II OZ 47/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 408/17 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 408/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił R. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w skardze na ww. decyzję skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, podnosząc, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, bowiem w dniu 19 kwietnia 2017r. na terenie jego gminy nie było prądu (poważna awaria), co przyczyniło się do zastoju pracy urzędów. Na wezwanie Sądu, skarżący przedłożył pismo Poczty Polskiej S.A. Region Sieci w Łodzi z dnia 21 września 2017 r., z którego wynikało, że w dniu 19 kwietnia 2017r. placówka Poczty Polskiej S.A. w miejscowości [...], funkcjonowała w trybie awaryjnym z powodu braku zasilania energetycznego. Awaria była następstwem szkód wyrządzonych przez warunki pogodowe – śnieżyce. W tym dniu w placówce świadczono ograniczony zakres usług pozwalający klientom nadać przesyłki listowe nierejestrowane, dokonać odbioru przesyłki awizowanej, wypłaty przekazu pocztowego, zakupu znaczków i towarów handlowych. Z przyczyn technicznych nie była możliwa realizacja usług, których technologia wymaga przeprowadzenia operacji w systemie komputerowym. W dniu 20 kwietnia 2017 r. placówka wznowiła pracę w pełnym zakresie usług. W ocenie Sądu złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, dlatego na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił w pierwszej kolejności, że skoro skarżący odebrał zaskarżoną decyzję w dniu 21 marca 2017 r., to zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. ostatni dzień terminu do wniesienia skargi przypadał na dzień 20 kwietnia 2017 r. Natomiast skarżący nadał pocztą skargę w dniu 21 kwietnia 2017 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Dalej Sąd wskazał, że jak wynika z wyjaśnień skarżącego nie mógł on nadać skargi w terminie, bowiem w dniu 19 kwietnia 2017 r. placówka pocztowa w [...], z przyczyn braku prądu, działała w ograniczonym zakresie. Potwierdza to również pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 21 września 2017 r. Jednakże z pisma tego jednocześnie wynika, że w dniu 20 kwietnia 2017 r., a więc w ostatnim dniu ustawowego terminu do wniesienia skargi, placówka wznowiła pracę w pełnym zakresie usług. Skoro zatem w dniu 20 kwietnia 2017 r. nie było żadnych obiektywnych przyczyn uniemożliwiających skarżącemu nadanie skargi pocztą, to przyjmując zobiektywizowane kryterium staranności Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminowi do wniesienia skargi. Nadto Sąd podkreślił, że przesłanka braku winy strony powinna być oceniana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem strony. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu wniósł skarżący, domagając się jego zmiany i w konsekwencji przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w konsekwencji bezzasadnego przyjęcia, że skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminowi do wniesienia skargi. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że dopiero w dniu 21 kwietnia 2017 r. miał możliwość nadania skargi na poczcie. Panujące warunki atmosferyczne (śnieżyce) znacznie wpłynęły na sytuację skarżącego. Podkreślono, że skarżący nie byłby w stanie sam sporządzić skargi. Działał on w zaufaniu do osoby młodszej, która podjęła się pomocy w przedmiotowej sprawie. Niezwłocznie po tym jak udało mu się otrzymać informacje w zakresie jaka powinna być treść skargi oraz dokonał spisania jej treści na kartce, samodzielnie dopisał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminowi należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Przechodząc do kontroli dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących przywrócenie terminu zgodzić się należy z twierdzeniem, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie stanowiły wystarczającej podstawy do uznania, iż jego uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego. Za znajdujące oparcie w aktach sprawy należy uznać stanowisko Sądu, że tylko w dniu 19 kwietnia 2017 r. placówka pocztowa w miejscowości [...] działała w ograniczonym zakresie, zaś w dniu następnym, tj. 20 kwietnia 2017 r. działała już w pełnym zakresie. W tej sytuacji rację ma Sąd pierwszej instancji, że w tym dniu nie było przeszkód leżących po stronie operatora (Poczty Polskiej S.A.) do nadania przez skarżącego przesyłki zawierającej skargę. Oceny Sądu pierwszej instancji w tym zakresie zażalenie nie podważyło. Zażalenie podnosi, że dopiero w dniu 21 kwietnia 2017 r. skarżący miał możliwość wniesienia skargi, jednakże nie wskazuje żadnych konkretnych okoliczności, które uniemożliwiłaby wniesienie pisma w terminie. Powoływanie się w sposób ogólny na takie okoliczności jak wiek, stan zdrowia czy korzystanie z pomocy innych osób przy sporządzaniu skargi nie stanowi jeszcze o braku winy w uchybieniu terminowi. Przy czym zauważyć trzeba, że w treści decyzji skarżący został pouczony o możliwości wniesienia skargi do sądu w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.