II SAB/Op 3/16
WyrokWSA w Opolu2016-05-31
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Grażyna Jeżewska, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komendant Wojewódzki Policji w Opolu dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej w celach łowieckich, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, ponieważ organ wydał pozwolenie na broń przed wydaniem wyroku. Stwierdził jednak, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, ale nie z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym wymierzył organowi grzywnę i oddalił skargę w pozostałej części, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący J. B. wniósł skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w sprawie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących terminów załatwiania spraw oraz brak zawiadomienia o przekroczeniu terminu. Skarżący wskazał na liczne opóźnienia i zwłoki w działaniach organu, w tym zawieszenie postępowania bez uzasadnienia i długi czas oczekiwania na podjęcie czynności po ustaniu przyczyny zawieszenia. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował, że postępowanie było prowadzone dynamicznie, a opóźnienia wynikały z konieczności wyjaśnienia okoliczności związanych z prowadzonym śledztwem przeciwko skarżącemu oraz złożonością sprawy.Rozstrzygnięcie
1) umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, 2) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) wymierzył Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Opolu grzywnę w kwocie 500 zł, 5) oddalił skargę w pozostałej części, 6) zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz skarżącego J. B. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w przedmiocie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej w celach łowieckich 1) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) wymierza Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Opolu grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych, 5) oddala skargę w pozostałej części, 6) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz skarżącego J. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżący J. B., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, w piśmie datowanym na dzień 29 grudnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu (zwanego dalej też "organem" i "KWP") sprawy dotyczącej wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej w celach łowieckich. Jako podstawę prawną skargi powołał przepisy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a."
Skarżący wniósł o:
- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania,
- stwierdzenie, że ta bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji załatwiającej sprawę,
- przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów,
- wymierzenie organowi grzywny,
- zasądzenie od Opolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Organowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie:
- przepisu art. 35 § 1 i 3 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na sprzecznym z prawem niewydaniu decyzji administracyjnej bez zbędnej zwłoki, ewentualnie niewydaniu decyzji w ciągu miesiąca,
- przepisu z art. 36 w zw. art. 35 § 1 i 3 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezawiadomienie skarżącego o przekroczeniu terminu na wydanie decyzji, niepodanie wszystkich przyczyn niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz niewyznaczenie nowego terminu.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 10 sierpnia 2015 r. wystąpił do Opolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji o wydanie decyzji o pozwoleniu na posiadanie broni palnej w celach łowieckich, załączając niezbędne dokumenty potwierdzające spełnienie przez niego wszystkich przesłanek do uzyskania pozwolenia. Natomiast w dniu 25 sierpnia 2015 r. organ pierwszej instancji otrzymał odpis pisma pełnomocnika o cofnięciu skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji, nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia 10 czerwca 2013 r., nr [...], cofającą skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej w celach łowieckich, które to postępowanie - zdaniem organu - było przeszkodą do wydania decyzji w sprawie. Skarżący podał, że przez ponad 2 tygodnie organ nic nie robił i dopiero w dniu 11 września 2015 r. zawiesił postępowanie w sprawie, bez wcześniejszego lub choćby jednoczesnego zawiadomienia go, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie. Wskazał, iż termin miesięczny na załatwienie sprawy, zwłaszcza że nie jest to sprawa szczególnie skomplikowana, upłynął jeszcze przed dniem zawieszenia postępowania. Poza tym organ nie poprzestał tylko na takim przewlekaniu sprawy, ale działał na zwłokę dalej - po usunięciu przyczyny zawieszenia postępowania podjęcie postępowania również nastąpiło ze zwłoką - organ zwlekał z podjęciem postępowania blisko 3 tygodnie i podjął je dopiero po pisemnej interwencji pełnomocnika skarżącego. W ocenie skarżącego, kolejnym przejawem celowego działania zmierzającego wprost do przedłużenia postępowania było uznanie jego pełnomocnika za nieuprawnionego do uzyskania telefonicznej informacji o stanie postępowania, mimo że pierwsze pismo pełnomocnika, po którym organ mógł wezwać o pełnomocnictwo, a do którego załączony był odpis pisma do NSA, było wysłane przez niego już 2 miesiące wcześniej. Stąd w dniu 22 października 2015 r. wysłał pismo do Opolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji, w którym wezwał go do terminowego załatwienia sprawy poprzez natychmiastowe wydanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Skarżący odnotował, że w międzyczasie organ podjął kolejne działania na zwłokę, podejmując postępowanie dowodowe w przedmiocie przesłuchania w dniu 18 listopada 2015 r. świadka M. M. Podczas gdy organ mógł wezwać M. M. na świadka już 13 sierpnia 2015 r., bo wtedy dopuścił dowód z nim związany, ale opóźnił wezwanie o 2,5 miesiąca. Skarżący podniósł, że nie rozumie, dlaczego Opolski Wojewódzki Komendant Policji dopuścił dowody wskazane w piśmie z dnia 13 sierpnia 2015 r., a nie dopuścił innych korzystnych dla niego dowodów wnioskowanych w postępowaniu o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni. Świadczy to o bezprawności i stronniczym działaniu na jego niekorzyść. Powołując przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz orzecznictwo sądowe, dowodził, że w sprawach skarg na bezczynność organów, które w prawnie ustalonym terminie, pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie podejmują żadnych czynności w sprawie lub które wprawdzie prowadzą postępowanie, jednakże nie kończą postępowania stosownym aktem lub stosowną czynnością nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.
Skarżący odnotował, że wyczerpał środki zaskarżenia, jakie służyły mu w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ponieważ złożył do Komendanta Głównego Policji zażalenie datowane na dzień 30 października 2015 r., w trybie art. 37 § 1 K.p.a. na bezczynność tego organu. Zauważył, że wprawdzie Komendant Główny Policji w postanowieniu z dnia 1 grudnia 2015 r. uznając wniesione zażalenie za nieuzasadnione nie podzielił jego zarzutów, mimo że sam przyznał, iż decyzja nie została wydana w ciągu miesiąca i że przed upływem tego terminu organ pierwszej instancji nie zawiadomił, ani nawet nie wysłał postanowienia o niezałatwieniu sprawy w terminie, to nadal podtrzymuje swoje twierdzenie, że organ pierwszej instancji podejmował czynności dopiero po interwencjach pełnomocnika. Niesłuszne jest też bagatelizowanie i umniejszanie przez organ odwoławczy zwlekania przez Opolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji podjęcia postępowania przez blisko 3 tygodnie, bowiem stanowi to ponad połowę terminu, w jakim organy są zobowiązane do wydawania decyzji. Skarżący zaakcentował, że organ nie wydał nigdy postanowienia dowodowego dotyczącego dokumentów złożonych i zawnioskowanych przez niego. Podkreślił, że w zawiadomieniu z dnia 28 października 2015 r. organ zupełnie pominął przyczynę w postaci swojej około 3-tygodniowej zwłoki w podjęciu zawieszonego postępowania, a ustawodawca wyraźnie wskazuje, że koniecznym elementem jest podanie powodów opóźnienia, co rozciąga się również na uchybienia terminowi z winy samego organu. Nowy termin został wyznaczony na dzień 5 grudnia 2015 r., jednak w dacie sporządzania skargi (29 grudnia 2015 r.) sprawa nie tylko nie została załatwiona, ale po raz kolejny organ zupełnie zignorował swój obowiązek zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, jego przyczynach i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Skarżący nie zgodził się z organem odwoławczym, że nie w każdym postępowaniu administracyjnym można stosować zasadę szybkości postępowania, bowiem Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje wyjątków od tej zasady. Nadto w orzecznictwie wyraźnie zaznacza się zresztą pogląd, że pomimo dopuszczalności wielokrotnego wyznaczania ponownie terminu organowi nie wolno powtarzać tej czynności, nie naruszając przy tym innych regulacji kodeksowych, zwłaszcza zasady szybkości przewidzianej w art. 12 K.p.a. Poza tym nie podzielił skarżący poglądu Komendanta Głównego Policji, że donosy osób, w stosunku do których prowadzone jest postępowanie karne, mogą stanowić element oceny postawy życiowej osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, nawet na tle innych dowodów, ponieważ aż do wydania prawomocnego wyroku skazującego obowiązuje domniemanie niewinności, które nie znajduje żadnych ograniczeń. W ocenie skarżącego, organ nadrzędny usprawiedliwia organ pierwszej instancji i przedstawia nietrafne argumenty, podczas gdy analiza akt sprawy w żaden sposób nie usprawiedliwia tak długiego okresu prowadzenia sprawy i nawet jeśli by wziąć pod uwagę okres wypożyczenia akt organowi nadrzędnemu, organ pierwszej instancji powinien był podjąć kroki, które pozwolą na orzekanie także wtedy, gdy akta zostaną wypożyczone innemu organowi, jak choćby wykonanie ich kserokopii i prowadzenie dalszego postępowania do czasu zwrotu akt.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że w dniu 10 sierpnia 2015 r. na wniosek skarżącego wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na broń palną. Od tego czasu postępowanie jest prowadzone dynamicznie i rytmicznie, gdyż 12 sierpnia 2015 r. udokumentowano pierwsze czynności w sprawie. W tym zakresie podał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( Dz. U. z 2012 r. poz. 576, z późn. zm.), "Właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni". Tymczasem w dniu 11 sierpnia 2015 r. z Prokuratury Rejonowej w [...] wpłynęło do organu zawiadomienie o wszczęciu śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 263 ust. 2 i 3 K.k. przez skarżącego. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1683/13 stwierdził, że w niniejszej sprawie organ był zobowiązany do zbadania okoliczności związanych z istnieniem zagrożenia ze strony wnioskodawcy dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, postępując według reguł określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej K.p.a. Zdaniem organu, ocena skarżącego jest subiektywna i pomija pełną treść art. 35 § 5 K.p.a, z którego wynika, że "Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych". Wbrew twierdzeniom skarżącego, sprawa należy do skomplikowanych i wymagających przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnie z prawdą materialną. Czas trwania postępowania uwarunkowany jest charakterem sprawy, aktywnością dowodową strony i doręczeniami oraz wezwaniami. Nadto w dniu 1 grudnia 2015 r. Komendant Główny Policji uznał za nieuzasadnione zażalenie strony na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że po zwrocie akt z Komendy Głównej Policji w dniu 16 grudnia 2015 r. przesłano do strony zawiadomienie wypełniające dyspozycję z art. 10 § 1 K.p.a., wskazując, że ma 7 dni na realizację swojego prawa. W dniu 21 grudnia 2015 r. strona wysłała pocztą wniosek o przeprowadzenie postępowania dowodowego, a następnie w dniu 24 grudnia 2015 r. powtórzyła tę czynność faxem. Skarżący złożył wniosek o przesłuchanie 7 świadków, dlatego organ, uwzględnił wniosek dowodowy i w dniu 11 stycznia 2016 r. wysłał wezwania do wskazanych świadków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm. - obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej nadal P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Poza tym po myśli § 2 art. 149 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi stwierdzić należy, że skarga do sądu administracyjnego została poprzedzona zażaleniem z dnia 30 października 2015 r. wniesionym przez skarżącego do Komendanta Głównego Policji. Zażalenie to zostało rozpoznane na niekorzyść skarżącego przed wniesieniem skargi do Sądu, ale nie stanowi to przeszkody do uznania skargi złożonej w tym samym przedmiocie za dopuszczalną, gdyż wystarczającą przesłanką jest poprzedzenie jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 37 § 1 K.p.a.
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576, z późn. zm.), właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni.
Niewątpliwie sprawa dotycząca wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej w celach łowieckich jest zatem sprawą z zakresu administracji publicznej, która winna zostać zakończona wydaniem rozstrzygnięcia (aktu) przewidzianego w przepisach K.p.a., mieszczącego się w kategorii rozstrzygnięć przewidzianych w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.
Stosownie do przepisu art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Zasadniczo "załatwienie sprawy" w postępowaniu administracyjnym oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej (art. 104 § 1 w zw. z art. 138 K.p.a.). Jeżeli zatem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy nie jest w żaden sposób uzasadniona, wówczas mamy do czynienia z "bezczynnością" organu. Z kolei pojęcie "przewlekle prowadzonego postępowania" należy wiązać z nieefektywnym, rozwlekłym i długotrwałym prowadzeniem przez organ postępowania, trwającym ponad potrzebę wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012 r., str. 116-119). Nadto dla rozróżnienia pojęcia bezczynności i przewlekłości zaakcentować należy, iż bezczynność występuje wówczas, gdy w ustawowo określonym czasie organ pozostaje bezczynny, tj. nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i nie podejmuje rozstrzygnięcia. Z kolei, o przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i zachowania samej strony. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania będzie miała również miejsce, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Również w piśmiennictwie wskazuje się, że za postępowanie przewlekłe uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Pojęcie "przewlekle prowadzone postępowanie" obejmować będzie niewątpliwie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym.
Przyjdzie odnotować, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy miały następujący przebieg.
Skarżący, pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r. złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu (dalej: KWP) wniosek o wydanie pozwolenia na broń palną w celach łowieckich. Podanie wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 10 sierpnia 2015 r. W dniu 12 sierpnia 2015 r. OWKP zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o sporządzenie i nadesłanie opinii z uwzględnieniem wskazanych danych. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. KWP dopuścił dowody z dokumentów w postaci:
- pisma [...] z dnia 15 czerwca 2015 r. Okręgowego Rzecznika Dyscyplinarnego w [...] skierowanego do Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji,
- zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia 24 lipca 2015 r. o możliwości popełnienia przestępstwa penalizowanego w art. 263 § 3 K.k. przez skarżącego,
- decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 12 sierpnia 2013 r., nr [...], wraz z potwierdzeniem odbioru,
- zawiadomienia, wraz z załącznikami, przez M. M. Okręgowego Rzecznika Dyscyplinarnego Polskiego Związku Łowieckiego z dnia 2015 r. o podejrzeniu nielegalnego posiadania broni przez skarżącego
Następnie organ 17 sierpnia 2015 r. wystąpił do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o osobie J. B. Z kolei, w dniu 18 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego poinformował organ o cofnięciu skargi kasacyjnej przez NSA.
Komendant Powiatowy Policji w [...] w dniu 27 sierpnia 2015 r. udzielił organowi informacji o skarżącym, w tym że Prokuratura Rejonowa w [...] wszczęła przeciwko niemu śledztwo o nielegalne posiadanie broni palnej. Organ pierwszej instancji 10 września 2015 r. zwrócił się do Okręgowego Rzecznika Dyscyplinarnego PZŁ o powiadomienie organu, czy prowadzi przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne.
11 września 2015 r. OKWP wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego z uwagi na toczące się postępowanie przed NSA.
17 września 2015 r., pełnomocnik skarżącego załączył do akt postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2015 r. umarzające postępowanie kasacyjne i wniósł o podjęcie postępowania w sprawie.
5 października 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o podjęcie postępowania w sprawie, jednocześnie organ podjął w tym samym dniu zawieszone postępowanie.
Polski Związek Łowiecki 9 października 2015 r. poinformował organ o wszczęciu przeciwko skarżącemu dwóch postępowań dyscyplinarnych oraz wskazał, że przygotowuje trzecie.
16 października 2015 r. organ wezwał pełnomocnika skarżącego o przedłożenie pełnomocnictwa do sprawy podając, że uprzednio przedłożone pełnomocnictwo dotyczyło sprawy w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń.
20 października 2015 r. organ wezwał na przesłuchanie świadka M. M. oraz skierował do Prokuratury Rejonowej zapytanie, czy przeciwko skarżącemu toczy się śledztwo o czyn z art. 263 § 2 K.k.
Pełnomocnik skarżącego przesyła pełnomocnictwo w dniu 21 października 2015 r., zaś 22 października 2015 r. wezwał organ do zaprzestania naruszenia prawa i natychmiastowego wydania decyzji.
W dniu 28 października organ przesłał do skarżącego zawiadomienie w trybie art. 36 K.p.a., wyznaczając termin załatwienia sprawy na dzień 5 grudnia 2015 r.
Skarżący 30 października 2015 r. wniósł do Komendanta Głównego Policji zażalenie na niezałatwienie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu sprawy w terminie oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania. Organ nadzoru w dniu 1 grudnia 2015 r., uznaje powyższe zażalenie za nieuzasadnione.
Z kolei 9 listopada 2015 r., organ zwrócił się do Okręgowego Sądu PZŁ o przekazanie dokumentacji uzyskanej w toku postępowania dyscyplinarnego.
Dnia 16 grudnia 2015 r. organ ponownie poinformował skarżącego w trybie art. 36 K.p.a. o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 5 stycznia 2016 r.
Skarżący 21 grudnia 2015 r. złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania 7 świadków. Organ 5 stycznia 2016 r. ponownie wyznacza nowy termin załatwienia sprawy na 29 lutego 2016 r., a następnie w dniu 11 stycznia 2016 r. zawiadomił pełnomocnika skarżącego i wskazanych świadków o terminie przesłuchania w dniu 10 lutego 2016 r.
Odpowiadając na wezwanie Sądu pełnomocnik organu, załączając odpis decyzji podał, że w dniu 28 kwietnia 2016 r. wydane zostało skarżącemu pozwolenie na posiadanie w celach łowieckich pięciu sztuk broni palnej, które doręczono stronie w dniu 6 maja 2016 r.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, trzeba na wstępie podkreślić, że jej przedmiotem jest bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w sprawie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej w celach łowieckich. Wyjaśnić przy tym należy, że przedmiotem skargi na bezczynność nie jest określony akt lub czynność organu, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 43). Jeżeli więc do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczy skarga na bezczynność, wyda dany akt lub podejmie żądaną przez stronę czynność, przestaje tkwić w bezczynności. Wobec tego postępowanie sądowoadministracyjne w tym przedmiocie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, str. 388).
W tym kontekście istotne jest zwrócenie uwagi, że decyzją z 28 kwietnia 2016 r. KWP rozpoznał wniosek skarżącego, wydając mu pozwolenie na posiadanie w celach łowieckich pięciu sztuk broni palnej. Uznając zatem, że bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji ustała najpóźniej w dacie wydania decyzji z dnia 28 kwietnia 2016 r., należało postępowanie sądowe umorzyć, o czym orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pkt 1 wyroku). Zachodzi bowiem bezprzedmiotowość orzekania w sprawie w zakresie, w jakim Sąd mógłby zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu. W tej kwestii odwołać się należy do treści uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępnej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA.
Przypomnieć też przyjdzie, że z dniem 17 maja 2011 r. miała miejsce zmiana art. 149 P.p.s.a. Przepis ten został rozszerzony przez art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. nr 34, poz. 173). Powyższą nowelizacją nałożono na sądy obowiązek orzekania przy bezczynności i przewlekłości postępowania w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle wykładni art. 149 ustawy P.p.s.a. utrwalony został pogląd, że w świetle znowelizowanej treści powoływanego przepisu wydanie, w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a.) oraz w zakresie ewentualnego wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu - art. 149 § 2 P.p.s.a. (por. w wyroku NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 - CBOSA). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można bowiem mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, ponieważ zgodnie z treścią art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przedstawionych wyżej względów, przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była w istocie prawidłowość realizacji przez organ pierwszej instancji zasady określonej w art. 12 K.p.a., sprowadzającej się do obowiązku podjęcia działań zmierzających do rozpatrzenia wniesionego podania w przepisanym terminie.
W przedmiotowej sprawie trzeba przypomnieć, że w dniu 10 sierpnia 2015 r. został złożony do Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosek skarżącego wraz z niezbędnymi dokumentami. Od tej daty, zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a., należało zatem liczyć termin załatwienia sprawy, który dla sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego wynosi miesiąc, a dla sprawy szczególnie skomplikowanej - dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania.
Zauważyć przyjdzie, że - wbrew zarzutom skargi - w tym okresie organ przeprowadził szereg czynności procesowych. Wprawdzie dopiero pismem z 28 października 2015 r. KWP, działając w trybie art. 136 K.p.a., zawiadomił skarżącego o przesunięciu terminu do załatwienia sprawy i wyznaczył go na dzień 5 grudnia 2012 r., jednakże już 12 sierpnia 2015 r., czyli dwa dni po złożeniu wniosku, podjął odpowiednie czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Jednocześnie rację ma organ, że do terminów określonych w przepisach art. 35 § 1-4 K.p.a. nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, lecz - w ocenie Sądu - w kontrolowanej sprawie bezzasadnie KWP zawiesił postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie przed NSA dotyczące cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. To postępowanie nie miało żadnego wpływu na niniejsze postępowanie. Trzeba bowiem zauważyć, że zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. W postanowieniu z dnia 11 września 2015 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania organ oprócz zrelacjonowania przebiegu sprawy nie wykazał ww. zależności. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Poza tym zawieszenie postępowania, mimo oczywistego braku przyczyny określonej w art. 97 § 1 K.p.a., nie przerywa biegu terminów ustalonych dla załatwienia sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej, zatem czas niepodejmowania czynności w sprawie od 11 września (zawieszenie postępowania) do 5 października 2015 r., tj. podjęcia zawieszonego postępowania nie spowodował wstrzymania biegu terminu do załatwienia sprawy.
W tym stanie rzeczy dodać należy, iż od daty zawieszenia postępowania, tj. od 11 września 2015 r. aż do 5 października 2015 r. organ nie przeprowadził żadnych czynności w sprawie. Zauważenia wymaga, że w tym okresie nie tylko przekroczony został wyznaczony miesięczny termin na załatwienie sprawy, który upływał w dniu 10 wrześnie 2015 r., ale pomimo zobligowania się do wydania decyzji w terminie późniejszym, tj. do 5 grudnia 2015 r., organ nie podjął rozstrzygnięcia w tym nowym terminie. Fakt złożenia zażalenia i przekazania akt do organu nadzorczego na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłe prowadzenie sprawy nie zwalnia organu pierwszej instancji od załatwiania sprawy i podejmowania niezbędnych czynności. Jak wynika z przedłożonych akt do Sądu, organ od 30 października do 4 grudnia 2015 r. jedynie zwrócił się do Okręgowego Sądu Łowieckiego PZŁ o przekazanie dokumentacji uzyskanej w toku postępowania dyscyplinarnego. W świetle argumentacji odpowiedzi na skargę trzeba jeszcze raz wskazać, że według art. 35 § 3 K.p.a. nawet załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej powinno nastąpić w pierwszej instancji najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Obowiązujący w postępowaniu termin jednego miesiąca umożliwia wydanie decyzji także w sprawie wymagającej przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie potwierdza tę okoliczność pierwszy miesiąc prowadzonego postępowania przez organ, ponieważ od 12 sierpnia do 10 września 2015 r. sprawnie zgromadził materiał dowodowy potrzebny do rozstrzygnięcia sprawy. Poza tym, podkreślając skomplikowany charakter sprawy, wymagający postępowania wyjaśniającego, organ nie wyjaśnił tych twierdzeń. Wykazywanie, że czas trwania postępowania uwarunkowany jest w głównej mierze charakterem sprawy, aktywnością dowodową strony, doręczeniami oraz wezwaniami w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek dowodowy w dniu 21 grudnia 2015 r., czyli w czwartym miesiącu prowadzonego postępowania, jest niezasadne. Nadto 16 grudnia 2015 r. KWP w Opolu zobowiązał się do załatwienia sprawy do 5 stycznia 2016 r., tymczasem decyzja w sprawie zapadła dopiero 28 kwietnia 2016 r., pomimo że przesłuchanie wskazanych przez stronę świadków wyznaczono na dzień 12 lutego 2016 r. Wykonując zatem kolejne czynności, organ przekroczył rozsądne granice, przy uwzględnieniu ich terminowości i prawidłowości w postępowaniu. W konsekwencji, zdaniem Sądu, we wskazanym terminie bez wątpienia doszło zarówno do bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu przedmiotowego postępowania.
Konstatując, prowadzone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji postępowanie trwało ponad osiem miesięcy, tj. od 10 sierpnia 2015 r. do 28 kwietnia 2016 r. Na tle prowadzonego w tym okresie przez niego postępowania zarzucić należy, że podejmowane czynności procesowe nie charakteryzowały się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.). Podczas ośmiomiesięcznego trwania postępowania organ działał niesprawne i nieskuteczne, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona zdecydowanie w terminie krótszym. W szczególności na uwagę zasługuje też, jak słusznie zauważył to skarżący, że okoliczność, iż Komendant Główny Policji uznał jego zażalenie za nieuzasadnione nie zwalnia organu pierwszej instancji do załatwiania sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ niewątpliwie powinien mieć na względzie charakter sprawy, ale także dochować staranności i szybkości w prowadzeniu postępowania.
W zakresie pozostałych zarzutów skargi Sąd zauważa, iż odnoszą się one do kwestionowanego postanowienia organu nadzorczego, które nie mają już znaczenia w świetle zapadłego wyroku, w którym stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 2 wyroku).
Odnosząc się z kolei do wskazania, czy ustalona w sprawie bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, warto odnotować, że zarówno w literaturze przedmiotu, jak i dotychczasowym orzecznictwie wyraźnie dominuje pogląd, iż nie każdemu naruszeniu prawa można przypisać taki charakter. I tak, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, wskazał, iż "(...) każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, jednakże nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Stan przewlekłości postępowania jest faktem i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o jego prawidłowym prowadzeniu. Przeświadczenie to ma natomiast znaczenie dla oceny charakteru naruszenia prawa. Należy pamiętać wobec tego, że samo stwierdzenie przewlekłości nie powoduje automatycznie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym postępowaniu". W literaturze przedmiotu zwraca się przy tym uwagę, iż przy ocenie zwłoki nie można abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w przewlekłości (por. m.in. A. Kraczkowski /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod. red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015 i powołany tam wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 202/12).
Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił, że organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie takich pozwoleń w sytuacjach, gdy powyższy interes jest zagrożony. Ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione należy do organów Policji. W kontrolowanej sprawie niewątpliwie organ powziął wiadomość z wiarygodnego źródła, tj. Prokuratury Rejonowej w [...] o wszczęciu śledztwa w sprawie nielegalnego posiadania broni palnej myśliwskiej w dniach 11 stycznia 2014 r. oraz 23 listopada 2013 r. przez wnioskodawcę i Okręgowego Rzecznika Dyscyplinarnego PZŁ. Prawidłowe więc zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji wymaga nadania zawartemu w tym przepisie zwrotowi nieostremu konkretnej treści (z wyjątkami ujętymi w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy) przez co autorytatywne stwierdzenie tego, jakie przyczyny usprawiedliwiają wydanie pozwolenia na broń, a jakie muszą być uznane za niewystarczające, może nastąpić jedynie w każdej indywidualnej sprawie. Osoby ubiegające się o pozwolenie na broń powinny dawać rękojmię przestrzegania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym bardziej, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. W świetle ustawy o broni i amunicji prawo do posiadania broni ma reglamentacyjny charakter, zatem osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem i należy od nich wymagać nieskazitelnej postawy. Rolą właściwych organów Policji jest właśnie ocena, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów łowieckich, spełnia łącznie normatywne przesłanki. Organy Policji powinny w ramach swojej działalności szczególnie ostrożnie wydawać pozwolenia na broń. Prawidłowo zatem został nadany kierunek prowadzonemu postępowaniu w zakresie sprawdzenia podejrzenia posiadania przez wnioskodawcę nielegalnie broni palnej myśliwskiej. Nieprawidłowe jedynie było prowadzenie tego postępowania, któremu ze względu na czas trwania i sposób gromadzenia materiału dowodowego, przypisać należy spełnienie przesłanek bezczynności i przewlekłości. Jednocześnie nie można jednak zarzucić KWP podejmowania działań nie zmierzających do zakończenia sprawy. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności są obiektywne i niewątpliwie świadczą o tym, że przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, albowiem nie wynikała ona wyłącznie z ewidentnych zaniedbań organu. Ponadto, rozpoznając skargę nie można wprawdzie nie dostrzegać ogólnych zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zaś wyrażonej w art. 12 K.p.a. zasady szybkości postępowania, trzeba jednak zwrócić uwagę, że szybkość działania nie jest przesłanką bezwzględną i dominującą, bowiem występuje w koniunkcji z wnikliwością działania organu, co oznacza, że organ ma prowadzić postępowanie przestrzegając obu dyrektyw (tj. szybkości i wnikliwości) w równej mierze, co nie pozwala, by dominujące znaczenie przypisać szybkości postępowania. Niedopuszczalne jest bowiem, by stało się to kosztem wnikliwego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy. W rozważanej kwestii nie można również tracić z pola widzenia tego, że organy nie mogą, mając na uwadze zasadę szybkości postępowania, zrezygnować z obowiązku działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), czy z realizacji zasady prawdy materialnej (art. 7 K.p.a.). W konsekwencji uprawniony pozostaje pogląd, że czas trwania postępowania nie jest wiodącą przesłanką, prowadzącą wprost do uznania jego przewlekłości. Dokonując oceny zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy, nie można pomijać takich czynników, jak charakter sprawy i jej stopień skomplikowania, co już wyżej Sąd zaakcentował. Okres prowadzenia postępowania powinien być postrzegany i oceniany w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy. Jeśli rozstrzygnięcie miałoby być podjęte na podstawie niepełnego materiału dowodowego, to organ, będąc w zgodzie tylko z zasadą szybkości postępowania, dopuściłby się naruszenia w istotnym stopniu zasad wypływających z powołanych powyżej przepisów art. 6 i 7 K.p.a. Dlatego Sąd stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku).
Uwzględniając wniosek skarżącego Sąd wymierzył organowi grzywnę na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. O wysokości grzywny orzeczono w kwocie 500 zł, mając na względzie przedstawione okoliczności oraz charakter i przedmiot sprawy administracyjnej. Sąd również wziął pod uwagę, że orzeczona grzywna nie ma dla skarżącego charakteru rekompensacyjnego oraz to, że stan bezczynności i przewlekłości ustał przed rozpoznaniem skargi. Zdaniem Sądu, wymierzenie organowi grzywny we wskazanej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji represyjnej jak i prewencyjnej, zapobiegając ewentualnym przyszłym działaniom tego organu, narażającym strony na negatywne skutki przewlekłości (pkt 4 wyroku).
Oddalając skargę w pozostałej części Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącego określonej sumy pieniężnej, na podstawie przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a. Przede wszystkim wskazać należy, iż przepis ten ma charakter uznaniowy, wobec czego Sąd nie ma obowiązku przyznawania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w tym przepisie zarówno z urzędu, jak i gdy strona skarżąca złoży wniosek w tym przedmiocie. W ocenie Sądu, uwzględnienie takiego wniosku mogłoby ewentualnie mieć miejsce w razie stwierdzenia, że zwłoka w załatwieniu sprawy spowodowała szkodę u skarżącego a ponadto była znaczna i była efektem działań (zaniechań) organów, które można ocenić jako unikanie podjęcia rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych. Sytuacja taka nie zaszła w przedmiotowej sprawie (pkt 5 wyroku).
Sąd orzekł, zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło