VII SA/Wa 1808/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-27
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa może być uznana za stronę zobowiązaną do usunięcia nieprawidłowości w instalacji gazowej i jej obudowie, mimo że sprawcą tych nieprawidłowości był indywidualny właściciel lokalu?Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa jest podmiotem zobowiązanym do usunięcia nieprawidłowości w częściach wspólnych budynku, w tym w instalacji gazowej, na podstawie art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nie mają uprawnień do badania przyczyn powstania nieodpowiedniego stanu technicznego ani ustalania odpowiedzialności za stwierdzony stan, a jedynie do nakazania usunięcia nieprawidłowości w celu zapewnienia bezpieczeństwa.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa została zobowiązana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do usunięcia nieprawidłowości w obudowie gazomierzy w budynku mieszkalnym. Nieprawidłowości te polegały na samowolnym rozkuciu ściany i obudowaniu gazomierzy w sposób zagrażający bezpieczeństwu. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę do sądu, zarzucając stosowanie odpowiedzialności zbiorowej, ponieważ sprawcą nieprawidłowości był indywidualny właściciel lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wspólnoty Mieszkaniowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], zwanej dalej również "skarżącą", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości obudowy gazomierzy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu [...] października 2014 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] ("PINB") wpłynęło pismo D. D., właściciela lokalu nr [...] w budynku położonym przy Alei [...] w [...], dotyczące usytuowania gazomierzy obsługujących lokale mieszkalne nr [...] i [...] znajdujące się na parterze przedmiotowego budynku.
W związku z powyższym przedstawiciel organu dokonał w dniu [...] października 2014 r. czynności kontrolnych obejmujących instalację gazową służącą do obsługi lokali mieszkalnych znajdujących się na parterze przedmiotowego budynku. W trakcie kontroli ustalono, że obiekt powstał w 1936 r. i jest wpisany na listę gminnej ewidencji zabytków. W budynku znajduje się 14 lokali mieszkalnych, posiada on trzy kondygnacje nadziemne i jest podpiwniczony. W lokalu nr [...] znajdującym się na parterze wykonywany jest remont. Nad drzwiami wejściowymi do tego lokalu dokonano rozkucia ściany konstrukcyjnej o grubości 38 cm aż do samego stropu na szerokości 88 cm. W powstałym otworze nad drzwiami znajdują się dwa gazomierze (przeznaczone dla lokali nr [...] i [...]) utrzymujące się na rurze gazowej doprowadzającej gaz. Od strony klatki (wspólnego korytarza) widoczne są stare drzwiczki drewniane od szafek dla ww. gazomierzy. Szafki zostały zlikwidowane (poprzednio były one zlokalizowane nad drzwiami do lokalu nr [...]). Zgodnie z inwentaryzacją z 1998 r., gazomierze znajdowały się w ścianie przy drzwiach do lokalu nr [...].
Instalacja gazowa w przedmiotowym budynku jest częściowo spawana, a częściowo skręcana. Przy gazomierzach znajdujących się na parterze i na I piętrze budynku, instalacja jest skręcana. Protokół z września - października 2014 r. dopuszcza istniejącą instalację gazową do dalszej eksploatacji. W trakcie ww. kontroli PINB stwierdzono, że gazomierze wraz z instalacją w lokalu nr 4 oraz skręcana instalacja gazowa nosząca wyraźne ślady korozji, stwarzają zagrożenie dla ludzi i mienia.
Z dodatkowym pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. wystąpiła do organu skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa. W piśmie tym wskazano, że zmian w umieszczeniu gazomierzy i instalacji gazowej dokonał samowolnie wspomniany wyżej właściciel lokalu nr [...]. Spowodował tym zarówno zagrożenie dla szczelności instalacji gazowej, jak i osłabienie całej konstrukcji budynku.
Organ powiatowy ponownie przeprowadził w dniu [...] lutego 2015 r. czynności kontrolne odnośnie do instalacji gazowej i gazomierzy usytuowanych nad drzwiami wejściowymi do lokalu nr [...]. W ich trakcie potwierdzono, że gazomierze do lokali nr [...] i [...] znajdujące się na parterze budynku we wnęce nad wejściem do lokalu nr [...] zostały obudowane płytą gipsowo-kartonową (G-K) o nieznanej odporności ogniowej, stanowiącą oddzielenie pomiędzy klatką schodową a lokalem nr [...]. Wnęki na gazomierze nad drzwiami zamykane są drewnianymi drzwiczkami. We wnękach wykonano zamurowania przy gazomierzach. Przestrzeń wokół gazomierzy wypełniona jest pianką poliuretanową. Stwierdzono, że niespełnienie warunków technicznych odnośnie do instalacji gazowej może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zabudowy gazomierzy do lokali nr [...] i [...] (brak dostępu) w przedmiotowym budynku.
W przedstawionych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. nakazał skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości lokalizacji gazomierzy w przedmiotowym budynku mieszkalnym, poprzez zmianę lokalizacji gazomierzy do lokali nr [...] i nr [...], tak by spełniały warunki określone w § 166 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), zwanego dalej "rozporządzeniem technicznym".
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wojewódzki wskazał na konieczność określenia dokładnego zakresu robót, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać.
Wobec powyższego, aby szczegółowo określić, jakie konkretnie prace remontowo–naprawcze należy wykonać, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nałożył na skarżącą obowiązek wykonania i przedstawienia oceny technicznej instalacji gazowej oraz lokalizacji i zabudowy gazomierzy do lokali nr [...] i [...] w przedmiotowym budynku, określającej ich stan techniczny oraz zgodność z przepisami rozporządzenia technicznego oraz protokół próby szczelności instalacji gazowej w budynku.
Na podstawie otrzymanej ekspertyzy dotyczącej oceny stanu technicznego istniejącej instalacji gazowej w obrębie gazomierzy dla lokal mieszkalnych nr [...] i [...], organ ustalił, że "urządzenia pomiarowe usytuowane są bez możliwości dostępu do nich, bez możliwości, kontroli i ewentualnej wymiany. Brak również otworów wentylacyjnych, a w przypadku ich wykonania nie spełniać będą swojego zadania, gdyż we wnękach będzie brak swobodnego opływu powietrza zewnętrznego dla celów wentylacyjnych." W ocenie autorów ekspertyzy "ze względu na brak nieszczelności instalacji gazowej nie ma bezpośredniego zagrożenia życia i mienia mieszkańców. Jednak istnieje możliwość spowodowania takiego zagrożenia w przypadku awarii instalacji gazowej w późniejszym czasie. Należy zatem w trybie pilnym przywrócić wnęki gazomierzowe do stanu poprzedniego, poprzez demontaż obudów z cegieł i pianki montażowej."
Kierując się wcześniejszymi ustaleniami i opiniami wyrażonymi w ww. ekspertyzie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. nakazał skarżącej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości obudowy gazomierzy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. [...] w [...], poprzez: demontaż obudów gazomierzy do lokali nr [...] i nr [...] z cegieł i pianki montażowej w terminie jednego miesiąca od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wydał na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej "pr.bud." oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.".
W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji organu powiatowego z dnia [...] marca 2016 r.
Skarżąca wskazała, że kwestionowana decyzja, w przedmiocie jej uzasadnienia kontynuuje poprzednie rozstrzygnięcie organu, które zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca podkreśliła, że wobec sytuacji stwierdzonego naruszenia bezpieczeństwa poprzez samowolne i niedopuszczalne działania właściciela lokalu nr [...] zamknięto dopływ gazu do lokali nr [...] i [...]. Fakty wskazane w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji nie obejmują wskazania osoby winnej dokonanej dewastacji i mają na celu wymuszenie na skarżącej przywrócenia wnęk gazowych do stanu pierwotnego na koszt skarżącej.
W ocenie skarżącej, wskazanie jej jako podmiotu zobowiązanego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości jest w świetle art. 61 pr.bud. wątpliwe, gdyż w przedmiotowym budynku jest wielu właścicieli poszczególnych lokali zorganizowanych w ramach "przymusowego zrzeszenia prywatnych właścicieli lokali pod nadzorem państwowym". Indywidualna odpowiedzialność sprawcy nie może przemieniać się w odpowiedzialność zbiorową właścicieli pokrzywdzonych dwukrotnie, tj. z tytułu odcięcia gazu oraz sfinansowania naprawy.
Po dokonaniu analizy odwołania skarżącej oraz zgromadzonego materiału dowodowego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem § 166 ust. 2 rozporządzenia technicznego lokalizacja gazomierzy powinna zapewniać łatwy dostęp do ich kontroli lub wymiany. Natomiast z przepisu § 166 ust. 4 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia wynika, że gazomierze mogą być instalowane w szafkach, z materiałów co najmniej trudnozapalnych, z otworami wentylacyjnymi na klatkach schodowych lub korytarzach ogólnych. W myśl § 207 ust. 2 przepisy rozporządzenia dotyczące m.in. bezpieczeństwa pożarowego, stosuje się również do istniejących i użytkowanych budynków, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi.
W ocenie organu drugiej instancji nałożone na skarżącą decyzją z dnia [...] marca 2016 r. obowiązki są prawidłowe w świetle znajdującej się w aktach administracyjnych ekspertyzy technicznej sporządzonej przez specjalistów w zakresie sieci, instalacji i urządzeń gazowych oraz ustaleń powiatowego organu nadzoru budowlanego.
W ocenie organu drugiej instancji strona skarżąca w odwołaniu nie kwestionowała zakresu obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją, lecz podnosiła, że powyższe nieprawidłowości skutkujące zagrożeniem dla bezpieczeństwa mieszkańców budynku są spowodowane nieuprawnionym działaniem właściciela lokalu nr [...].
W odniesieniu do powyższego, organ wyjaśnił, że celem art. 66 pr.bud. jest, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejącego obiektu budowlanego oraz obsługujących go instalacji (w tym instalacji gazowej) oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ust. 1 pkt 1 dobrom chronionym, tj. życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. W związku z regulacją mającą spełnić powyższy cel nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w tym przepisie. Orzekający w sprawie na podstawie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie ma więc uprawnień do badania przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt lub znajdująca się w nim instalacja została doprowadzona do stanu mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia. Organ administracyjny nie może badać również, kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa pismem z dnia [...] lipca 2016 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, aby odpowiedzialność za przywrócenie instalacji gazowej do poprzedniego stanu, tzn. stanu przed zabudową gazomierzy cegłami i pianką montażową, poniósł sprawca ww. zabudowy.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
stosowanie odpowiedzialności zbiorowej za zaistniałą dewastację wnęk gazowych w sytuacji gdy sprawca tej dewastacji jest znany.
nieuwzględnienie przyczyn istniejącego stanu rzeczy i oparcie decyzji wyłącznie na skutkach dokonanych zmian.
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała wszystkie argumenty zawarte w odwołaniu, podkreślając, że zobowiązanym do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości powinien być bezpośredni ich sprawca – właściciel lokalu nr [...].
W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2016 r. na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, w związku z czym wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji wskazał w jej uzasadnieniu. Ustosunkowując się do zarzutów i argumentów zawartych w skardze organ uznał, że w świetle zastosowanych przepisów pozostają one bez wpływu na treść wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga jest bezzasadna.
W rozpatrywanej sprawie podstawowe przesłanki zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, nie budzą wątpliwości. Okoliczności faktyczne zostały zidentyfikowane i dokładnie zbadane, a właściwe przepisy prawidłowo zinterpretowane i zastosowane.
Nie może rodzić zastrzeżeń strona przedmiotowa zaskarżonego przedsięwzięcia. Ustalenia organu pierwszej instancji przyjęte w ramach kolejnych kontroli jednoznacznie wskazują, że zarówno gazomierze umieszczone we wnęce ściennej nad drzwiami do lokalu mieszkalnego nr [...], jak i połączona z nimi instalacja gazowa, znajdują się w nieprawidłowym stanie. Rozkucie wnęki nad drzwiami, a następnie obudowanie gazomierzy płytą gipsowo-kartonową i cegłami oraz wypełnienie części powstałej w ten sposób przestrzeni pianką poliuretanową w sposób oczywisty zagraża uszkodzeniem i rozszczelnieniem instalacji gazowej, a przez to powoduje stan zasadnie kwalifikowany przez organy jako znajdujący się w nieodpowiednim stanie technicznym (art. 66 ust. 1 pkt 3 pr.bud.), a przede wszystkim jako użytkowanie obiektu (tu: części budynku mieszkalnego wielorodzinnego) w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud.).
Ustalenia te potwierdziła przygotowana na zlecenie organu powiatowego ekspertyza techniczna autorstwa osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane i uprawnienia z zakresu sieci i instalacji gazowych (k. 104-112 akt PINB). W ekspertyzie wskazano, że w wyniku robót budowlanych podjętych przez właściciela lokalu nr [...] dostęp do gazomierzy jest utrudniony, ale kluczowe znaczenie ma fakt braku zapewnienia odpowiedniej wentylacji urządzeń gazowych. W ten sposób zostały naruszone właściwe przepisy powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (rozporządzenia technicznego): przede wszystkim § 166 ust. 2 oraz ust. 4 pkt 1 rozporządzenia.
Jednocześnie z uwagi na oczywistą łatwopalność gazu ziemnego dostarczanego do lokali mieszkalnych za pośrednictwem istniejącej instalacji naruszenie zasad lokalizacji urządzeń gazowych powoduje zagrożenie pożarowe. Stan obecny jest zatem sprzeczny z § 207 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia technicznego stosowanego do istniejących budynków na podstawie § 207 ust. 2 rozporządzenia technicznego.
W przedstawionym stanie rzeczy powiatowy organ nadzoru budowlanego miał obowiązek zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud.
Należy przy tym podkreślić, że wskazany przepis ustawy Prawo budowlane ma charakter imperatywny, co znaczy że nakłada na organ administracji bezwzględny obowiązek nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W nauce prawa, a także orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że organom nadzoru budowlanego pozostawia się stosunkowo szeroki margines swobodnego uznania co do tego, czy zaistniały przesłanki zastosowania art. 66 ust. 1 pr.bud., ale równocześnie, gdy takie okoliczności zostaną stwierdzone, organ ma obowiązek nałożyć na właściciele lub zarządcę obiektu budowlanego odpowiednie obowiązki (vide: A. Despot-Mładanowicz, Komentarz do art. 66, w: Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Wydanie 1., Warszawa 2012, s. 593-594).
Co ważniejsze, gdyż w tym zakresie skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa formułowała swoje główne zarzuty: organ nadzoru budowlanego nie tylko nie ma obowiązku ustalania, kto doprowadził do powstania stwierdzonych nieprawidłowości lub zagrożeń, ale nawet nie ma takiego prawa. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 838/14 stwierdzono wprost, że celem art. 66 pr.bud. jest, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. W związku z regulacją mającą spełnić powyższy cel nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w tym artykule. Orzekający w sprawie na podstawie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie ma więc uprawnień do badania przyczyn powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Nie może badać również, kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan. Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w żadnym razie nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem.
W świetle stanowiska przedstawionego w powołanym orzeczeniu zarzut skarżącej, że winą za istniejące nieprawidłowości ponosi właściciel lokalu nr [...] nie mógł być wzięty pod uwagę przez organ odwoławczy.
Organy administracji właściwie zatem oznaczyły adresata obowiązku nałożonego na podstawie art. 66 ust. 1 pr.bud. Zgodnie bowiem z art. 6 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1892), w stosunku do instalacji gazowej (wraz z gazomierzami) to Wspólnota Mieszkaniowa i tylko ona mogła być podmiotem obowiązków nakładanych decyzją administracyjną przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Instalacja gazowa stanowi część wspólną budynku, zatem tylko wspólnota zarządza tą częścią budynku. Z powołanej wyżej ustawy wynika wyraźny wniosek, że wspólnota mieszkaniowa nie posiada kompetencji do decydowania o sprawach dotyczących lokali stanowiących indywidualną własność poszczególnych właścicieli lokali, ale jest powołana do zarządzania częściami wspólnymi (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 697/15).
Nie budzi też wątpliwości, że ogólne upoważnienie Wspólnoty do zarządzania częściami wspólnymi budynku ma również zastosowanie w przypadku nałożenia obowiązku przewidzianego w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 pr.bud. Należy wskazać, że art. 66 ust. 1 pr.bud. zamieszczony jest w Rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Wykładnia systemowa wskazuje, że obowiązki w tym zakresie należy przypisywać wyłącznie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego (art. 61 ust. 1 pr.bud.). W przypadku budynku mieszkalnego, w którym utworzona została wspólnota mieszkaniowa, nie stosuje się jednak ogólnej reguły z art. 61 pr.bud., lecz omawiane obowiązki nakłada się na wspólnotę mieszkaniową. Należy bowiem przyjąć, że norma szczególna (lex specialis) wyodrębniona ze względu na wyjątkową okoliczność, jaką jest utworzenie wspólnoty, znajduje pierwszeństwo przed norma ogólną wynikającą z art. 61 pr.bud., a także wprost art. 66 ust. 1 pr.bud. Takie rozumowanie potwierdził jednoznacznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II OSK 2970/14. NSA stwierdził, że "w dotychczasowym orzecznictwie (...) jednolicie przyjmuje się, że adresatem nakazu wykonania obowiązków wynikających z art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, jeżeli dotyczą one części wspólnych nieruchomości, co do zasady pozostaje wspólnota mieszkaniowa, a ewentualny udział poszczególnych członków wspólnoty w postępowaniu jest uzależniony od wykazania przez nich, że prowadzone postępowanie przed organem nadzoru budowlanego dotyczy ich indywidualnego interesu prawnego".
Zasada wyrażona w powołanym wyroku znajduje wprost zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. W takich budynkach mieszkalnych, w których działają wspólnoty mieszkaniowe, tylko one mogą być adresatami decyzji wydanych na podstawie art. 66 w zw. z art. 61 pr.bud. Na zasadzie wyjątku zobowiązanym mogłaby być inna osoba, jednak musiałaby wykazać interes prawny wynikający jednak z innych przesłanek niż fakt wykonywania swego prawa własności. Skarżąca była uczestnikiem postępowania w postępowaniu przed organami pierwszej i drugiej instancji. Uznawano bowiem jej status jako współużytkownika wieczystego. Nie stwierdzono wszakże jakiejkolwiek innej okoliczności, która uzasadniałaby stwierdzenie posiadania przez skarżącą interesu prawnego w niniejszej sprawie.
Należy zatem uznać, że organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył obowiązek przewidziany w art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3 pr.bud. na Wspólnotę. Zasadnie również [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnione więc było uczynienie podstawą decyzji organu odwoławczego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W świetle powyższych ustaleń i prawnych kwalifikacji należy stwierdzić, że bezzasadne są zarzuty skargi wskazujące na "stosowanie odpowiedzialności zbiorowej" oraz "pójście [przez organy administracji] po najmniejszej linii oporu".
Sąd nie mógł również wziąć pod uwagę sugestii skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, że nietrafność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji bierze się z faktu, iż koszty usunięcia nieprawidłowości spowodowanych przez właściciela lokalu nr [...] ponosić będzie skarżąca, a nie jak to określa skarżąca – "sprawca".
W powołanym wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 838/14 stwierdzono, że rozstrzyganie sporów związanych z rozliczeniem kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót będących wynikiem zastosowania art. 66 ust. 1 pr.bud. należy do sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym, a nie organów administracji bądź sądów administracyjnych. Rozłożenie ciężaru kosztów remontów i napraw wskazanych przez organy nadzoru budowlanego lub po prostu obciążenie tymi kosztami właściciela lokalu nr [...] będzie wymagało – w przypadku braku zgody zainteresowanego – prowadzenia postępowania sądowego w postępowaniu cywilnym. Ciężaru tego nie mogły zmienić ani organy administracji właściwe w sprawie, ani niniejszy Sąd.
Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga bezzasadna.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło