I OSK 2309/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 452/17 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 452/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A.W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. A.W. uzyskała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Decyzją tego organu z dnia [...] października 2014 r. nr [...] została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] października 2014 r. W dniu [...] marca 2016 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych z informacją, że skarżącej została przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy za okres od dnia [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] listopada 2015 r. Skarżąca w dniu [...] czerwca 2016 r. przedłożyła organowi zatrudnienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] o przyznaniu jej renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] września 2014 r. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c w związku z art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej za okres od dnia [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] września 2014 r. Odwołując się od ww. decyzji A.W. podniosła zarzuty naruszenia: - art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zbadania zasadniczej okoliczności w sprawie, a mianowicie tego, czy uzyskana przez nią renta przekraczała połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, czy też jej nie przekraczała, a zaniechanie to ma istotny wpływ na treść decyzji, gdyż doprowadziło do błędnego zastosowania prawa materialnego, - art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące orzeczeniem pozbawienia jej statusu bezrobotnego mimo, iż brak ku temu podstaw, skoro nie uzyskała żadnego ze świadczeń wskazanych w tym przepisie. Wojewoda M. decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. W podstawie prawnej decyzji wskazano przepis art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przyznano skarżącej rentę od dnia [...] sierpnia 2013 r. tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek do dnia [...] listopada 2015 r. Natomiast od dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca utraciła prawo do polskiej renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z brakiem dalszej niezdolności do pracy. Rejestracja w Urzędzie Pracy nastąpiła z dniem [...] sierpnia 2013 r. a utrata statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2014 r. W konsekwencji pozbawienie skarżącej statusu osoby bezrobotnej nastąpiło za okres od dnia [...] sierpnia 2013 r do dnia [...] września 2014 r. Według organu drugiej instancji istotą rozwiązania przyjętego w art. 78 ust. 4 ww. ustawy jest umożliwienie bezrobotnemu przywrócenia przysługującemu mu statusu bez konieczności ponownej rejestracji w przypadku przyznania mu na okres oznaczony z mocą wsteczną świadczeń wykluczających status osoby bezrobotnej gwarantujących uprawnienia z zakresu zabezpieczenia społecznego. Bez znaczenia jest wysokość osiąganej renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ warunek "wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę" odnosi się w art. 78 ust. 4 ww. ustawy do renty rodzinnej. Fakt ten wynika wprost z art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, który umożliwia rejestrację w urzędzie pracy osobie pobierającej rentę rodzinną w wysokości nie przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której powtórzyła zarzuty odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę wskazał, że katalog przesłanek skutkujących wydaniem decyzji o utracie statusu bezrobotnego stanowi katalog zamknięty. Starosta, wydając decyzję o pozbawieniu bezrobotnego statusu bezrobotnego, pozbawiony został tak zwanego "luzu decyzyjnego", a zapadła decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy: "Ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...) jeżeli: (...) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy (...)". Z kolei art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy stanowi: "starosta (...) pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2". Zdaniem Sądu pierwszej instancji skoro organ pierwszej instancji powziął informację, iż skarżąca nabyła prawo do renty od dnia [...] sierpnia 2013 r., co zostało stwierdzone w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, prawidłowo uznał, że od dnia [...] sierpnia 2013 r do dnia [...] września 2014 r. przestała spełniać przesłanki do bycia osobą bezrobotną. Z treści art. 78 ust. 4 ww. ustawy jednoznacznie wynika, że ma on zastosowanie do sytuacji, gdy dana osoba nabyła status bezrobotnego, a następnie osobie tej przyznano prawo do renty, przy czym przepis ten stosuje się również wówczas, gdy renta zostanie przyznana za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego. Warunek dotyczący przekroczenia połowy minimalnego wynagrodzenia, jako przesłanka pozbawienia statusu bezrobotnego niewątpliwie odnosi się wyłącznie do osób, którym przyznano rentę rodzinną i koresponduje on z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, który pozwala na rejestrację w urzędzie pracy osoby pobierającej rentę rodzinną, jeżeli jej wysokość nie przekracza minimalnego wynagrodzenia za pracę. A.W., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając mu naruszenie: 1) prawa materialnego, a to art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, jakoby pozbawienie statusu bezrobotnego miało następować także w razie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w wymiarze nieprzekraczającym połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie uchylenia skarżonej decyzji oraz orzeczenia, które ją poprzedza. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o: 1) uchylenie wyroku w całości oraz o rozpoznanie skargi i orzeczenie o uchyleniu skarżonej decyzji Wojewody M. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K., ewentualnie o: 2) uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi Sądu pierwszej instancji błędną wykładnię art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie, że pozbawienie statusu bezrobotnego miało następować także w razie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w wymiarze nieprzekraczającym połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, co spowodowało także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza kwestionowanego wyroku nie potwierdza zarzutów autora skargi kasacyjnej. Trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że z art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stanowiącego podstawę orzekania w tej sprawie, jednoznacznie wynika, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy, również za okres wsteczny, począwszy nawet od daty nabycia statusu bezrobotnego i niezależnie od wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 78 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe rozumienie powołanego przepisu wyklucza pogląd skarżącej, że sformułowanie "w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę" dotyczy wszystkich świadczeń wymienionych w art. 78 ust. 4 ww. ustawy, w tym do renty z tytułu niezdolności do pracy. W analizowanym przepisie, cały fragment tekstu o brzmieniu "renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę", zapisany bez dodatkowego znaku interpunkcyjnego, oddzielony został spójnikiem "lub" od pozostałych wymienianych kolejno świadczeń warunkujących utratę statusu bezrobotnego, co powoduje, że ograniczenie wysokości wynagrodzenia należy odnosić wyłącznie do renty rodzinnej. Nadto, przepis art. 78 ust. 4 ww. ustawy, co zasadnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, koresponduje z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 c, w którym w podobny sposób, enumeratywnie, po przecinku, zostały wyliczone świadczenia, w tym oddzielnie "prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i prawo do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę", których uzyskanie wyklucza nabycie statusu bezrobotnego. W świetle powyższego nie można mieć wątpliwości, że interpretacja art. 78 ust. 4 ww. ustawy, prezentowana przez skarżącą, nie odpowiada regułom właściwej wykładni językowej, a poza tym nie jest zgodna z ustawowymi założeniami instytucji bezrobotnego. Należy mieć bowiem na uwadze, że prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy wiąże się ze stwierdzeniem przez organ rentowy stanu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, przy czym za całkowicie niezdolną do pracy uważa się osobę, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Status ten wyklucza się więc z pojęciem bezrobotnego, wprowadzonym przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia (...), wedle którego bezrobotny oznacza miedzy innymi osobę zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia. Przyjęcie zatem kryterium wynagrodzenia w odniesieniu do renty z tytułu niezdolności do pracy, w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, mogłoby doprowadzić do nielogicznej sytuacji, w której osoba całkowicie niezdolna do podjęcia zatrudnienia posiada status osoby w istocie zdolnej i gotowej do pracy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i z tych względów, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.