IV SA/Po 366/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-06-21
Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk - Marciniak, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej, uznając ją za informację przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przez wnioskodawcę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może automatycznie odmówić udostępnienia informacji publicznej, uznając ją za przetworzoną, bez szczegółowego uzasadnienia i analizy konkretnych faktów. Wnioskodawca nie musi wykazywać szczególnie istotnego interesu publicznego, jeśli organ nie udowodni, że żądana informacja jest przetworzona i jej udostępnienie wymaga znaczących nakładów finansowych lub organizacyjnych, które zaburzają funkcjonowanie organu. Brak wyczerpującego uzasadnienia odmowy stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Urzędu Gminy o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wydanych warunków zabudowy dla określonego typu zabudowy i na określonych działkach w latach 2003-2013. Wójt Gminy odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wzywając wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. , nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 18.01.2017 r. S. W. zwrócił się do Urzędu Gminy w Komornikach o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wydanych przez urząd warunków zabudowy, na zabudowę przemysłową lub mieszkaniową na działkach na III klasie do 0,5 ha w okresie 2003 - 2013.
Decyzją z dnia 23 lutego 2017 r. Nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pismem z dnia 27.01.2017 r. , w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 1 uodip zobowiązano Wnioskodawcę S. W., do wykazania przesłanek uzasadniających udostępnienie informacji publicznej, tj. wykazania, że uzyskanie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Do dnia 23.02.2017 r. do urzędu nie wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie. Według pieczęci na potwierdzeniu odbioru korespondencja została dostarczona do wnioskodawcy dnia 02.02.2017 r. Wnioskodawca powinien wykazać szczególnie istotny interes publiczny w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania.
W ocenie Organu żądanie sformułowane we wniosku jest wnioskiem o informację przetworzoną. W wyroku NSA z dnia 17.10.2006 r., (I OSK 1347/95) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego. Przy przetworzeniu informacji mamy do czynienia z pewnym intelektualnym wysiłkiem osoby zmierzającym do otrzymania pewnego wyniku na podstawie posiadanych już danych. Kompilacja posiadanych informacji ma sprawić, że z ich połączenia powstanie nowa treść informacji, lub całkiem nowa informacja. Zgodnie z poglądami doktryny w przedmiotowej kwestii, przetworzenie oznacza "podjęcie przez podmiot zobowiązany określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji" (H. Izdebski Dostęp do informacji publicznej - wdrażanie ustawy praca zespołowa Urząd Służby Cywilnej 2001 r. s. 31). Z kolei orzecznictwo sądowe wskazuje, że przez przetworzenie należy rozumieć zestawienie konkretnych danych z określonego okresu, przybierające postać różnego rodzaju porównań, ostatecznych wyliczeń, odniesień do innych okresów itd. (z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2003 r.; SA/Sz 2872/2002). Ponadto uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa.
Zdaniem organu I instancji w omawianej sprawie uzyskanie żądanej informacji wymagałoby szeregu czynności takich, jak przeszukanie archiwalnych dokumentów oraz skrupulatna analiza każdego z ww. dokumentów pod względem szczegółowo wskazanych przez wnioskodawcę kryteriów i sporządzenia odpowiedniego zestawienia.
W związku z powyższym uznanie wnioskowanej informacji za przetworzoną oraz wezwanie Wnioskodawcy do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego jest w pełni zasadne i wynika bezpośrednio z art.3 ust 1 uodip. Natomiast w związku z faktem braku odpowiedzi na wezwanie w terminie 14 dni od jego dostarczenia, wniosek należało załatwić odmownie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. W., wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący wskazał, że wniosek swój skierował w celu otrzymania odpowiedzi od Urzędu i opracowania na tej podstawie stanowiska gmin ościennych w objętym wnioskiem zakresem wobec toczących się postepowań sądowych w stosunku do jednej z podpoznańskich gmin oraz żeby na podstawie uzyskanych informacji zostało opracowane stanowisko dla Sądu na temat podejścia gmin ościennych w stosunku do obowiązującego w wymienionym przez niego okresie prawa.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 marca 2017 r., Nr [...] utrzymano zaskarżoną decyzje w mocy.
W swoim uzasadnieniu Kolegium podniosło, że informacją publiczną podlegającą udostępnieniu jest akt administracyjny sporządzony przez organy publiczne lub bezpośrednie działania służb publicznych, wykonujących swoje ustawowe czynności. Według utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego taki walor posiadają też akta sprawy administracyjnej, jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych, dokumenty wytworzone lub złożone w związku z postępowaniem administracyjnym a także informacje dot. tożsamości osób i zakresu ich działania w dokumentach oceniających ich funkcjonowanie. Wszystkie tego typu informacje publiczne podlegają udostępnieniu. Udostępnienie stanowi czynność materialno - techniczną lub też jest dokonane po przetworzeniu żądanych informacji, jeśli ze względu na ich rodzaj jest to wymagane. Udostępnienia dokonuje organ administracyjny, który jest w posiadaniu takich informacji, na każde żądanie wnioskodawcy.
Oceniając treść wniosku złożonego przez skarżącego SKO uznało, że żądane przez niego informacje publiczne stanowią, tak jak stwierdził organ I instancji, informację przetworzoną, co w tym przypadku obliguje do wykazania przez zainteresowanego działania w interesie publicznym. Według przepisów u.d.i.p należy rozróżnić informacje publiczną tzw. prostą od informacji przetworzonej. To odróżnienie jest istotne gdyż w każdym z tych przypadków inny jest sposób udostępniania takich informacji. Informacja prosta, która podlega udostępnieniu bez żadnych ograniczeń to taka która jest w bezpośrednim posiadaniu odpowiedniego organu lub do której bez żadnych trudności organ ten może sięgnąć, zaś jej udostępnienie następuje wprost, jako czynność materialno- techniczna, co najwyżej po dokonaniu zestawienia informacji lub ich usystematyzowania.
Natomiast informacja przetworzona to taka której organ bezpośrednio nie posiada i aby uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy musi dokonać szeregu czynności wykraczających poza zakres wskazany wyżej, w celu wytworzenia nowej jakościowo informacji. Informacja taka co do zasady wymaga dokonania stosownych obliczeń, zestawień informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia, czynności analitycznych, ekspertyz połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem /por. np. wyrok NSA z 17 października 2006 r I OSK 1547/05 informacja przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanych informacji publicznych prostych. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy, konkretnej informacji publicznej nawet o charakterze prostym, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Informacja przetworzona to wreszcie taka informacja, opracowana przez odpowiedni podmiot do którego zwrócono się z wnioskiem, na podstawie posiadanych przez niego danych, według wskazanych przez wnioskodawcę kryteriów czyli przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy i której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego. Takie zabiegi czynią zatem informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego.
Organ II instancji wskazał na wyraźną ewolucję w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, co do kwestii czym jest informacja przetworzona, a to ze względu na coraz liczniejsze próby nadużywania przez wnioskodawców prawa dostępu do informacji publicznej. Przez pewien czas panował w orzecznictwie pogląd, że informacją przetworzona musi być zawsze informacją nową, którą organ musi dopiero wytworzyć. Jednak pod wpływem praktyki orzecznictwo zmienia się i od dłuższego czasu bardzo szeroko jest prezentowany pogląd, że informacją przetworzoną może być również suma informacji prostych. Istotnym kryterium odróżniającym oba rodzaje informacji publicznej staje się nie tylko walor intelektualny czyli zaangażowanie merytoryczne w celu wytworzenia nowej wartości pod postacią informacji ale też pracochłonność i stopień skomplikowaności organizacyjnej dla przygotowania określonej informacji.
Zdaniem Kolegium informacja polegająca na szczegółowej analizie dokumentów dotyczących wydanych decyzji administracyjnych w zakresie warunków zabudowy na zabudowę przemysłową i mieszkaniową, w bardzo dużym przedziale czasowym- 11 lat, z wyszczególnieniem "na glebach klasy III", ma charakter informacji przetworzonej. Jeśli bowiem suma informacji prostych jest tak duża albo jej udostępnienie wysoce skomplikowane, że jej wytworzenie zaburza funkcjonowanie organu, angażuje znaczne środki finansowe lub kadrowe, co w ocenie Kolegium ma również miejsce w niniejszym przypadku, to zbiór informacji, których żąda wnioskodawca, tworzy informację przetworzoną, nawet jeśli jest to zbiór składający się z informacji prostych. W takiej sytuacji organ ma prawo spytać wnioskodawcę o szczególnie istotny interes publiczny.
W ocenie organu I instancji, jak też Kolegium, żądane przez wnioskodawcę informacje posiadają charakter informacji przetworzonej też z tej przyczyny, iż informacji w takiej postaci jakiej domaga się odwołujący, organ nie posiada i dlatego konieczne jest przeprowadzenie określonych działań, w wyniku których powstanie nowa jakościowo informacja. Taka nowa informacja nie jest jednak, innym technicznie, zestawieniem posiadanych informacji - innym sposobem uszeregowania posiadanych dotąd informacji, ale inną, jakościowo nową informacją prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny danego zjawiska czy określonej interpretacji, znalezienia różnic czy podobieństw. Ponadto informacje te muszą zostać przygotowane pod kątem oczekiwań wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów.
Z uwagi zatem, że niniejsza sprawa dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej, jej udostępnienie uzależnione jest od wystąpienia interesu publicznego uzasadniającego przetworzenie informacji publicznej i udzielenie jej skarżącemu. Wnioskodawca mimo wezwania przez organ do wykazania ,że udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, takiej przesłanki nie wskazał. Stwierdził jedynie ogólnie ,iż takie prawo do informacji przysługuje wszystkim obywatelom oraz, że żądana informacja, jego zdaniem, nie ma cech informacji przetworzonej. W niniejszej sprawie organ zwracając się do wnioskodawcy z powyższym zapytaniem wywiązał się ze swej powinności, a wobec niewykazania przez odwołującego wystąpienia szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanych informacji, odmowa ich udzielenia była zasadna.
Skargę na decyzję SKO wniósł S. W..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli była w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja Wójta Gminy [...] odmawiająca udostępnienia stronie skarżącej informacji w zakresie wydanych przez urząd warunków zabudowy, na zabudowę przemysłową lub mieszkaniową na działkach na III klasie do 0,5 ha w okresie 2003 - 2013. Podstawę prawną tych rozstrzygnięć, jak wynika z ich treści, stanowiły przepisy art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, j.t., dalej jako "u.d.i.p.").
Stosownie do art. 3 ust 1 ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.
Prawo do informacji publicznej obejmuje również uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych ( art. 3 ust.2)
W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (art. 17 ustawy). Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć, iż nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielania posiadanych informacji publicznych. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 tej u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Nie jest również sporne pomiędzy organem i stroną skarżącą, że przedmiotowa informacja jest informacją publiczną, albowiem żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych m.in. treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak np. decyzje czy postanowienia.
Przedmiotem sporu jest to, czy organ zasadnie odmówił udostępnienia żądanej informacji powołując się na fakt, iż żądana przez Skarżącego informacja stanowi informację przetworzoną.
Rozstrzygnięcie tej kwestii należy zatem poprzedzić wyjaśnieniem, czym jest informacja przetworzona i jakie kryteria identyfikacyjne służą jej wyodrębnieniu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że ustawodawca nie doprecyzowuje na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej pojęcia "informacji przetworzonej", wobec tego ciężar dookreślenia tego pojęcia został przeniesiony na podmioty stosujące prawo. W rzeczywistości proces ustalania pojęcia "informacja przetworzona" odbywa się na gruncie judykatury. W toku stosowania przepisów tej ustawy w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wykształcił się pogląd, wedle którego informacja przetworzona to taka informacja, na którą składa się określona liczba tzw. informacji prostych, podlegających jednak wyodrębnieniu w sposób dostosowany do żądania wnioskodawcy poprzez konieczność dokonania stosownych analiz, wyciągów bądź zestawień (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1477/12 oraz z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05).
Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo sądowo-administracyjne i poglądy doktryny w tym zakresie można wyróżnić co najmniej dwie koncepcje i sposoby identyfikacji przesłanek uzasadniających konieczność przetworzenia informacji publicznej. I tak zgodnie z pierwszą z nich tzw. szeroką koncepcją identyfikacji czynności, które musi podjąć zobowiązany w celu wytworzenia informacji przetworzonej mamy do czynienia wtedy, gdy kryterium identyfikującym stają się dodatkowe czynności, które musi wykonać podmiot zobowiązany w celu wytworzenia takiej informacji. Zazwyczaj chodzi o te czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych (dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (zob. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015, s.133). Z kolei druga koncepcja tzw. wąska koncepcja przetworzenia informacji publicznej opiera się na założeniu, że jest to tylko taka informacja, która w momencie złożenia wniosku nie istnieje, a jej wytworzenie wymaga twórczego i analitycznego działania zobowiązanego (jego pracowników), polegającego na stworzeniu informacji według kryteriów i metod wskazanych przez wnioskodawcę (zob. P. Fagielski, Informacja w administracji publicznej. Prawne aspekty gromadzenia, udostępniania i ochrony, Wrocław 2007, s.85-86). W takim rozumieniu pojęcie "przetworzenie informacji publicznej" nie może być identyfikowane z sumą wszystkich działań techniczno- organizacyjnych, które musiałby podjąć zobowiązany w celu wyselekcjonowania zbioru dokumentów (informacji) będących podstawą przygotowania informacji przetworzonej. Bierze się pod uwagę tylko to, czy rzeczywiście konieczne byłoby twórcze (analityczne, systemowe, zbiorcze itd.) wytworzenie nowej informacji, nie istniejącej w chwili wystąpienie z wnioskiem. W konsekwencji wąskie rozumienie przetworzenia informacji publicznej sprowadza się do przyjęcia, że przetworzenie występuje jedynie wtedy, gdy po odpowiednim wyselekcjonowaniu dokumentów i ich merytorycznej ocenie – również pod kątem ochrony tajemnic ustawowych i prywatności – nie można ich traktować jako gotowych do udostępnienia, a jedynie jako źródła informacji niezbędnej do wytworzenia tej, której żąda wnioskodawca. A zatem przetworzenie informacji prostych będzie grupą czynności analitycznych polegających na odpowiednim zestawieniu tych informacji według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, a następnie takim ich zredagowaniu, aby efekt finalny stanowił informację zaspokajającą jego żądanie w sposób zupełny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wr 47/05, z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 369/16).
Należy przy tym podkreślić, że obok konieczności podjęcia określonych czynności w celu wyodrębnienia materiału źródłowego dla potrzeb stworzenia informacji przetworzonej, szczególnie istotnym czynnikiem będzie intelektualny wysiłek podmiotu zobowiązanego, a właściwie jego zasobów kadrowych, związany z taką realizacją tych czynności, aby wytworzona informacja publiczna była zgodna z oczekiwaniem wnioskodawcy. Proces przetwarzania informacji prostych prowadzić musi przy tym do wyodrębnienia informacji publicznej o nowej treści, co oznacza że wytworzona informacja – w momencie złożenia wniosku – jeszcze nie istniała i powstała wyłącznie z inicjatywy osoby domagającej się jej udostępnienia (zob. D. Fleszar, Zasady dostępu do informacji publicznej przetworzonej, "Samorząd Terytorialny" 1-2/2011, s. 91 – 93).
W badanej sprawie adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej niewątpliwie powinien dysponować decyzjami o warunkach zabudowy wydanymi w latach 2003-2013. A zatem informacja, której domaga się skarżący powinna istnieć w treści i postaci żądanej przez skarżącego. Szczupłość materiału aktowego sprawy, nadesłanego przez organ, ograniczona została wyłącznie do wniosku inicjującego postępowanie, wezwania organu, dwóch decyzji w tej sprawie i odwołania. Nie wiadomo przede wszystkim ile wydano w ogóle w przeciągu tych 10 lat decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, a ile w szczególności na zabudowę przemysłową lub mieszkaniową. Organ nie wskazał jakie konkretnie czynności musiałby wykonać czyniąc zadość wnioskowi i jak wiele danych osobowych zawierają przedmiotowe decyzje, które należałoby zanonimizować.
Bez tych kluczowych danych jako gołosłowne przedstawia się twierdzenie organu, że musiałaby zostać wykonana czasochłonna praca związana z wyszukaniem archiwalnych dokumentów i skrupulatnej analizy każdego dokumentu pod względem szczegółowo wskazanych przez wnioskodawcę kryteriów i sporządzenia odpowiedniego zestawienia. To twierdzenie organu nie zostało niczym poparte i jako nie poddające się weryfikacji przez Sąd, prowadzi w konsekwencji do wniosku, że co najmniej przedwcześnie organ orzekający w sprawie zakwalifikował informację publiczną powstałą w efekcie wskazanych przez niego czynności jako informację przetworzoną.
Z uwagi na powyższe organ również przedwcześnie uznał, że w celu uzyskania informacji skarżący winien wykazać istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego. Należy zauważyć, że z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika jednoznacznie, że wnioskodawca nie musi wykazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Niewątpliwie ocena tego, czy w konkretnej sprawie występuje szczególnie istotny interes publiczny, należy do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i to on musi wykazać brak istnienia tej przesłanki ustawowej decyzji odmownej. Przy czym ocena charakteru interesu leżącego u podstaw wniosku powinna być dokonywana według kryteriów obiektywnych i abstrahować od subiektywnych intencji wnioskodawcy. Natomiast rozstrzygnięcie organu w przedmiocie udostępnienia informacji przetworzonej nie ma charakteru uznaniowego. W przypadku stwierdzenia przez podmiot zobowiązany, że udostępnienie informacji przetworzonej w jakimkolwiek zakresie objętym wnioskiem nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podmiot ten nie ma możliwości udzielenia informacji objętych żądaniem wniosku.
Tymczasem organ wydając sporne rozstrzygnięcie oparł się automatycznie na twierdzeniu, iż żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację przetworzoną i wezwał Go do wykazania interesu publicznego. Tym samym zaniechał zupełnie wskazania ilu dokładnie decyzji wniosek dotyczy, co przesądzałoby czy rzeczywiście ich zestawienie wiązałoby się z poniesieniem przez podmiot zobowiązany określonych kosztów w szerokim znaczeniu tego słowa, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z jego bieżącą działalnością. Okoliczność, że istnieje w systemie obowiązującego prawa norma będąca podstawą do tego aby odmówić dostępu do informacji publicznej nie oznacza zaś, iż można z tej normy korzystać w dyskrecjonalny sposób, w oderwaniu od realiów sprawy. Jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, to organ zobowiązany jest precyzyjnie przeanalizować jakiej ilości informacji dany wniosek dotyczy i ustalić, jakie informacje podlegają ochronie.
Tym samym determinowane art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi, iż stanowi ona informację przetworzoną powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy o wymagającym uchylenia decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Sąd nie rozstrzyga w tym miejscu, że wnioskowane dane muszą być udostępnione wnioskodawcy. W decyzji jednak organ nie wykazał, że żądane przez Skarżącego informacje wymagają intelektualnego wkładu osób przygotowujących informację, w postaci np. analizy ogromnej ilości akt celem selekcji dokumentów i usunięcia danych chronionych prawem. Niezbędna jest zatem ponowna analiza wniosku strony oraz dogłębne rozważenie przez organ materii jakiej dotyczy ten wniosek, a następnie rozstrzygnięcie czy stanowi ona informacje przetworzoną. Jeśli organ dojdzie do przekonania, że żądane dane dotyczą sfery informacji przetworzonej, to musi to odzwierciedlić w uzasadnieniu swojej decyzji. Powinien mieć również na uwadze, że do odmowy udostępnienia informacji publicznych nie wystarczy ogólnikowe wskazanie, że uzyskanie żądanej informacji wymagałoby szeregu czynności takich, jak przeszukanie archiwalnych dokumentów oraz skrupulatna analiza każdego z ww. dokumentów pod względem szczegółowo wskazanych przez wnioskodawcę kryteriów. Takie przesłanki odmowy muszą być odnoszone do konkretnych faktów.
Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odmawiającego udzielenia wnioskowanej informacji publicznej z powołaniem się na złożony jej charakter winno zostać tak skonstruowane, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń, iż żądana informacją jest informacją o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W przeciwnym razie wnioskodawca pozbawiony byłby realnej ochrony. Brak wyczerpującego wyjaśnienia powyższych kwestii uniemożliwia kontrolę Sądu prawidłowości dokonanej przez organ oceny kwalifikacji informacji z punktu widzenia informacji przetworzonej. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania obejmującym zwrot kwoty uiszczonej tytułem wpisu (200 zł) orzeczono w punkcie drugim na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło