II OSK 2864/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy inspektor sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "M.K. Praktyka Lekarza Rodzinnego" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1769/16 w sprawie ze skargi M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "M. K. Praktyka Lekarza Rodzinnego" na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] czerwca 2016 r., 2. zasądza od Rzecznika Praw Pacjenta na rzecz M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "M. K. Praktyka Lekarza Rodzinnego" kwotę 7450 (siedem tysięcy czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1769/16 oddalił skargę M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "[...]" na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] 2016 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolując zaskarżoną decyzję wskazał, że decyzją z dnia [...] 2015 r. (znak: [...]) Rzecznik Praw Pacjenta uznał praktyki stosowane w Przychodni skarżącej, polegające na udostępnianiu pacjentom odpisów, wypisów lub kopii dokumentacji medycznej jedynie na pisemny wniosek osoby uprawnionej oraz załatwianiu wniosków w sprawie udostępnienia dokumentacji medycznej w przeciągu 7 dni roboczych od daty jego złożenia, mające na celu ograniczenie prawa pacjentów do dokumentacji medycznej, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z § 78 ust 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i nakazał jej zaniechanie. Dodatkowo w powyższej decyzji zobowiązał Przychodnię skarżącej do złożenia informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania rzeczonych praktyk, które naruszają zbiorowe prawa pacjentów w nieprzekraczalnym trzydziestodniowym terminie, licząc od dnia otrzymania niniejszej decyzji oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżąca w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia ww. decyzji nie przekazała Rzecznikowi Praw Pacjenta informacji o działaniach polegających na wykonaniu nakazu zaniechania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów. Na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...]2015 r. wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę z uwagi na jej bezzasadność (wyrok z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2766/15). Zdaniem Sądu I instancji fakt wniesienia skargi nie powodował, że decyzja wydana przez Rzecznika Praw Pacjenta nie mogła być wykonana. Rzecznik Praw Pacjenta był uprawniony do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając samą zasadność nałożenia kary pieniężnej wskazał, że do jednego z podstawowych praw pacjentów należy prawo do dokumentacji medycznej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo dostępu do dokumentacji dotyczącej jego zdrowia oraz udzielanych mu świadczeń zdrowotnych. Prawu temu odpowiada obowiązek podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych udostępnienia dokumentacji medycznej pacjentowi, ustanowiony w art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Według art. 26 ust. 1 ustawy "Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi, przedstawicielowi ustawowemu lub osobie upoważnionej przez pacjenta". Ten obowiązek podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych został wzmocniony regulacją przyjętą w § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2014 r., poz. 177 ze zm.). Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązany jest udostępnić dokumentację podmiotom i organom bez zbędnej zwłoki. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca naruszyła zbiorowe prawa pacjentów i fakt ten nie może być kwestionowany w świetle decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] 2015 r. (znak: [...]) oraz faktu oddalenia na nią skargi wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2766/15. Bezspornym jest również fakt nie udzielenia Rzecznikowi Praw Pacjenta przez podmiot leczniczy informacji o działaniach polegających na wykonaniu nakazu zaniechania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów. W takiej sytuacji, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, organ zasadnie wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej o czym poinformował pismem z dnia 31 grudnia 2015 r. i w efekcie skarżąca w piśmie z dnia 14 stycznia 2016 r. poinformowała o wykonaniu decyzji z dnia [...] 2015 r. Jednakże z uwagi na nienadesłanie pełnej treści regulaminu, organ wezwał o to skarżącą oraz do nadesłania kopii wniosków złożonych po dniu 6 października 2015 r. o udostępnienie dokumentacji medycznej i kopii potwierdzeń odbioru. Przy piśmie z dnia 18 marca 2016 r. zostały przesłane regulaminy obowiązujące do dnia 5 października 2015 r. i od dnia 6 października 2015 r., a także wyjaśniono, że od dnia 6 października 2015 r. nie było żadnych wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej. Sąd I instancji wskazał, że w przesłanej przez skarżącą wersji regulaminu obowiązującej od dnia 6 października 2015 r. nadal są zapisy o pisemnej formie wniosku: "dokumentację medyczną udostępnia się na pisemny wniosek uprawnionego", "wysłanie dokumentacji odbywa się na pisemny wniosek zainteresowanego", a także zapisy sugerujące taka formę "wniosek o wydanie dokumentacji medycznej powinien zawierać: pełną nazwę zakładu opieki zdrowotnej adres jego siedziby, informacje umożliwiające wyszukanie żądanej dokumentacji pacjenta". Zdaniem Sądu I instancji nakazy nałożone decyzją z dnia [...] 2015 r. miały doprowadzić do stanu zgodnego z prawem i miało zapewnić pacjentom należyty poziom ochrony ich praw przed naruszaniem ze strony podmiotu leczniczego. Naruszenie nakazu zaniechania naruszeń określonych w decyzji, o której mowa w art. 64 ust. 1cyt. ustawy, wobec utrzymywania przez skarżącą stanu bezprawnego, obligowało Rzecznika Praw Pacjenta do nałożenia kary pieniężnej na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych. Z redakcji art. 68 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zdaniem Sądu I instancji wynika, że Rzecznik w przypadku stwierdzenia wymienionych w nim naruszeń nie dysponuje swobodnym uznaniem w podjęciu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, skoro ustawodawca posłużył się terminem "nakłada" wprowadzając tym samym obowiązkowe działanie Rzecznika w przypadku stwierdzenia, że podmiot nie zastosował się do wskazanej decyzji. Zdaniem Sądu I instancji ustalony w toku postępowania stan faktyczny pozwalał Rzecznikowi Praw Pacjenta na zastosowanie przytoczonych przepisów i nałożenie za stwierdzone i nieusunięte naruszenia kary pieniężnej. Przechodząc do kwestii wysokości nałożonej kary pieniężnej, Sąd I instancji wskazał, że art. 70 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawodawca przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 68 i art. 69 ustawy, nałożył na organ obowiązek uwzględnienia w szczególności okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wymieniony w powyższej regulacji katalog okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ustaleniu kary jest otwarty, a to z kolei oznacza, że Rzecznik Praw Pacjenta mógł uwzględnić wielkość przychodu uzyskanego przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych. Zdaniem Sądu I instancji, ustalając wymiar kary pieniężnej Rzecznik Praw Pacjenta dokonał oceny stopnia naruszenia przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta i następnie w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności, mające wpływ na wysokość kary, dokonał ustalenia jej wysokości. Dyspozycja art. 70 ustawy nie zawiera jakichkolwiek przesłanek definiujących pojęcie stopnia naruszenia praw pacjenta. Przepis ten zawiera jedynie nakaz kierowania się kryteriami miarkującymi wysokość kary, jednak same kryteria miarkowania nie są zawarte w przepisach. Sąd I instancji wskazał, że ustalając wymiar kary pieniężnej, dokonano wprawdzie oceny stopnia stwierdzonych naruszeń w oparciu o własne zasady niemniej, skutkują one właściwym określeniem wysokości kary. Dokonując analizy postępowania skarżącej, po wydanej w dniu [...] 2015 r. decyzji, Sąd I instancji wskazał, że nie ma okoliczności łagodzących, przemawiających za zmniejszeniem kary, skoro skarżąca nie zaniechała stosowania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów. Rzecznik Praw Pacjenta przy ustalaniu wysokości kary wziął pod uwagę wysokość uzyskanego przez podmiot leczniczy przychodu z tytułu realizacji umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia w 2015 r., która wyniosła 327.951.32 zł. Niewielką wartość umowy uznano za uzasadniająca zmniejszenie wysokości nałożonej kary pieniężnej. Okolicznością przemawiającą również na korzyść skarżącej jest pierwszorazowe uznanie przez organ praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów. W efekcie ustalona kara pieniężna w wysokości 30.000 zł, zdaniem Sądu I instancji mieści się w granicach kary przewidzianej w art. 68 ustawy, a przy tym stanowi ok. 9% przychodu z tytułu realizacji umowy zawartej z NFZ oraz 6% wysokości możliwej do wymierzenia kary maksymalnej. W ocenie Sądu I instancji nałożona kara pieniężna nie jest zbyt wysoka, niemniej na tyle wysoka, że odzwierciedla stopień i skalę stwierdzonych, nieusuniętych naruszeń praw pacjenta, a jednocześnie zastosowana kara jest również adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia wymienionych przepisów ustawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. M. K. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "[...]" wniosła skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. naruszenie prawa materialnego, to jest: 1. art. 68 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie opierające się na nieprawidłowym ustaleniu, że skarżąca nie podjęła działań polegających na wykonaniu nakazu zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów i nie umożliwiła udostępniania pacjentom odpisów, wypisów lub kopii dokumentacji medycznej bez konieczności składania pisemnego wniosku przez osobę uprawnioną, 2. art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 2 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że Przychodnia po dniu 06 października 2015r. w dalszym ciągu stosowała praktykę naruszającą zbiorowe interesy pacjentów polegającą na wydawaniu dokumentacji medycznej pacjentów wyłącznie na ich pisemny wniosek, 3. art. 70 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie wysokości kary pieniężnej w powiązaniu o kryterium pozaustawowe, to jest wysokość przychodu uzyskanego przez skarżącą z tytułu realizacji umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia w 2015 r. zamiast o przesłanki wskazane w tym przepisie, w szczególności nie obniżenie kary pieniężnej ze względu na brak uprzedniego naruszenia przepisów ustawy przez Skarżącą, skutkujące nałożeniem na Skarżącą rażąco wygórowanej kary pieniężnej w powiązaniu z wysokością przychodu, 4. art. 2 Konstytucji oraz art. 7 Konstytucji w zw, z art. 68 i art. 70 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniowym ustaleniu wysokości kary pieniężnej nie spełniającym standardu konstytucyjnej określoności kary administracyjnej. I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 151 ppsa oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit) a i § 2 ppsa w zw. z art. 1 ppsa poprzez oddalenie skargi administracyjnej w wyniku nieuwzględnienia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 68 w zw. z art. 64 ust. 1; art. 59 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 2; art. 70 ustawy z dnia 8 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 68 i art. 70 ustawy z dnia 8 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, co w konsekwencji doprowadziło do nieuchyienia zaskarżonej decyzji; 2. art. 151 ppsa oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit) c i § 2 ppsa w zw. z art. 6 kpa, 7 kpa, 8 kpa, 77 § 1 kpa, 80 kpa poprzez oddalenie skargi administracyjnej w wyniku nieuwzględnienia naruszenia przepisów postępowania przez organ, pomimo że naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji doprowadziło do nieuchylenia zaskarżonej decyzji, polegające na: a) nieprawidłowym ustaleniu przez organ, że M. K. nie podjęła działań zmierzających do zaniechania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów, pomimo decyzji Rzecznika Praw Pacjenta w tym zakresie, b) przeprowadzeniu postępowania administracyjnego bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyciągnięciu nieprawidłowych wniosków z zebranego materiału dowodowego i dokonanie dowolnej, zamiast swobodnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i bezpodstawnym przyjęciu przez organ, że: - skarżąca uzależniała wydawanie dokumentacji medycznej pacjentom od złożenia przez nich wniosku w formie pisemnej; -powyższy stan -niezgodny z prawem- istniał pomimo wydania decyzji przez Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] 2016r., również od dnia doręczenia Skarżącej decyzji z dnia [...] 2015r., tj. od dnia 06.10.2016r., a Przychodnia również po tym czasie naruszała zbiorowe prawa pacjentów; -skarżąca nie dokonała, z dniem 06.10.2016 r., zmian w "Regulaminie Udostępniania Dokumentacji Medycznej w Praktyce Lekarza Rodzinnego M. K." -uznanie pisma skarżącej z dnia 14.01.2016 r. za próbę wprowadzenia Rzecznika w błąd co do podjęcia działań mających na celu wykonanie nakazu zaniechania stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów c) pominięciu faktu, że w kwestionowanym okresie żaden z pacjentów nie wnioskował o wydanie dokumentacji medycznej przez podmiot leczniczy, d) ustaleniu kary pieniężnej w rażąco wygórowanej wysokości jako niewspółmiernie represyjnej do stwierdzonego naruszenia prawa, e) nie wskazania jaki wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej miał stopień naruszenia przepisów ustawy oraz brak wcześniejszego naruszenia zbiorowych praw pacjenta. Na tych podstawach skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, w wypadku uznania przez Sąd, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy przy naruszeniu prawa materialnego - na podstawie art. 188 ppsa wydanie wyroku reformatoryjnego i zmianę zaskarżonego wyroku oraz uwzględnienie skargi w całości poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Rzecznika Praw Pacjenta. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu poniesionych, a niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia art. 70 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Według art. 70 tej ustawy "Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 68 i 69, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy". Przepis ten stanowiąc o wartościach, które przesądzają o ustaleniu wysokości kary nie zamyka ich wyliczenia, oznacza to, że w tym zakresie mają zastosowanie wartości wynikające z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyznaczających reguły wykładni norm materialnego prawa administracyjnego. Takie reguły wykładni wyznacza art. 7 in fine kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi o uwzględnieniu dwóch wartości: interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego, przy czym nie przyjmuje się prymatu interesu społecznego, a wyważenie słusznego interesu w sprawie. Przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej nie można uwzględnić wyłącznie formalistycznej oceny niewykonania decyzji o naruszeniu praw pacjentów. Wymaga to uwzględnienia również interesu indywidualnego skarżącej. Nie można bowiem uznać za uwzględnienie indywidualnego interesu, przy miarkowaniu wysokości kary, wyłączne uwzględnienia wysokości przychodu podmiotu leczniczego. Takie rozpoznanie w oparciu o przychód z tytułu umów z NFZ nie indywidualizuje miarkowania wysokości kary pieniężnej. Dla wysokości kary pieniężnej okolicznością faktyczną, którą organ obowiązany jest uwzględnić należy przyjąć wysokość dochodu. Indywidualizuje to w dostatecznym stopniu wartość miarkującą dolegliwość kary pieniężnej. Podmiot leczniczy dla realizacji w takim ujęciu miarkowania kary pieniężnej powinien podjąć ochronę, w pełni przedstawiając swoją sytuację co do wysokości dochodu. Z wartości, do których odsyła art. 70 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wynika reguła miarkowania przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej. Oznacza to uwzględnienie wysokości dochodu, który stanowi o realnej sytuacji podmiotu leczniczego, a równocześnie spełnia funkcje przypisane karze pieniężnej. Rzecznik Praw Pacjenta naruszył zatem art. 70 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, a ma to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 68 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Według art. 68 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Rzecznik nakłada na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 500 000 złotych w przypadku niepodjęcia działań określonych w drodze decyzji, o której mowa w art. 64 ust. 1, w terminie w niej wskazanym. W art. 68 powołanej ustawy zostały wyznaczone przesłanki, których łączne wystąpienie uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Pierwszą przesłanką jest niepodjęcie działań określonych w decyzji o której mowa w art. 64 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W sprawie bezspornym jest wydanie przez Rzecznika Praw Pacjenta decyzji z [...] 2015 r. znak: [...] uznającej stosowanie przed podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych "[...]" praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Naruszenie praw pacjentów nie odnosiło się do jednostkowych zdarzeń, a do stosowanej praktyki, która wynikała z przyjętej regulacji: "Regulamin udostępniania dokumentacji medycznej w praktyce lekarza rodzinnego M. K.". Według Regulaminu obowiązującego do 5 października 2015 r. zapis brzmiał: "dokumentację medyczną udostępnia się na pisemny wniosek zainteresowanego. W tym celu należy: Złożyć wypełniony wniosek o wydanie lub przesłanie kopii dokumentacji medycznej". Według Regulaminu obowiązującego od 6 października 2015 r. zapis brzmiał: "dokumentację medyczną udostępnia się na pisemny wniosek uprawnionego". W świetle zapisu Regulaminu od 6 października 2015 r., który wprost stanowił o pisemnej formie wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej nie ma podstaw do stwierdzenia niewłaściwego zastosowania art. 68 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Nie do przyjęcia jest argumentacja o oczywistej omyłce, skoro zapis jest przesądzający jednoznacznie o wymogu zachowania formy pisemnej. Nie można zatem skutecznie zarzucić wadliwej oceny stanu faktycznego sprawy przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Zasadnie Sąd, w oparciu o akta sprawy, ocenił spełnienie przesłanki z art. 68: przesłanki niepodjęcia działań określonych w decyzji. Drugą przesłanką jest niepodjęcie działań określonych w decyzji uznającej praktykę za naruszające zbiorowe prawa pacjentów w terminie w niej wskazanym. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ma tę konsekwencję prawną, że decyzja podlega wykonaniu po wejściu decyzji do obrotu prawnego. Ustalając stan faktyczny niewykonania decyzji dla stwierdzenia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, zasadnicze znaczenie ma fakt, że podmiot leczniczy nie zmienił zapisu Regulaminu o wymogu składania wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej. Nie można zarzucić wadliwego ustalenia niewykonania decyzji w terminie, skoro w aktach sprawy jest przedstawiony przez podmiot leczniczy tej treści zapis w Regulaminie. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna w zakresie wskazanym została oparta na usprawiedliwionych podstawach, a sprawa została dostatecznie wyjaśniona, na mocy art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ----------------------- V f t 2 1