IV SA/Wa 920/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-27
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Joanna Borkowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa bezodpływowego stawu na działce położonej w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu i obszaru Natura 2000, który ma służyć ekstensywnej hodowli ryb i rekreacji, narusza zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych?Ratio decidendi
Budowa bezodpływowego stawu, który ma służyć ekstensywnej hodowli ryb i rekreacji, a nie celom ochrony przyrody, zrównoważonego wykorzystania użytków rolnych i leśnych lub racjonalnej gospodarki wodnej, narusza zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych obowiązujący na obszarze chronionego krajobrazu. Organy prawidłowo zastosowały art. 118 ust. 7 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, wnosząc sprzeciw wobec takiego przedsięwzięcia.Stan faktyczny
Skarżący zgłosił zamiar budowy bezodpływowego stawu na działce w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu i obszaru Natura 2000. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja naruszy zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zaskarżył decyzję GDOŚ, argumentując, że budowa stawu nie zmieni stosunków wodnych i nie naruszy środowiska, a uzasadnienie organów jest niejasne i arbitralne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 118 ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska ( dalej: "GDOŚ", organ), po rozpatrzeniu odwołania B. K. (dalej: skarżący ) utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (dalej: "RDOS", organ I instancji ), z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], którą wniesiono sprzeciw w sprawie prowadzenia działań polegających na budowie bezodpływowego stawu na działce nr [...], obręb D., gmina P.
Stan sprawy przestawiał się następująco.
Pismem z 9 listopada 2016 r. B. K. zgłosił Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w B. zamiar budowy bezodpływowego stawu na działce nr [...], obręb D., gmina P. Do pisma Inwestor dołączył kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczoną lokalizacją stawu.
Pismem z dnia 16 listopada 2016 r. organ I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia braków zgłoszenia o wskazanie terminu prowadzenia działań oraz celu jakiemu ma służyć staw. 30 listopada 2016r. Inwestor odpowiedział pisemnie, że działania zostaną wykonane w terminie marzec – kwiecień 2017r. oraz wskazał, że staw będzie służył ekstensywnej hodowli rodzimych gatunków ryb, bez dokarmiania, a także stworzeniu siedliska dla fauny, flory i do rekreacji.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. na podstawie art. 118 ust.7 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody wniósł sprzeciw w sprawie prowadzenia działań polegających na budowie przedmiotowego stawu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że inwestycja naruszy zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych wynikający z § 4 ust. 1 pkt 5 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" ( Dz.Urz. Województwa [...] z 2015r., poz. [...]).
Od powyższej decyzji w dniu 21 grudnia 2016r. B. K. złożył odwołanie tłumacząc, że budowa stawu nie zmieni stosunków wodnych, gdyż ani dno ani skarpy nie zostaną uszczelnione, co sprawi, że woda będzie przepływała w takim kierunku jak dotychczas utrzymując poziom wody taki jak na gruntach sąsiednich. Skarżący wskazał również, że planowany staw będzie zlokalizowany w najniższym miejscu działki i będzie zasilany wodami gruntowymi oraz spływem powierzchniowym.
Organ II instancji opierając się na treści art. 118 ust. 7 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym regionalny dyrektor ochrony środowiska wnosi sprzeciw, jeżeli prowadzenie działań objętych zgłoszeniem narusza przepisy dotyczące form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 – 5 i 7 – 9 ustawy o ochronie przyrody, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając zawarte w niej stanowisko.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący B. K., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji, a także utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji zarzucił, że zawierają w większości teoretyczne rozważania bez odniesienia się do przedmiotu sprawy. Uzasadnienie decyzji jest – jego zdaniem - niejasne, a zawarte w nim twierdzenia arbitralne, a stwierdzenie GDOŚ, że budowa stawu naruszy stosunki wodne nie zostało poparte żadnymi argumentami. Do skargi została dołączona opinia biegłego Z. D. z dnia 23 lutego 2017r., z której wynika, że budowa ziemnego stawu nie stanowi zagrożenia dla środowiska i nie spowoduje naruszenia stosunków wodnych w tym rejonie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu administracyjnym było pismo z dnia 9 listopada 2016 r. dotycząca zgłoszenia zamiaru budowy bezodpływowego stawu do użytku rolniczego na działce nr [...], obręb D., gmina P., w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]", którego funkcjonowanie reguluje uchwała nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015r.
Nadto na treść rozstrzygnięcia ma wpływ okoliczność, że działka przeznaczona pod budowę stawu położona jest na terenie obszarów Natura 2000: [...] i [...].
Zgodnie z § 4 ust.1 pkt 5 powołanej uchwały z dnia [...] czerwca 2015r. zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych nie dotyczy jedynie działań służących celom ochrony przyrody lub zrównoważonemu wykorzystaniu użytków rolnych i leśnych oraz racjonalnej gospodarki wodnej lub rybackiej. Z treści zgłoszenia z dnia 9 listopada 2016r. wynika, że planowany staw miałby służyć ekstensywnej hodowli rodzimych gatunków ryb, implementacji flory wodnej, stworzeniu siedliska herpetofauny oraz rekreacji. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego, staw nie miałby służyć gospodarce wodnej lub rybackiej. W takim stanie faktycznym Sąd podziela stanowisko organu, że planowane przeznaczenie stawu nie pozwala na zastosowanie odstępstw wskazanych w § 4 ust.1 pkt 5. Nie mogą zmienić takiej oceny wyjaśnienia skarżącego składane w toku postępowania oraz w skardze, a także wywody biegłego.
Podobnie Sąd uznaje za słuszne założenie organu, że czynna ochrona ekosystemu Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" polega na zachowaniu różnorodności biologicznej siedlisk przyrodniczych kompleksu leśnego Puszczy [...]. Zaakceptować tez należy konkluzję, że budowa stawu naruszy zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych oraz będzie niezgodna z założeniem czynnej ochrony ekosystemów obszaru.
Organy prawidłowo bowiem oceniły, że realizacja przedsięwzięcia naruszy zakaz określony w § 4 ust. 1 pkt 5 ostatnio powołanej uchwały, stanowiący, że na omawianym obszarze chronionym zakazuje się dokonywania zmian stosunków wodnych. Planowany staw stanie się odbiornikiem wód, które spływają po powierzchni gruntu, czyli spowoduje zwiększony spływ powierzchniowy oraz będzie gromadził wody gruntowe z terenu działki nr [...] i działek sąsiednich. Następstwem budowy stawu będzie zatem zmniejszenie uwilgotnienia terenu przyległego do stawu oraz zwiększenie uwilgotnienia terenu w miejscu wykopania stawu, gdyż teren ten zostanie wypełniony na stałe wodą, co oznacza, że dojdzie do zmiany stosunków wodnych.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, formami ochrony przyrody są m.in. : parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, obszary Natura 2000, pomniki przyrody, stanowiska dokumentacyjne, użytki ekologiczne oraz zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. Jeśli na obszarach ochrony form przyrody prowadzone są działania obejmujące roboty ziemne mogące zmienić warunki wodne lub wodno – glebowe, to zgodnie z art. 118 ust.1 pkt 4 ostatnio powołanej ustawy należy ten fakt zgłosić regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. Przepis ten ma bardzo szczególny charakter, wprowadza się w nim bowiem obowiązek zgłoszenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska zamiaru prowadzenia robót z zakresu gospodarki wodnej, określonych w tym przepisie. W przeciwieństwie do wcześniejszych rozwiązań aktualnie precyzyjnie określono zakres przedmiotowy robót objętych obowiązkiem dokonania zgłoszenia oraz wskazano, na terenie jakich obszarów o dużych wartościach przyrodniczych taki obowiązek występuje. Obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia określonych działań niewątpliwie stanowi ograniczenie konstytucyjnie chronionego prawa własności do nieruchomości, a także swobody wykonywania działalności, dlatego też bardzo ważne staje się precyzyjne ustalenie, jakim wymaganiom powinno odpowiadać samo zgłoszenie oraz jakie działania i w jakich przypadkach będzie mógł podjąć organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia. Art. 118 ust. 7 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody stanowi, regionalny dyrektor ochrony przyrody wnosi - w drodze decyzji - sprzeciw, jeśli prowadzenie działań objętych zgłoszeniem narusza przepisy dotyczące w/w form przyrody, o których mowa w jej art. 6 ust. 1 pkt 1 – 5 i 7 – 9.
W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wysnuły niewadliwe wnioski, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art.118 ust. 7 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Organ w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia ocenił zebrane dowody. Uzasadnienie spełnia przesłanki z art. 107 § 3 K.p.a., zawierając wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie doszło w trakcie rozpoznawania sprawy do naruszenia przez organ art. 6 K.p.a (zasady legalności).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2016 r. poz. 718) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło