I FZ 277/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. jawnej z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 1085/16 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. Spółki jawnej z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za grudzień 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 1085/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną S. Spółka jawna z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 września 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za grudzień 2013 r. Z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji wynika, że wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 1085/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalił skargę skarżącej. Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Następnie zarządzeniem z dnia 10 maja 2017 r., Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. W zarządzeniu zawarte było pouczenie, że wymienioną kwotę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi strona wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu sprzeciwu strony utrzymał w mocy postanowienie z dnia 27 czerwca 2017 r. Wobec uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy strona skarżąca została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 10 maja 2017 r. zobowiązującego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 1 sierpnia 2017 r. Sąd wskazał, że wpis od skargi kasacyjnej nie został uiszczony. Brak wpisu od skargi kasacyjnej powoduje, że postępowanie zainicjowane tą skargą, nie mogło być skutecznie uruchomione. Stosownie do art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej: P.p.s.a., skarga kasacyjna, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W zażaleniu na powyższe postanowienie, pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 49 § 1 i 2, art. 57 § 1 pkt 1-4, art. 58 § 1 pkt 3, art. 164 w zw. z art. 167 oraz art. 220 § 1, 2, 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy: - wezwanie do usunięcia braków formalnych zostało skierowane do w oparciu o zarządzenie na którym brak jest podpisu (jest jedynie podpis niezidentyfikowanej osoby), a zatem zarządzenie które nie weszło do obrotu prawnego; - wezwanie do usunięcia braków formalnych zostało skierowane do strony przez sekretariat Sądu, a zatem nie przez Sąd, Przewodniczącego ani żaden z innych organów (instytucji) przewidzianych w P.p.s.a., a w aktach sprawy brak zarządzenia z dnia 25.07.2017 r. na które sekretariat Sądu się powołuje, który to zarzut jest o tyle istotny w sytuacji braku należytego podpisanego zarządzenia; - Sąd po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wydał ponownego zarządzenia o wezwanie do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3 przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma do rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Zarzut zażalenia sprowadza się do twierdzenia, że wezwanie Sądu do usunięcia braków fiskalnych skargi kasacyjnej nastąpiło na podstawie prawnie bezskutecznego zarządzenia przewodniczącego wydziału z dnia 10 maja 2017 r., z powodu braku czytelnego podpisu pod tym zarządzeniem. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu w pierwszej kolejności należy wskazać, że dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. Zarządzenie przewodniczącego wydziału jest dokumentem urzędowym sporządzonym przez funkcjonariusza władzy publicznej – uprawnionego sędziego i jest to dokument stanowiący dowód tego co zostało w nim stwierdzone, posiadający przymiot dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania prawdziwości. Należy wskazać, że zgodnie z § 21 ust. 2 pkt 7 i § 32 ust. 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.169, poz. 1646), do obowiązków przewodniczącego wydziału orzeczniczego należy między innymi wydawanie stosownych zarządzeń. Po wniesieniu skargi do sądu przewodniczący wydziału niezwłocznie bada, czy skarga czyni zadość wymaganiom formalnym i czy został uiszczony wpis, a w razie potrzeby wzywa do usunięcia braków formalnych oraz do uiszczenia wpisu, chyba że został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Właśnie w tym trybie przewodniczący wydziału wydał w dniu 10 maja 2017 r. zarządzenie, co do sposobu załatwienia wniesionej przez pełnomocnika skargi kasacyjnej, które podpisał. Następnie zaś, zgodnie z § 13 ust. 2 i 3 Zarządzenia Nr 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych adnotację o wykonaniu zarządzenia pracownik sekretariatu zamieszcza pod treścią zarządzenia. Zarządzenie i adnotacje o jego wykonaniu oraz inne, związane z przekazaniem pism i sporządzaniem dokumentów, opatruje się datą i czytelnym podpisem albo skróconym podpisem i pieczątką imienną. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, żaden ze wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów nie stanowi o tym, że przewodniczący wydziału opatruje swoje zarządzenie czytelnym podpisem. Ponadto, po wniesieniu skargi kasacyjnej do sądu administracyjnego, to nie Sąd lecz przewodniczący wydziału w razie potrzeby wzywa do usunięcia braków formalnych. Zarządzenie to wykonuje pracownik sekretariatu, a wezwanie ekspediowane jest przesyłką sądową adresowaną do strony opatrzoną pieczęcią sądową. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść § 13 ust. 3 Zarządzenia Nr 14 Prezesa NSA jest jasna i czytelna, wynika z niej bowiem, że to nie przewodniczący wydziału, lecz pracownik sekretariatu opatruje zarządzenie czytelnym podpisem sporządzając stosowną adnotację o jego wykonaniu. Na zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 maja 2017 r. znajdują się adnotacje o jego wykonaniu opatrzone czytelnym podpisem pracownika sekretariatu, datami oraz imiennymi pieczęciami urzędowymi. Wobec tych faktów twierdzenie, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 maja 2017 r., z powodu braku czytelnego podpisu pod tym zarządzeniem jest prawnie bezskuteczne, nie znajduje uzasadnienia normatywnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że w następstwie prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponownie wezwał pełnomocnika skarżącej do wykonania zarządzenia z dnia 10 maja 2017 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Należy wskazać, że z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego stronie zwolnienia z kosztów sądowych wynika obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu oraz obowiązek sądu do ponownego wezwania do jego uiszczenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście powyższych rozważań, Sąd zarządzeniem tzw. "technicznym" z dnia 25 lipca 2017 r. obowiązku tego dopełnił. Termin do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie rozpoczął swój bieg w czasie określonym w zarządzeniu "technicznym" z dnia 25 lipca 2017 r., tj. w dniu 1 sierpnia 2017 r. (data doręczenia wezwania). Z faktu nadania temu zarządzeniu postaci tożsamej z pierwotnym wezwaniem do uiszczeniu wpisu od skargi kasacyjnej, wynikającym z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 maja 2017 r., nie można wprowadzić skutku istotnej wadliwości prawnej takiego wezwania. Ponieważ pełnomocnik nie wykonał zarządzenia Przewodniczącego Wydziału i nie uiścił wymaganego wpisu, czego zresztą nawet nie kwestionuje w rozpoznanym zażaleniu, zaistniała podstawa do zastosowania ww. sankcji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo orzekł w kontrolowanym postanowieniu. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a.