I SA/Rz 795/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-11-24
Skład orzekający: Piotr Popek, Tomasz Smoleń, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, oparte na fikcji doręczenia, jest zgodne z prawem, jeśli skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia awiza?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Pomimo drobnej nieprawidłowości w sposobie liczenia terminu doręczenia przez organ, skuteczne doręczenie zastępcze nastąpiło zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, co potwierdzały adnotacje na kopercie. Zarzuty dotyczące braku awiza, podniesione dopiero w skardze, nie mogły podważyć domniemania prawidłowości doręczenia, zwłaszcza że nie zostały uprawdopodobnione.Stan faktyczny
Skarżący R.P. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. w sprawie opłat targowych, które zostało uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za złożone po terminie z powodu zastosowania fikcji doręczenia. Decyzja została dwukrotnie awizowana, ale nieodebrana, i zwrócona do nadawcy. Skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia, twierdząc, że nie otrzymał awiza i dowiedział się o decyzji dopiero z upomnienia. Sąd oddalił skargę, uznając doręczenie za skuteczne.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego R.P. , od decyzji Prezydenta Miasta P. znak: [...] z dnia [...] marca 2016r. w przedmiocie opłat targowych w okresie od stycznia do maja 2014r.
Z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że opisana wyżej decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2016r. w przedmiocie opłat targowych, została wysłana na adres R.P. – [...]. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 12 i 20 kwietnia 2016r. a nieodebrana przez adresata w terminie, została zwrócona do nadawcy w dniu 27 kwietnia 2016r.
Nie zgadzając się z opisaną wyżej decyzją, skarżący w dniu 10 czerwca 2016r. wniósł odwołanie, kwestionując zasadność nałożenia na niego opłaty targowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na tzw. fikcję doręczenia stwierdziło, że odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu. Czternastodniowy termin na wniesienie odwołania, liczony od dnia uznanego za dzień doręczenia decyzji, upłynął bowiem w dniu 27 kwietnia 2016r. Tym samym odwołanie wniesione dopiero w dniu 10 czerwca 2016r. zostało złożone ze znacznym uchybieniem terminu.
W skardze na to postanowienie, skarżący zarzucając organowi naruszenie przepisów art.150 i 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), zakwestionował prawidłowość doręczenia, podkreślając że żadne awizo nie zostało mu doręczone, a także nie wyjaśniono przyczyn odstąpienia od próby osobistego doręczenia przesyłki. Podkreślił też, że o fakcie skierowania do niego decyzji dowiedział się dopiero w dniu 9 czerwca 2016r. po otrzymaniu upomnienia wzywającego go do wykonania obowiązków wynikających z tej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie, prostując jednakże że dniem doręczenia przesyłki w trybie zastępczym był dzień 27 kwietnia 2016r., natomiast termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął w dniu 11 maja 2016r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Biorąc pod uwagę powyższe granice kontroli, skargę należy uznać za bezzasadną. Faktycznie bowiem odwołanie wniesione przez skarżącego zostało złożone z uchybieniem terminu.
Wbrew zarzutom skargi, w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie zastępczym wynikającym z przepisu art. 150 O.p. Przepis ten wprowadza fikcję doręczenia prawnego, polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne mimo, że strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. Przepis ten ustanawia normę będącą wyjątkiem od zasady, głoszącej, że strona postępowania winna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania z treścią korespondencji. Doręczenie zastępcze ma na celu umożliwienie prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy strona uchyla się od podejmowania korespondencji i stanowi przejaw dążenia do zapewnienia skuteczności podejmowanych czynności procesowych (tak np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2013r., I SA/Po 812/12, LEX nr 1274067). Dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej, a doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz, zważywszy, że skutki procesowe ustawa łączy z doręczeniem w formie prawem przepisanej, a nie z faktycznym otrzymaniem tego pisma. Ewentualne późniejsze osobiste odebranie przesyłki ma skutek tylko informacyjny i nie wpływa na wydłużenie terminów procesowych.
W przedmiotowej sprawie prawidłowo przyjęto skutek doręczenia.
Na kopercie zalegającej w aktach sprawy widnieje zapis "mieszkanie zamknięte awizo pozostawiono w skrzynce", który wskazuje ewidentnie na brak możliwości doręczenia w trybie przepisów art. 148 i 149 Op., stanowiącej podstawę do zastosowania doręczenia w trybie zastępczym wynikającym z art. 150 Op. Z adnotacji na kopercie wynika również, że przesyłka, nie tylko - jak twierdzi strona w treści skargi, była przechowywana w urzędzie pocztowym przez okres 14 dni, ale również była w tym czasie dwukrotnie awizowana - w dniach 12 i 20 kwietnia 2016r., oraz po upływie tego okresu prawidłowo zwrócona do nadawcy. Organ, dysponując takim dowodem doręczenia, nie miał podstaw do powzięcia jakichkolwiek wątpliwości, czy doręczenie to było prawidłowe. Zasadnie zatem przyjął domniemanie doręczenia adresowanej do skarżącego przesyłki.
Należy jedynie zauważyć, że organ w sposób nieprawidłowy przyjmuje datę doręczenia awizowanej przysyłki, utożsamiając ją błędnie z datą zwrotu przesyłki do nadawcy – podczas gdy terminy te nie pokrywają się.
Zgodnie z treścią art. 150 §4 Op. w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §1 tego przepisu tj. z upływem czternastego dnia, liczonego od chwili niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w przepisach art. 148 §1 i 149 OP. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie niemożność doręczenia pisma adresatowi, osobiście czy też za pośrednictwem dorosłego domownika, wystąpiła w dniu 12 kwietnia 2016r., to czternaście dni od tej daty upływa z dniem 26 kwietnia 2016r. i z tą datą przyjąć należy skutek doręczenia. Terminem na prawidłowy zwrot niepodjętej przesyłki jest zaś dzień następny.
Wskazana wyżej nieprawidłowość nie ma jednak wpływu na kwestię uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie w sprawie wniesione zostało bowiem w dniu 10 czerwca 2016r. czyli ze znacznym uchybieniem ustawowego terminu.
Odnosząc się do zawartych w treści skargi zarzutów skarżącego, wskazujących na brak awiza w skrzynce na listy czy też na drzwiach mieszkania, należy podkreślić, że zarzuty te nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości kontrolowanego postanowienia z dwóch powodów. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzuty te pojawiły się dopiero w treści skargi, nie zostały zaś podniesione w treści odwołania tj. w toku postępowania przed SKO. Organ ten, dysponując zalegającą w aktach sprawy kopertą wraz adnotacjami o awizowaniu oraz zwrotnym poświadczeniem odbioru, odzwierciedlającymi poprawny sposób dokonywania doręczenia przez operatora publicznego, miał uzasadnione podstawy do przyjęcia domniemania doręczenia zastępczego w określonym terminie oraz do stwierdzenia uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania. Skoro skarżący na tym etapie postępowania nie podniósł zarzutów w kwestii faktycznych nieprawidłowości w trybie dokonywania doręczenia, organ nie miał podstaw do prowadzenia jakichkolwiek działań sprawdzających, a jego procedowanie było w zupełności prawidłowe. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wypada zatem pozytywnie.
Pozostaje także kwestia wiarygodności podniesionych przez skarżącego zarzutów w zakresie faktycznych nieprawidłowości, których nie zgłosił on organowi w ramach najbliższej czynności procesowej, a także nie próbował uprawdopodobnić czy to w formie reklamacji, czy wniosku o wyjaśnienie złożonego do operatora publicznego czy też jakiejkolwiek innej, uzasadniającej wniosek że okoliczność powołana w skardze faktycznie miała miejsce. Dla obalenia domniemania doręczenia, w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, nie jest bowiem wystarczające samo oświadczenie strony z powołaniem na zasadniczo możliwe, aczkolwiek w żaden sposób nie uprawdopodobnione okoliczności.
Biorąc pod uwagę powyższe, postępowanie organu, pomimo dostrzeżonych nieprawidłowości w sposobie liczenia terminu doręczenia, należy uznać za prawidłowe.
W związku z tym, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło