjmował zgłoszenia, ani aktualnie nie prowadzi postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy na działce nr [...], obręb Ż. W., jednostka ewidencyjna S. - obszar wiejski.
Ponadto dnia 29 lutego 2016 r. organ otrzymał pismo Urzędu Miejskiego w S. z dnia 25 lutego 2016 r. z informacją o prowadzonej przez Jerzego K. oraz Wojciecha K. działalności gospodarczej przy ul. [...] w Ż. W., a w dniu 10 marca 2016 r. pismo Urzędu Miejskiego w S. z dnia 29 lutego 2016 r. z informacją że Gmina S. nie posiada projektu budowlanego na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Ż. W., gmina S.. Jednocześnie poinformowano organ, że na podstawie ewidencji ruchu budowlanego odnotowano pozwolenie na budowę nr [...]r z dnia [...] r. budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na działce [...] w Ż. W. wydanego przez Naczelnika Gminy Ś. K. na inwestorów M. i J. K. i odnotowano odbiór budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miesiącu październiku 1987 roku. Burmistrz S. poinformował jednocześnie, że pod numerem decyzji [...] jest inny inwestor oraz że Gmina nie posiada innych dokumentów dla działki nr [...] w Ż. W., a także nie odnotowano w posiadanych dokumentach zmiany użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. ustalił, że wobec tak zgromadzonego materiału dowodowego przedmiotowy budynek gospodarczy który użytkowany jest jako warsztat samochodowy został zrealizowany na podstawie decyzji Naczelnika Gminy Ś. K. Nr [...] z dnia [...] r. udzielającej M. i J. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego na działce nr [...] w Ż. W.. Inwestycja została zakończona w październiku 1987 roku. Pomimo oświadczenia inwestorów, że budynek gospodarczy od samego początku miał służyć jako warsztat samochodowy, inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających zgłoszenie zmiany sposobu jego użytkowania. Wskazywany przez inwestora projekt adaptacji budynku gospodarczego sporządzony przez inż. A. Z., obejmował swoim zakresem jedynie likwidację dwóch otworów okiennych oraz jednego drzwiowego ze względu na lokalizację budynku w odległości 1,3 m od sąsiadów w części północnej, zmianę stropu nad parterem oraz zmianę stolarki okiennej od strony południowej. Powyższa dokumentacja dotycząca adaptacji budynku gospodarczego nie obejmowała zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek warsztatu samochodowego. Przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne wykazało, że inwestor nie dopełnił procedury prawnej w organie architektoniczno - budowlanym poprzedzającej zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Organ zwrócił też uwagę, że decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] r. znak [...], którą wskazują inwestorzy jako pozwolenie na budowę, była decyzją w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego zabudowy działki nr [...] w Ż. W. obejmującą budowę domu mieszkalnego wraz z budynkiem gospodarczym ustalającą miejsce i warunki realizacji inwestycji, niezbędną przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. (Ustalono, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego realizowana była na podstawie decyzji pozwolenia na budowę).
Następnie organ orzekający wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określał w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Paragraf 58 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. Nr 8 poz. 48) w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego - regulującego m. in. zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, poprzedzonego złożeniem do właściwego organu architektoniczno - budowlanego wniosku o wyrażenie zgody na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego (jego części). Wniosek taki miał zawierać opis lub rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic działki i innych obiektów budowlanych z oznaczeniem części obiektu, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania oraz zwięzły opis techniczny określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego, opis jego konstrukcji i stanu technicznego podstawowych elementów zapewniających bezpieczeństwo ludzi lub mienia, jego dotychczasowe lub przewidywane przeznaczenie, z określeniem na czym będzie polegała zmiana przeznaczenia.
Ustalono też, że budynek gospodarczy bezsprzecznie użytkowany jest jako warsztat samochodowy o czym świadczą zarówno zeznania inwestorów jak i innych świadków, rozbieżności dotyczą jedynie daty rozpoczęcia w budynku działalności gospodarczej i sygnalizowanych przez strony postępowania przerw w jej prowadzeniu.
Organ wyjaśnił też, że znaczenie będzie miała data rozpoczęcia użytkowania budynku gospodarczego jako warsztat samochodowy.
Ponadto – zdaniem organu pomimo oświadczenia inwestora, że budynek gospodarczy użytkowany jest jako warsztat samochodowy od początku istnienia obiektu czyli od 1987 r., kiedy nastąpił odbiór budynku to Zaświadczenie Wójta Gminy Ś. K. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] r. informuje, że działalność gospodarczą nazwaną Firma import-eksport. Sprzedaż aut nowych i używanych, serwis i części zamienne. Mechanika pojazdowa + blacharstwo rozpoczęto dnia 18 listopada 1991 r. Powyższa data wskazuje, że dopiero od tego dnia rozpoczęto zarobkowe wykonywanie prac warsztatowych w przedmiotowym budynku gospodarczym, wcześniej natomiast pełnił on funkcję zgodną z jego przeznaczeniem.
Przesłuchani przez organ nadzoru budowlanego świadkowie E. i P. S. zeznali, że pierwotnie budynek służył celom gospodarczym a zmiana sposobu użytkowania na warsztat samochodowy nastąpiła najprawdopodobniej na wiosnę 1992 roku. Świadkowie zeznali także, że z chwilą przejścia J. K. na rentę przywrócono pierwotny sposób użytkowania budynku z warsztatu samochodowego na budynek gospodarczy, a następnie W. K. ponownie zaczął użytkować budynek gospodarczy na warsztat samochodowy (- świadkowie nie byli jednak w stanie określić daty), ale oświadczenie to nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Organ wskazał, że przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego postępowanie dowodowe, wykazało, że J. K. działalność gospodarczą w przedmiotowym budynku gospodarczym prowadził od 18 listopada 1991 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Natomiast W. K. działalność gospodarczą w przedmiotowym budynku rozpoczął dnia 3 października 2005 r. Zgodnie z przesłanymi przez Gminę S. zaświadczeniami w budynku prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na Konserwacji i naprawie pojazdów samochodowych. Sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, która dnia 17 maja 2011 r. zmieniona została na: Konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli. Sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli. Sprzedaż hurtowa i detaliczna motocykli, ich naprawa i konserwacja oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna części i akcesoriów do nich. Działalność usługowa wspomagająca transport lądowy. Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami. Powyższe wskazuje, że zakres i terminy prowadzenia działalności gospodarczej pokrywają się, nie było przerwy w jej prowadzeniu.
Następnie organ orzekający wyjaśnił w uzasadnieniu pojęcie budynek gospodarczy i zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i wskazał, że prowadzona w przedmiotowym budynku działalność gospodarcza jest działalnością zawodową z której czerpane są zyski, zatem jest niezgodna z przeznaczeniem tego budynku, wynikającym z jego legalnej definicji.
Wskazał też na ustawowe powinności organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie w sprawie w zakresie ustalania prawdy obiektywnej i reguł postępowania dowodowego.
Uwzględniając podjęte w sprawie czynności organ stwierdził, że samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy dokonana została przez J. K. pod koniec 1991 roku, nie była przerwana i cały czas mieściła się w zakresie prowadzenia warsztatu samochodowego. Zmiana dotyczyła jedynie osoby prowadzącej działalność.
Jednocześnie organ wskazał, że przedmiotowy budynek gospodarczy, położony jest na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi Ż. W., gmina S. - teren [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Ś. K. nr [...] z dnia [...] r. ([...]) symbolem MN o przeznaczeniu podstawowym pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej. Zgodnie z § 12 na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej "ustala się możliwość adaptacji lub wprowadzania usług z zakresu administracji, handlu, gastronomii, kultury i rzemiosła nieuciążliwego, jako funkcji towarzyszących, o ile przepisy i ustalenia szczegółowe nie będą takich lokalizacji wykluczać".
Ponadto organ podkreślił w uzasadnieniu, że pomimo dokonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy w dacie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (t.j. Dz. U Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), zastosowanie w niniejszej sprawie legalizacyjnej będą miały przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016). Wynika to z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego, który wyłącza z zastosowania nowych przepisów tylko art. 48 prawa budowlanego. W niniejszej sprawie inwestor nie dopuścił się samowoli polegającej na budowie bez pozwolenia uregulowanej w art. 48 prawa budowlanego i należy prowadzić postępowanie na podstawie obecnie obowiązujących przepisów. Ze względu na treść art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 31 maja 2004 r. przepisu art. 71 a nie stosuje się, w takich przypadkach stosować należy przepisy dotychczasowe. Przepis art. 71 ust. 3 w dotychczasowym brzmieniu, czyli obowiązującym do 31 maja 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) stanowił zaś, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, właściwy organ nadzoru budowlanego stosuje odpowiednio przepisy art. 50, 51 i art. 57 ust. 7.
Z kolei zgodność samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, należy oceniać według daty wydawania decyzji w sprawie.
W takich okolicznościach wobec stwierdzenia samowoli budowlanej polegającej na dokonaniu zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do doprowadzenia istniejącego stanu do zgodności z przepisami prawa. Prowadzona działalność zmieniła w sposób istotny warunki: bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno - sanitarne, pracy i zdrowotne a więc zgodnie z brzmieniem art. 71 ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy prawo budowlane - nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu. Inwestor nie dopełnił wymogów prawnych tj. nie złożył wymaganego przepisami wniosku do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej i nie uzyskał pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.
Wobec poczynionych ustaleń, Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. stosując procedurę naprawczą określoną w art. 50 ust. 3 obowiązującej wówczas ustawy Prawo budowlane, Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. nałożył na Inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 50 ust. 3 w nawiązaniu do art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. (t. j. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016).
Dnia 8 sierpnia do organu nadzoru budowanego wpłynęło pismo J. K. z dnia 8 sierpnia 2016 r. wraz z egzemplarzem ekspertyzy technicznej sporządzonej przez M. M. (nr upr. bud. [...]), T. J. - rzeczoznawcę budowlanego (nr [...]) oraz A. S. - rzeczoznawcę ds. sanitarnohigienicznych (nr uprawnień [...]) wraz z Opinią dotyczącą bezpieczeństwa pożarowego z dnia 6 sierpnia 2016 r. sporządzona przez D. P.- rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Autorzy przedmiotowego opracowania dokonali analizy przedmiotowego budynku warsztatu oraz zawarli wnioski i zalecenia w treści których w sposób precyzyjny i fachowy określono zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania celem doprowadzenia dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy do stanu zgodnego z przepisami.
Przedłożona ekspertyza techniczna wykonana przez uprawnione osoby szczegółowo wskazała nieprawidłowości występujące w budynku warsztatu zarówno w zakresie stanu technicznego jak i bezpieczeństwa i higieny pracy, wymagań sanitarnych oraz bezpieczeństwa pożarowego.
W związku z jej przedłożeniem organ nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zobowiązany jest nałożyć na inwestorów obowiązek wykonania określonych czynności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016).
(W uzupełnieniu organ wyjaśnił, że wskazane w ekspertyzie technicznej roboty budowlane, tj. odnowienie powłok malarskich mają charakter robót konserwacyjnych niepodlegających regulacji ustawy Prawo budowlane.)
W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. – odnosząc się do zarzutu przedstawionego w toku postępowania przez E. i P. S. – wyjaśnił, że wiata przylegająca do budynku warsztatu nie jest objęta przedmiotowym postępowaniem a jej stan techniczny może być badany w ramach odrębnego postępowania prowadzonego przez organ, ponadto nie stwierdzono wykonywania robót warsztatowych, zatem nie nastąpiła zmiana jej sposobu użytkowania.
Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez E. i P. S., którzy w odwołaniu zarzucili wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa wynikającym z oczywistej sprzeczności dokonanej zmiany sposobu użytkowania z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Uzasadniając podjęte orzeczenie organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, uwzględniając podjęte w nim czynności orzecznicze, a następnie wyjaśnił, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu ze względu na wydanie jej z naruszeniem prawa procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy – w szczególności naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, a w konsekwencji "brak ustalenia w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy, jak również z naruszeniem prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów art. 71 i n. ustawy – Prawo budowlane, normujących zasady usuwania skutków nielegalnej zmiany sposobu użytkowania".
W ocenie organu odwoławczego postępowanie, zakończone zaskarżoną decyzją jest obarczone wadami wynikającymi z istotnego i rażącego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organ orzekający w sprawie nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Organ wskazał jednocześnie – powołując się na stanowisko judykatury administracyjnej – że istotą postępowania dowodowego jest ustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy "po to, aby następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialno-prawnych".
Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji nie ustalił w sposób rzetelny kwestii kluczowych dla potrzeb niniejszego postępowania.
W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek P. S. i J. M.. Wnioskodawcy wskazali (i zarzut ten podtrzymywali w toku całego postępowania), iż dokonana zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy pozostaje w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W związku z tak kształtującym się stanem faktycznym rzeczą organu I instancji było przeprowadzenie postępowania w sprawie nielegalnej zmiany sposobu użytkowania, gdyż nielegalność zmiany jest w sprawie niesporna.
Postępowanie to winno zmierzać, przy zachowaniu reguł zawartych w przepisach procedury administracyjnej, do orzeczenia w przedmiocie sprawy na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego oraz prawidłowo ustalonej podstawie prawnej stwierdzonego naruszenia.
Wskazał następnie, że materiał dowodowy, zebrany w sposób częściowo wadliwy, wskazuje, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił datę dokonania nielegalnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Jakkolwiek bowiem pierwotnie zmiany sposobu użytkowania w opisanym zakresie dokonano w roku 1991, to jednak, co nie może ujść uwagi przy dokonywaniu doboru podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie, po przejściu J. K. na rentę, przywrócony został pierwotny sposób użytkowania budynku - funkcja gospodarcza. Następnie, kolejnej zmiany sposobu użytkowania - ponownie na warsztat samochodowy, dokonał syn współwłaścicieli nieruchomości i ten sposób użytkowania utrzymywany jest do chwili obecnej. Ta kolejna zmiana sposobu użytkowania, wobec wcześniejszego usunięcia znamion nielegalności wcześniejszej zmiany, winna stanowić przedmiot zainteresowania organu I instancji. Ponieważ zmiana ta została dokonana prawdopodobnie nie wcześniej niż w 2005 r. (data rozpoczęcia działalności gospodarczej przez obecnego użytkownika), a być może dopiero w roku 2011 - rok rozpoczęcia opłacania podatku od nieruchomości w zakresie budynku warsztatowego, do usuwania skutków bezprawności w tym zakresie znajdzie przepis art. 71 a ustawy Prawo budowlane, nie zaś, jak to uczynił organ I instancji, przepis art. 51 ww. ustawy.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji winien przeprowadzić postępowanie w oparciu o wskazane przepisy art. 71a Prawa budowlanego, zachowując ustawową kolejność czynności, przy czym w toku prowadzonego postępowania organ winien mieć na uwadze, iż zgodnie z ust. 4 powołanego przepisu, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W zakończeniu uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że wskazane uchybienia organu pierwszej instancji w toku gromadzenia i oceny materiału dowodowego doprowadziły do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o błędną podstawę prawną - z pominięciem procedury naprawczej, o której mowa w art. 71a Prawa budowlanego. W związku z tym, że postępowanie wymaga powtórzenia co najmniej w znacznej części, konieczne jest uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w niniejszej decyzji organu odwoławczego.
Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym została zakwestionowana przez J. K., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym obrazę art. 7 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa i art. 78 § 1 kpa przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja, stanowiąca rozwinięcie sformułowanych w jej petitum zarzutów. Z jego treści wynika, że zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie przeanalizował wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
Ponadto skarżący stwierdził, że przedmiotowy budynek warsztatowy jest używany do prowadzenia działalności gospodarczej od 1991 roku do chwili obecnej bez przerwy, co zostało potwierdzone zeznaniami świadków i uzyskanymi w toku postępowania dokumentami. Oświadczył też, że budynek od początku realizowany był z przeznaczeniem na warsztat samochodowy.
W doręczonej Sądowi w dniu 4 kwietnia 2017 r. odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując dodatkowo, że w skardze nie powołano zarzutów, które mogłyby stanowić podstawę dla zmiany stanowiska przyjętego przy orzekaniu w sprawie.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 13 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że popiera skargę i wnioski w niej zawarte.
Obecny na rozprawie uczestnik postępowania P. S. wniósł o uwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sady administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacia wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wskazującego na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie administracyjne podporządkowane jest zasadzie dwuinstancyjności sformułowanej w art. 15 kpa i gwarantowanej konstytucyjnie poprzez treść art. 78 ustawy zasadniczej. Zasada ta w toku administracyjnym realizowana jest poprzez odwołanie, jako środek zaskarżenia przysługujący w zwyczajnym trybie weryfikacyjnym, który skutecznie wniesiony powoduje rozpoznanie sprawy załatwionej przez organ administracji publicznej pierwszej instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu.
Katalog rodzajów orzeczeń, jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy zawarty został w przepisie art. 138 kpa i obejmuje on decyzje merytoryczne, merytoryczno - reformacyjne, kasacyjne i umarzające postępowanie.
Zaskarżona decyzja podjęcia została na podstawie przepisu art. 138 § 2 kpa i stanowi szczególny rodzaj wydawanej w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Z racji obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności, możliwość skorzystania przez organ odwoławczy z kompetencji do podjęcia orzeczenia kasacyjnego z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, została przez ustawodawcę wyraźnie ograniczona poprzez wskazanie konkretnych sytuacji uprawniających do wydania tego typu decyzji.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych i uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyższe oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Wymagane jest bowiem dodatkowo jednoczesne wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Stąd, wydanie decyzji określonej art. 138 § 2 kpa, stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, dopuszczalne jest wyjątkowo i to tylko wtedy, gdy zaistnieją ustawowe przesłanki do jej wydania, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne bowiem wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej.
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wtedy, gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem norm prawa procesowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego, postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, które to postępowanie dowodowe ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011 r., str. 518-519). Tym samym przesłanki z art. 138 § 2 kpa nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w
całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Zauważyć też należy, że przesłanki określone w art. 138 § 2 kpa nie mogą być rozpatrywane samoistnie lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 kpa, określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów.
Istotne też jest, że przepis art. 138 § 2 kpa nie będzie miał zastosowania w sytuacji, gdy materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie jego ocena.
Zdaniem Sądu, uwzględniając przedstawione powyżej uwarunkowania prawne oraz materiał sprawy, zawarty w aktach administracyjnych doręczonych wraz z odpowiedzią na skargę, uznać należy, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w sprawie przekroczył granice szczególnej kompetencji kasacyjnej przyznanej organowi odwoławczemu przepisem art. 138 § 2 kpa.
W motywach podjętego w trybie wskazanego powyżej przepisu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zarzucił powiatowemu organowi nadzoru budowlanego istotne i rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, niedopełnienie obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia, zignorowanie zarzutu podnoszonego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przez podmioty, na wniosek których zostało – zdaniem organu odwoławczego – wszczęte postępowanie w sprawie, a dotyczącego sprzeczności dokonanej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto niezastosowanie w sprawie przepisów art. 71 i następnych ustawy – Prawo budowlane, regulujących tryb usuwania skutków nielegalnej zmiany sposobu użytkowania.
Wskazując na konieczność orzekania w sprawie na podstawie art. 71a ustawy – Prawo budowlane, a nie zastosowanych przez organ pierwszej instancji przepisów art. 50-51 tej ustawy, organ odwoławczy zakwestionował prawidłowość ustalenia daty dokonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku.
Sąd nie podziela oceny przyjętej przy orzekaniu przez organ odwoławczy.
W uznaniu Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie wrocławskim w toku prowadzonego postępowania zadośćuczynił zasadom procesowym, w tym regułom postępowania wyjaśniającego i w sposób prawidłowy dokonał wyboru materialnoprawnej podstawy orzekania.
Akta sprawy uprawniają do stwierdzenia, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało przez organ pierwszej instancji w sposób szczególnie staranny z wykorzystaniem wszystkich dostępnych środków dowodowych, co zapewniło dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, stosownie do wymagań zasady prawdy obiektywnej. Zebrany, obszerny materiał dowodowy został również w sposób wyczerpujący rozpatrzony i oceniony. Niesłuszny jest zatem zarzut, stanowiący podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 kpa.
Podjęte w postępowaniu pierwszoinstancyjnym czynności wyjaśniające umożliwiły powiatowemu organowi nadzoru budowlanego dokonanie ustaleń w zakresie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Sąd nie kwestionuje prawidłowości tych ustaleń. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zostały one w sposób szczegółowy opisane w uzasadnieniu faktycznym decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w tej sprawie z jednoczesnym przedstawieniem metodologii przyjętych ustaleń i wskazaniem powodów odmowy uznania określonych okoliczności, podawanych przez strony postępowania za udowodnione i faktycznie zaistniałe.
W ocenie Sądu zasadnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. przyjął przy orzekaniu, że przedmiotowy budynek, zrealizowany na podstawie udzielonego M. i J. K. decyzją Naczelnika Gminy Ś. K. z dnia [...] r. Nr [...] pozwolenia na budowę, jako budynek gospodarczy (z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym) jest użytkowany jako warsztat samochodowy nieprzerwanie od 18 listopada 1991 r. (Inwestycja została zakończona w 1987 roku).
Z materiału sprawy wynika też w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowy obiekt użytkowany był jako warsztat samochodowy przez J. K. od 18 listopada 1991 r. do 31 grudnia 2005 r., a następnie – od 3 października 2005 r. przez W. K. na podstawie umowy użyczenia budynku z dnia 29 września 2005 r.
Sąd podziela ocenę organu pierwszej instancji uznającego, że całokształt materiału dowodowego uprawnia do stwierdzenia użytkowania przedmiotowego obiektu jako warsztatu samochodowego w sposób nieprzerwany, poczynając od dnia 18 listopada 1991 r.
W kontekście zebranego w sprawie materiału za nieuprawnione należy – zdaniem Sądu – uznać stwierdzenie organu odwoławczego o przywróceniu pierwotnego sposobu użytkowania budynku, czyli przywrócenia jego funkcji gospodarczej "po przejściu J. K. na rentę", a następnie dokonaniu kolejnej zmiany sposobu użytkowania przez W. K. w 2005 r., a może dopiero w 2011 roku czyli roku opłacania podatku od nieruchomości w zakresie budynku warsztatowego.
Stwierdzenie to, wyprowadzone zostało prawdopodobnie z oświadczeń E. i P. S., składanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, którym powiatowy organ nadzoru budowlanego odmówił – w ocenie Sądu zasadnie – wiarygodności. Sugerowana przez uczestników postępowania okoliczność nie znajduje potwierdzenia w wyczerpująco zebranym materiale dowodowym, a przyjęta wobec niej ocena organu pierwszej instancji jest zgodna z regułami dowodowymi, zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jako kryteriami rozpatrywania materiału dowodowego.
Uznanie ciągłości użytkowania przedmiotowego budynku jako warsztatu samochodowego od dnia 18 listopada 1991 r. powoduje, że nie można zaakceptować kategorycznego wskazania przez organ odwoławczy przepisu art. 71 (i następnych) ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej, jako prawidłowej podstawy orzekania w sprawie z jednoczesnym podaniem kolejnych czynności procesowych, wynikających z przepisu art. 71a tej ustawy, które powinien podjąć organ pierwszej instancji.
W ocenie Sądu wobec dokonanych ustaleń faktycznych powiatowym organ nadzoru budowlanego określił w sposób zgodny z zasadą praworządności materialnoprawną podstawę decyzji wydanej w sprawie, uwzględniając w niej przepisy ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. Sąd aprobuje w całości wywód przedstawiony w tej kwestii w uzasadnieniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. (str. 7).
Ponadto niezrozumiała – wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego – jest uwaga organu odwoławczego dotycząca sprzeczności dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że okoliczność ta została wyjaśniona, bowiem właściwy organ – Burmistrz S. dwukrotnie w toku postępowania (pismami z dnia 26 października 2015 r. i z dnia 30 listopada 2015 r.) stwierdzał zgodność sposobu użytkowania przedmiotowego budynku (warsztatu samochodowego) zlokalizowanego na działce oznaczonej numerem [...] w Ż. W. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ż. W., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Ś. K. Nr [...] z dnia [...] r.
Dodatkowo należy też wyjaśnić, że nieprawidłowe jest stwierdzenie organu odwoławczego o wszczęciu postępowania w tej sprawie na wniosek P. S. i J. M., bowiem z treści zawiadomienia skierowanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. w dniu 21 sierpnia 2014 r. do stron postępowania wynika, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Sąd uznał, że ocena przyjęta przez organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie nie znajduje uzasadnienia w materiale zebranym w sprawie, a zaskarżona decyzja podjęta została z przekroczeniem granic kompetencji kasacyjnej przyznanej organowi odwoławczemu w przepisie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej we wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią przepisu art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika, taryfowo określone.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło