II GZ 770/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Po 481/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 21 czerwca 2017 r. (sygn. akt III SA/Po 481/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA), działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił M. B. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. WSA wskazał, że zarządzeniem z 15 maja 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu 31 maja 2017 r. Pismem złożonym 12 czerwca 2017 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wskazując że w maju 2017 r. uczestniczył w dwóch uroczystościach pierwszokomunijnych i nie miał fizycznej możliwości dokonania wpisu. Jednocześnie 12 czerwca 2017 r. wpis od skargi został uiszczony. Zdaniem WSA, skarżący nie wykazał braku winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu w okresie od 1 do 7 czerwca 2017 r., skoro we wniosku ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że z powodu uczestniczenia w maju 2017 r. w dwóch uroczystościach pierwszokomunijnych nie mógł dokonać wpisu od skargi. Z tego względu WSA uznał, że skarżący nie wykazał w wystarczający sposób braku winy w uchybieniu terminowi. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA. Wniósł o uchylenie tego orzeczenia w całości i przywrócenie terminu. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w uroczystościach pierwszokomunijnych brał udział 20 i 27 maja 2017 r. i nie miał 100 zł, aby uiścić wymagany wpis od skargi. Dopiero 12 czerwca 2017 r. otrzymał środki finansowe, które pozwoliły mu na uiszczenie wpisu w kasie WSA. Skarżący dodał, że brak jego winy "to po prostu brak kwoty 100 zł", którą mógł uiścić dopiero 12 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone skarżącemu 31 maja 2017 r. Wobec tego termin na uiszczenie wpisu upływał 7 czerwca 2017 r. W terminie tym skarżący nie uiścił wpisu od skargi. Wpis ten został dokonany dopiero 12 czerwca 2017 r., a zatem po upływie terminu, czego skarżący nie kwestionuje. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 2) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 3) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 4) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu WSA zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi bowiem wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. WSA uznał, że argumentacja podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez WSA ocena wskazanych przez skarżącego okoliczności mających uprawdopodabniać brak winy w uchybieniu terminowi - była prawidłowa. Skarżący we wniosku stwierdził, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi "z uwagi na brak wcześniejszej możliwości dokonania wpłaty", co miało związek z uczestnictwem skarżącego w maju w dwóch uroczystościach pierwszokomunijnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA zasadnie uznał, że wskazane przez skarżącego powody nie uprawdopodabniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi. Przejściowy i w dodatku w żaden sposób nieuwiarygodniony brak środków pieniężnych nie stanowi okoliczności wyłączającej brak winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu. Skarżący nie uprawdopodobnił twierdzenia, że w terminie na uiszczenie wpisu od skargi (1-7 czerwca 2017 r.) z przyczyn od siebie niezależnych nie dysponował kwotą 100 zł na uiszczenie wpisu. Zresztą nawet w razie przyjęcia, że twierdzenie skarżącego odpowiada prawdzie, należy podkreślić, że skarżący nie wykazał, że podjął jakiekolwiek działania w celu wykonania wezwania do uiszczenia wpisu (np. starań o uzyskanie pożyczki od rodziny, znajomych, czy z banku). Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżący w terminie na uiszczenie wpisu od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tego wpisu. W tej sytuacji WSA trafnie ocenił, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. PG