V SA/Wa 463/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie) z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. W dniu [...] lipca 2016 r. Minister Finansów wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należność z tytułu wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na 2014 r. za miesiąc październik 2014 r. w kwocie należności głównej [...] zł. plus odsetki za zwłokę. Na tej podstawie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wobec Województwa M. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanego w PKO Bank Polski SA. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Dłużnikowi zajętej wierzytelność w dniu 29 lipca 2016 r., natomiast Zobowiązany otrzymał to zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 3 sierpnia 2016 r. W dniu [...] sierpnia 2016 r. Bank zrealizował zajęcie przekazując na rachunek organu egzekucyjnego kwotę [...] zł. Wnioskiem z dnia 14 września 2016 r. na podstawie art. 64c § 6a pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej "u.p.e.a."), Strona wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o zawiadomienie Zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych wynikających z postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. poinformował Stronę, iż w niniejszym postępowaniu powstały koszty egzekucyjne w łącznej wysokości [...] zł., w tym opłata z tytułu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w kwocie [...] zł i opłata manipulacyjna w kwocie [...] zł. Zawiadomienie zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 24 października 2016 r. Wnioskiem z dnia 4 listopada 2016 r. na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. Strona wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Województwa M. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. wystawionego przez Ministra Finansów w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że w niniejszej sprawie zostały naliczone opłaty zgodnie z art. 64 § 1 i § 6 u.p.e.a. Wszystkie warunki naliczenia i wymagalności opłaty za czynność egzekucyjną oraz opłaty manipulacyjnej zostały spełnione. W związku z tym powstała opłata z tytułu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w kwocie [...] zł i opłata manipulacyjna w kwocie [...] zł. W sumie [...] zł, po zaokrągleniu zgodnie z art. 27a § 2 u.p.e.a. – [...] zł. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Skarżąca pismem z dnia 14 listopada 2016 r. zaskarżyła postanowienie organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając jego słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienie oraz postanowienia go poprzedzającego. Zarzuciła naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. art. 64 § 6 u.p.e.a., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie SK 31/14 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1244) poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, pomimo jego wydania na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; - art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., oraz w związku z wyrokiem Trybunału konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r. w sprawie SK 31/14 poprzez wydanie rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa uznanych przez Trybunał Konstytucyjny niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; - art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię tych przepisów nieuwzględniającą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r. w sprawie SK 31/14, na podstawie którego Trybunał uznał powyższy przepis za niezgodny z wynikającą z art. 2 konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji i ustalenie kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów w dniu [...] lipca 2016 r. w wysokości [...] zł bez uwzględnienia rzeczywistego nakładu pracy oraz rzeczywistych kosztów poniesionych przez organ egzekucyjny, związanych i wyegzekwowaniem należności objętych w/w tytułem wykonawczym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, nieuprawnione są zarzuty: naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. art. 64 § 6 u.p.e.a., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie SK 31/14 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1244) poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, pomimo jego wydania na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., oraz w związku z wyrokiem Trybunału konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r. w sprawie SK 31/14 poprzez wydanie rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa uznanych przez Trybunał Konstytucyjny niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Należy wyjaśnić, iż w przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie SK 31/14 uznano, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za czynności egzekucyjne, art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, oraz art. 64 § 8 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą nadmiernej ingerencji. Trybunał wskazał, że dla właściwej realizacji wyroku w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji. W kontekście powyższego należy zauważyć, że ze sposobu sformułowania sentencji wyroku z dnia 28 czerwca 2016r. wynika, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził konieczność podjęcia odpowiednich działań legislacyjnych Należy zatem wyjaśnić, iż pominięcie ustawodawcze to unormowanie niepełne - takie, które z punktu widzenia norm konstytucyjnych cechuje zbyt wąski zakres zastosowania, bądź też, które z uwagi na przedmiot oraz cel regulacji, pomija treści dla niej istotne. Analizowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14, w swej sentencji zawiera stwierdzenie świadczące o występowaniu pominięcia prawodawczego. Oznacza to, że niekonstytucyjność normy prawnej wynikającej z art. 64 § 1 pkt 4 i art 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynika z braku wskazania w tych przepisach górnej granicy stawki opłaty za dokonane zajęcie i górnej granicy opłaty manipulacyjnej. Skutkiem stwierdzenia niekonstytucyjności pominięcia prawodawczego jest jedynie zobowiązanie ustawodawcy do dokonania odpowiednich zmian w przepisach objętych kontrolą Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok dotyczący pominięcia ma jedynie skutek zobowiązujący ustawodawcę do uchwalenia odpowiedniej nowelizacji, usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną. Wyroki te nie powodują utraty mocy obowiązującej regulacji. Ich skutkiem jest jedynie potwierdzenie obowiązku ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Wobec powyższego, należy uznać, że skutkiem stwierdzenia pominięcia ustawodawczego w art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest jedynie zobligowanie ustawodawcy do jak najszybszego dokonania odpowiednich zmian w obowiązujących przepisach. Mimo orzeczenia o niezgodności przedmiotu kontroli (art. 64 § 1 pkt 4 i art 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) z wzorcami kontroli (art. 64 ust 1 i 84 Konstytucji) ze względu na brak pewnych istotnych treści w kontrolowanym przepisie, nie traci on mocy obowiązującej ani w części, ani w całości. Skutkiem takiego rozstrzygnięcia jest zatem obalenie domniemania konstytucyjności normy wyrażonej w art. 64 § 1 pkt 4 i art 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz nałożenie na ustawodawcę obowiązku jak najszybszego podjęcia działań zmierzających do eliminacji niekonstytucyjnej luki prawnej. W ocenie Sądu, należało zatem uznać, iż, wbrew zarzutowi naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię tych przepisów nieuwzględniającą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r. w sprawie SK 31/14, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydając postanowienie z dnia [...].11.2016r. nr [...] r prawidłowo naliczył koszty egzekucyjne z tytułu opłaty za zajęcie wierzytelności w wysokości 5 % kwoty egzekwowanej należności w tytule wykonawczym i opłatę manipulacyjną w wysokości 1 % kwoty egzekwowanej należności, objętej tytułem wykonawczym nr [...]. Tym samym również organ nadzoru w sposób niewadliwy, postanowieniem z dnia [...].12.2016r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z powyższych względów Sąd nie może podzielić zarzutów naruszenia przepisów prawa wymienionych w skardze w stopniu dającym podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, bądź jego uchylenia, w związku z czym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.