II OZ 674/17

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1560/16 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi [..] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Zarządzeniem z dnia 8 lipca 2016 r. Przewodniczący Wydziału IV wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działaniu w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z uwagi na nieodebranie przez pełnomocnika skarżącego, pomimo dwukrotnego awizowania, przesyłki sądowej, zawierającej zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd uznał ją, w świetle art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", za skutecznie doręczoną w dniu 1 sierpnia 2016 r. Pismem z dnia 17 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia powyższego braku formalnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że przesyłka z Sądu z przyczyn losowych nie mogła zostać odebrana. W dniu 5 sierpnia 2016 r. aplikantka radcowska dokonała przeglądu i fotokopii akt przedmiotowej sprawy. Skarżący podał, że brak winy w uchybieniu terminu wynika z faktu, że pomiędzy dniem uznania korespondencji za doręczoną (1 sierpnia 2016 r.) a ostatnim dniem terminu uzupełnienia braku skargi (8 sierpnia 2016 r.) skarżąca spółka, pomimo zachowania należytej staranności, nie miała możliwości zapoznania się z przedmiotowym wezwaniem z uwagi na brak zarządzenia w tym przedmiocie w aktach sprawy. Pełnomocnik spółki zapoznał się z treścią wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi dopiero w dniu 10 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016 r., na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedstawione przez skarżącą spółkę okoliczności nie stanowią wystarczającej przesłanki do uznania, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu. Z akt sprawy wynika, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej spółki doręczono pełnomocnikowi w sposób zastępczy w dniu 1 sierpnia 2016 r. Zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało wydane przez Przewodniczącą Wydziału IV w dniu 8 lipca 2016 r. i wykonane w dniu 12 lipca 2016 r. W dniach 25 lipca, 5 sierpnia, 10 sierpnia, 16 sierpnia 2016 r. aplikanta działająca na zlecenie pełnomocnika skarżącej przeglądała akta. Pełnomocnik skarżącej spółki dołączył do wniosku o przywrócenie terminu fotokopie mające świadczyć o tym, że w aktach sprawy brak było w dniu 5 sierpnia 2016 r. powyższego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 8 lipca 2016 r. W ocenie Sądu, z przedłożonych zdjęć takiego wniosku nie można wyciągnąć, przede wszystkim z tego względu, że nie wynika z nich, iż faktycznie fotografowana strona jest ostatnią w aktach sądowych sprawy. W tych okolicznościach sprawy nie można uznać, że skarżąca spółka nie ponosi winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd miał bowiem na względzie, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko i wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej podejmował próby ustalenia treści przesyłki z Sądu, jednak nie uprawdopodobnił, że nie był tego w stanie dokonać przed dniem 8 sierpnia 2016 r. – kiedy to upłynął ustawowy termin na uzupełnienie braku formalnego skargi w postaci przedłożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi w imieniu skarżącej spółki. Pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. skarżąca Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 29 grudnia 2016 r., zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie została uprawdopodobniona przesłanka braku zawinienia, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz błąd w ustaleniach faktycznych przejawiających się w przyjęciu, że na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy skarżąca spółka wszystkimi możliwymi środkami uprawdopodobniła fakt podjęcia prób ustalenia treści zarządzenia Przewodniczącej Wydziału oraz wezwań skierowanych do skarżącej oraz możliwość zapoznania się z ich treścią dopiero w dniu 10 sierpnia 2016 r. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, w dniach przeglądania akt przez aplikanta, tj. 25 lipca 2016 r. i w dniu 5 sierpnia 2016 r. ani zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 8 lipca2016 r., ani wezwanie z dnia 12 lipca 2016 r. nie były wpięte do akt sprawy, co uniemożliwiło aplikantowi zapoznanie się z nimi. Ostatnią kartą w aktach sprawy była karta z wezwaniem skierowanym do organu z dnia 29 czerwca 2016 r. (k.17). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżącej spółki nie uprawdopodabniają braku jej winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wezwanie do nadesłania pełnomocnictwa zostało przesłane na adres pełnomocnika skarżącej spółki w dniu 12 lipca 2016 r. Jak wynika z treści znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej przedmiotowe wezwanie przesyłka została dwukrotnie awizowana: w dniu 18 lipca 2016 r. i w dniu 26 lipca 2016 r. Uznano ją za skutecznie doręczoną w dniu 1 sierpnia 2016 r. (k.28). Strona skarżąca nie kwestionuje w zażaleniu skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. Okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżącej spółki w zażaleniu nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, do czego z racji swojej pozycji procesowej jest szczególnie zobowiązany. Zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV o wezwaniu pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 8 lipca 2016 r. znajduje się na karcie 22 akt sprawy. Wezwanie do wykonania tego zarządzenia z dnia 12 lipca 2016 r. znajduje się na karcie 24 akt sprawy i zostało przekazane na biuro podawcze w tym samym dniu. Aplikant radcowski przeglądał akta po raz pierwszy w dniu 25 lipca 2016 r. (k.26-27). Brak jest podstaw do przyjęcia, aby przed tym dniem ( w przeciągu ponad dwóch tygodni) zarządzenie z 8 lipca 2016 r. i wezwanie z dnia 12 lipca 2016 r. nie zostały wszyte do akt sprawy. Należy podkreślić, że akta sprawy są zszyte chronologicznie i ponumerowane, a numeracja kart nie została skreślona, ani nadpisana. Ponadto, pełnomocnik strony skarżącej lub upoważniony przez niego aplikant, przypuszczając, że jakieś wezwania do uzupełnienia braków skargi zostały do niego skierowane, mógł zasięgnąć informacji telefonicznie lub osobiście w sekretariacie Wydziału. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.