II GSK 1573/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D M od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 976/16 w sprawie ze skargi D M na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [..] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w części oraz odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 976/16, oddalił skargę D M (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor) z dnia [..] czerwca 2014 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w części i odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2011 rok. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 17 maja 2011 r. skarżący wystąpił o przyznanie płatności ONW na 2011 r. do gruntów rolnych zadeklarowanych na działkach rolnych o łącznej pow. 145 ha. W toku postępowania wnioskodawca wycofał część wniosku, obejmującego zadeklarowane do płatności działki rolne o łącznej pow. 98,50 ha oraz zmienił wniosek zmniejszając pow. dwóch działek rolnych. Ostatecznie do płatności zadeklarował działki o pow. 38,50 ha. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białobrzegach decyzją z dnia 17 stycznia 2014 r. umorzył postępowanie administracyjne w części oraz odmówił przyznania płatności ONW na 2011 r. Decyzją z dnia 23 czerwca 2014 r. Dyrektor, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 793/14 uchylił decyzję Dyrektora z dnia 23 czerwca 2014 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W składzie orzekającym zasiadali sędziowie: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski i Iwona Szymanowicz – Nowak. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 570/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 976/16 oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora z dnia 23 czerwca 2014 r. W składzie orzekającym zasiadali sędziowie: Leszek Kobylski, Cezary Kosterna i Justyna Mazur. D M zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi i uchylenia skarżonych aktów, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W pierwszej zatem kolejności konieczne jest dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji pod kątem przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., bowiem są to tego rodzaju naruszenia, które uzasadniają uchylenie wyroku niezależnie od podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. W ocenie NSA w niniejszej sprawie postępowanie zostało dotknięte wadą nieważności określoną art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, nieważność postępowania zachodzi jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Zgodnie z treścią art. 185 § 2 p.p.s.a. w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie. Zarówno w składzie WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., przed którym zapadł wyrok zaskarżony niniejszą skargą kasacyjną, jak również w składzie WSA w Warszawie, przed którym zapadł poprzedni wyrok z dnia 5 listopada 2014 r., orzekał ten sam sędzia WSA Cezary Kosterna - wbrew regulacji wynikającej z art. 185 § 2 p.p.s.a. Oznacza to spełnienie przesłanki nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z uwagi na opisane wyżej naruszenie, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej. Z powyższych względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż uchylenie wyroku Sądu I instancji nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, a pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie nie podnosił wady wyroku skutkującej nieważnością postępowania.