I SA/Rz 800/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-12-20

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prokurent spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest uprawniony do samodzielnego wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, jeśli w Krajowym Rejestrze Sądowym nie ma adnotacji o jego reprezentacji łącznej z członkiem zarządu, a zarząd spółki jest jednoosobowy?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uznało, że prokurent spółki z o.o. nie był uprawniony do samodzielnego wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. W przypadku jednoosobowego zarządu spółki, prokurent jest uprawniony do samodzielnego reprezentowania spółki, w tym do wnoszenia środków odwoławczych. Nawet gdyby istniały wątpliwości co do reprezentacji, organ odwoławczy powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych, a nie uchylać decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła odwołania od decyzji Wójta Gminy dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2010-2016. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło te decyzje, uznając, że odwołania zostały wniesione przez prokurenta spółki, T.S., podczas gdy z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) wynikało, że spółkę reprezentuje jednoosobowo prezes zarządu, Z.S. Spółka wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając SKO naruszenie prawa materialnego i błąd w ustaleniach faktycznych. WSA połączył siedem spraw do wspólnego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Grzegorz Panek / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. spraw ze skarg spółki "A" w S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok, z dnia [...] lipca 2016 r. - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok, 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki "A" w S. kwotę 5.180 (pięć tysięcy sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzjami z dnia [...] czerwca 2016 r. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań "A" spółka z o. o. z siedzibą w S., uchyliło odpowiednio decyzje Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr: - [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r., - [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r., - [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., - [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r., - [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r., - [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. zaś decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. Z wskazanymi decyzjami Wójta Gminy W. i Wójta Gminy J. nie zgodziła się "A" spółka z o.o. i działając przez prokurenta – T. S. w ustawowym terminie wniosła odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy). Rozpatrując odwołania organ drugiej instancji dostrzegł wadliwość w zakresie reprezentacji osoby prawnej "A" spółka z o.o. Ustalono, że zarówno odwołania od decyzji Wójta Gminy W. jak i odwołanie od decyzji Wójta Gminy J. złożyła T. S. jako prokurent spółki z o.o. "A". Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 27 stycznia 2015 r. Wójt Gminy W. wezwał spółkę do przedłożenia określonych dokumentów, w tym aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. podatnik wskazał, że przedkłada dokumenty o które był wzywany, w tym wypis z Krajowego Rejestru Sądowego. SKO wskazało, że w aktach sprawy [...] wypis z KRS znajduje się, a w pozostałych aktach sprawy brak jest dowodu na to, że taki dokument został nadesłany. Organ podkreślił, że z akt sprawy, gdzie decyzje wydał Wójt Gminy J. nie wynika, aby rozpatrujący sprawę organ pierwszej instancji w ogóle wzywał przedsiębiorcę do przedłożenia aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. W ocenie organu z poczynionych przez niego ustaleń faktycznych wynika, że podatnik wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego jako osoba prawna nie był w przedmiotowych sprawach należycie reprezentowany. Organ wyjaśnił, że odwołania od decyzji Wójta Gminy W. i Wójta Gminy J. wniosła T. S., działając jako prokurent spółki, tymczasem z treści KRS wynika, że zarząd spółki jest jednoosobowy w osobie Z. S. - prezesa zarządu i to on reprezentuje spółkę. Organ drugiej instancji uznał, że odwołania od decyzji powinny być podpisane przez prezesa zarządu, nie zaś przez prokurenta. W związku z powyższym, nie odnosząc się merytorycznie do zarzutów odwołań, decyzjami z dnia [...] czerwca 2016 r., opisanymi na wstępie uchylił decyzje Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., zaś decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciami organu spółka, reprezentowana przez prokurenta, wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skargach zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1091 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy w jej ocenie prokurent jako pełnomocnik przedsiębiorstwa posiada ogólne umocowanie do dokonania czynności sądowych, jak i pozasądowych oraz błąd organu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji poprzez przyjęcie, że doszło do naruszenia zasad reprezentowania strony w postępowaniach podatkowych albowiem odwołania wniosła T. S. jako prokurent spółki, tymczasem, w ocenie organu, z treści KRS wynika, że spółkę reprezentuje jednoosobowo – Z. S. Spółka wniosła o uwzględnienie skarg i uchylenie w całości decyzji Kolegium i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Organ wskazał, że niewątpliwie załączony do skargi aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 19 sierpnia 2016 r., wskazuje, że reprezentująca przedsiębiorcę działającego pod firmą "A" spółka z o.o. T.S. była umocowana do podejmowania w ramach udzielonej jej prokury do czynności sądowych i pozasądowych, jakie związane są z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w tym i składania stosownych środków odwoławczych w imieniu spółki. Organ odwoławczy podkreślił, że na czas prowadzenia postępowania tj. na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji aż do rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy w aktach sprawy nie zalegał aktualny wypis z Krajowego Rejestru Sądowego, potwierdzający umocowanie T. S. do działania w imieniu spółki. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Rz 800/16, I SA/RZ 801/16, I SA/Rz 804/16, I SA/Rz 805/16 I SA/Rz 806/16 I SA/Rz 807/16, I SA/Rz 808/16 i prowadzić je pod sygnaturą I SA/Rz 800/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl natomiast art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Podkreślenia wymaga także, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że skargi zasługują na uwzględnienie. Stanowisko Samorządowego Kolegium odnośnie braku umocowania prokurenta do samodzielnego reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest nieprawidłowe. Przed wszystkim trzeba podkreślić, że zgodnie z zapisami uwidocznionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym reprezentacja łączna prokurenta wraz z członkiem zarządu skarżącej spółki została przewidziana w przypadku zarządu wieloosobowego. Tymczasem zarząd skarżącej spółki jest jednoosobowy. Nie można zatem uznać, że w tym przypadku prokurent spółki – T. S. - nie była uprawniona do samodzielnego reprezentowania spółki. Co więcej prokurent byłby także uprawniony do samodzielnego reprezentowania spółki także w przypadku zarządu wieloosobowego. Takie stanowisko znajduje oparcie w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2015 r. (sygn. III CZP 34/14) w której Sąd ten uznał, że niedopuszczalny jest wpis do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym jednego prokurenta z zastrzeżeniem, że może on działać tylko łącznie z członkiem zarządu. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że nie jest dopuszczalny wpis do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym jednego prokurenta z zastrzeżeniem, że może on działać tylko łącznie z członkiem zarządu. Brak podstaw dla ustanowienia takiej prokury, gdyż nie przewidują jej przepisy kodeksu cywilnego o prokurze, a ponadto byłaby ona sprzeczna z art. 38 k. c. Należało zatem uznać, że odwołania zostały wniesione i podpisane przez umocowaną do tego osobę - prokurenta spółki. Należy tutaj także wskazać, że gdyby nawet uznać stanowisko organu za prawidłowe to i tak brak było podstawy do uchylania decyzji organu I instancji z tego względu. Jeżeli bowiem organ dochodzi do przekonania, że wniesione pismo jest niepodpisane albo podpisane przez osobę nieuprawnioną powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych pisma poprzez jego podpisanie. Trzeba także podkreślić, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji gdzie orzekał Wójt Gminy W. znany był sposób reprezentacji spółki. Bowiem w aktach sprawy nr [...] znajduje się wypis z KRS skarżącej spółki. Brak takiego dokumentu w innych sprawach w których orzekał jako organ pierwszej instancji Wójt Gminy W. nie był sam w sobie brakiem tego rodzaju który uzasadniałby podjęcia takich rozstrzygnięć przez organ odwoławczy jak w rozpoznawanej sprawie. Ponadto na podstawie tego dokumentu organ odwoławczy był w stanie uzyskać stosowną wiedzę co do sposobu reprezentacji spółki na etapie postepowania odwoławczego. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. przy czym wynagrodzenie reprezentującego stronę adwokata sąd ustalił na podstawie przepisu art. 206 p.p.s.a., przyznając je w połowie przysługującej wysokości tj. po 240 zł za każdą sprawę. Zgodnie bowiem, z wskazanym przepisem Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przepis art. 206 p.p.s.a. w przywołanym brzmieniu obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r., został bowiem zmieniony przez art. 1 pkt 60 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). W nowym stanie prawnym uznanie, że zaistniał uzasadniony przypadek pozwalający na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części nie jest uzależnione od konieczności częściowego uwzględnienia skargi. Ustalenie czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek zależy od swobodnej oceny sądu. Stosując art. 206 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie sąd, zasądzając zwrot kosztów postępowania w części, doszedł do przekonania, że w sprawie zachodził "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. Sąd miał bowiem na uwadze charakter sprawy oraz wkład pracy pełnomocnika skarżącej spółki, którego aktywność sprowadzała się do udziału w rozprawie. Sąd wziął także pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania było siedem w zasadzie jednorodnych spraw w których występowało to samo zagadnienie podlegające ocenie Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło