I SA/Bk 345/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Przedsiębiorstwa "P.T" sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. i marzec 2012 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], stwierdzające na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201), że odwołanie M. P. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] wydanej w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka Zarządu za zaległości Przedsiębiorstwa "P." Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. i marzec 2012 r., za odsetki za zwłokę od tych zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego – zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że decyzja organu podatkowego I instancji została doręczona stronie 16 września 2016 r. w trybie art. 150 § 4 o.p. Ustawowy termin do wniesienia odwołania - 14 dni, upłynął 30 września 2016 r. Odwołanie z 9 grudnia 2016 r. pełnomocnik strony nadał w UP 12 grudnia 2016 r., nie złożył przy tym podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W skardze na to postanowienie pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 146 § 2 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, co nastąpiło na skutek błędnego uznania, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. z dnia [...] sierpnia 2016 r. została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu 16 września 2016 r., podczas gdy decyzja ta została skutecznie doręczona Skarżącemu dopiero w dniu 28 listopada 2016 r. W związku z powyższym autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy stwierdzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej uchybienia przez stronę skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Postanowienie w tym przedmiocie wydano na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Stosownie do § 2 tego artykułu postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne. Na wstępie podkreślić należy, że w toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są do zachowania wszystkich reguł prawa procesowego, a zatem również i tej wyrażonej w treści art. 211 O.p. Przepis ten stanowi, iż decyzję doręcza się stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Z kolei art. 212 O.p. stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili doręczenia. Przepis ten określa moment, w którym decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia tej decyzji stronie postępowania. Od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym, a jakakolwiek jej zmiana pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i w trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Doręczenie powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy, organ podatkowy nie może wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska co do załatwienia sprawy czynnościami pozaprocesowymi, lecz może to nastąpić tylko w ramach przepisów procesowych. Związanie organu decyzją doręczoną stronie trwa przez cały okres jej pozostawania w obrocie prawnym (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2003r., s. 694). Brak prawidłowego doręczenia decyzji stronie skutkuje tym, że nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym. Nie rozpoczynają więc biegu terminy do wniesienia np. odwołania, czy skargi do sądu administracyjnego. Miejsca doręczeń osobie fizycznej pism w postępowaniu podatkowym wskazuje regulacja art. 148 O.p. W świetle § 1 wymienionego przepisu pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. § 2 zaś stanowi, iż pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata – adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń. (art. 149 O.p.). W świetle powyższych rozważań Sąd stwierdza, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego koncentrujący się wokół kwestionowania prawidłowości adresu pod który organ podatkowy doręczył pisma procesowe w sprawie, w tym decyzję podatkową w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu za zaległości Przedsiębiorstwa "P." sp. Z o.o. . Powyższa korespondencja doręczona została w trybie art. 150 par. 4 O.p. na ostatni posiadany przez organy adres rejestracyjny skarżącego po ustaleniu, w siedzibie Kancelarii Radców P. s.c. i w rozmowie z r.pr. M. H., iż: 1) skarżący M. P. nie jest obecny w siedzibie Kancelarii, 2) skarżący M. P. nie udzielił pełnomocnictwa dla Kancelarii Radców Prawnych, ani dla wspólników spółki cywilnej w przedmiotowej sprawie do reprezentacji lub odbioru korespondencji. W myśl art. 146 § 1 O. p. w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, jeżeli wniesiono o zastosowanie takiego sposobu doręczania albo wyrażono na to zgodę. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy (art. 146 § 2 O. p.). Obowiązek określony w art. 146 § 1 O. p. rozciąga się w toku postępowania podatkowego, począwszy od wszczęcia postępowania podatkowego, aż do czasu doręczenia ostatecznej decyzji. Co istotne, strona ma obowiązek zawiadomić o zmianie adresu organ podatkowy prowadzący dane postępowanie podatkowe, a nie tylko np. właściwy miejscowo urząd skarbowy czy też sąd rejestrowy. Organ prowadzący postępowanie podatkowe nie ma bowiem obowiązku "poszukiwania podatnika" i prowadzenia postępowania celem ustalenia zmienionego adresu siedziby podatnika. Regulacja ta przewiduje sankcję za zaniedbanie obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu strony lub jej pełnomocnika. W razie zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, o ile doręczenie następuje z zachowaniem obowiązujących w rozdziale 5 działu IV Ordynacji podatkowej przepisów. W realiach niniejszej sprawy przyjąć należy, w świetle ustaleń zawartych w notatce urzędowej znajdującej się na k. 201 akt administracyjnych , iż skarżący nie dopełnił obowiązku wyżej wskazanego i trafnie organ, na którym nie ciąży obowiązek poszukiwania aktualnego miejsca pobytu strony, doręczył decyzję pod dotychczasowym adresem. Odnosząc się do zaprezentowanej w uzasadnieniu skargi wersji zdarzeń związanych z próbą doręczenia skarżącemu decyzji w siedzibie Kancelarii Radców Prawnych, Sąd za wiarygodne uznał twierdzenia pracowników organu podatkowego odnośnie do przebiegu rozmowy z r.pr. M. H. Wynikało z nich, iż ani r.pr. M. H., ani Kancelaria nie dysponują pełnomocnictwem udzielonym przez skarżącego tak do reprezentacji, jak i do doręczeń korespondencji. Gdyby były inne ustalenia( np. okazane zostałoby pełnomocnictwo lub skarżący obecny byłby w siedzibie Kancelarii osobiście), bezzasadne byłoby doręczanie korespondencji w trybie art. 150 par. 4 Op. Zasłanianie się przez r.pr. M. H. tajemnicą zawodową i niemożnością okazania upoważnienia do odbioru korespondencji adresowanej do skarżącego wobec nieokazania pisma podlegającego doręczeniu ani legitymacji służbowych pracowników dokonujących doręczenie nie wytrzymuje krytyki i stanowi dość dowolną i gołosłowną interpretację zdarzeń, której Sąd nie daje wiary. Nie było bowiem przeszkód – o ile twierdzenia te są prawdziwe, by wylegitymować pracowników organu i uczynić stosowne adnotacje na doręczanej korespondencji. Z kolei organ doręczając korespondencję w sytuacji - jak w niniejszej sprawie- nie ma żadnego obowiązku uprzedniego okazywania przesyłki podlegającej doręczeniu. Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 i 2 O. p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, a pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Pierwsze powiadomienie pozostawia się w dniu, w którym podjęto próbę doręczenia przesyłki. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia; wówczas pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O. p.). Ustawodawca nie określił wprost daty, w której powinno nastąpić powtórne zawiadomienie, jednakże z treści ww. przepisu można wywnioskować, że powinno to nastąpić nie wcześniej niż po upływie 7 dni przechowywania pisma na poczcie (w urzędzie gminy) (zob.: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2007, wyd. II, LEX). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O. p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O. p.). Analizując adnotacje operatora pocztowego znajdujące się na kopercie zawierającej decyzję organu I instancji Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień prawa – są prawidłowe, dokonane z zachowaniem przewidzianych przez ustawę terminów. Reasumując, Sąd nie dopatrując się uchybień w procedowaniu organów podatkowych, a także potwierdzenia zarzutów zawartych w skardze orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a.