II SA/Rz 442/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-27

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest uzasadniona, jeśli dostęp do drogi publicznej zapewniony jest przez służebność gruntową, która przebiega przez działkę stanowiącą grunt rolny klasy III, a sama działka inwestycyjna jest gruntem ornym klasy IVa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wymóg braku konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze dotyczy wyłącznie terenu objętego wnioskiem, a nie działki stanowiącej dostęp do drogi publicznej poprzez służebność. Służebność gruntowa jest prawem związanym z nieruchomością władnącą i jej przeznaczenie nie wpływa na możliwość ustalenia warunków zabudowy dla nieruchomości inwestycyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca A. Ś. wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. 1169/6. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, argumentując, że dostęp do drogi publicznej zapewniony jest przez służebność przebiegającą przez działkę nr ewid. 1169/5, która jest gruntem klasy III, a zmiana przeznaczenia działki inwestycyjnej spowoduje zmianę przeznaczenia działki służebnej, co wymagałoby zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że decyzja organów jest błędna.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. Ś. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy ( dalej: "organ I instancji") z dnia [....] grudnia 2016 r. nr [...] odmawiającą A. Ś. ( dalej: "Skarżącej") ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego" na działce nr ewid. 1169/6 ( wcześniej działka 1169/4 ) położonej w miejscowości P., gmina [...]. Wójt Gminy odmawiając ustalenia warunków zabudowy stwierdził, że planowana inwestycja pośrednio nie spełnia wymogów art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.; dalej" "u.p.z.p."), ponieważ teren wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne i nie był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc obowiązującą. Wnioskowany teren inwestycji stanowi grunt klasy RIVa i PsIV. Jednakże teren objęty wnioskiem posiada dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowioną służebność przejazdu, przechodu i przegonu poprzez działkę nr ewid. 1169/3 wzdłuż południowo-wschodniej granicy oraz poprzez działkę o nr ewid. 1169/5. Teren, po którym przebiega służebność gruntowa oraz fragment działki nr ewid. 1169/5 stanowi grunt klasy III. W dacie ustanowienia służebności działka nr ewid. 1169/4 ( aktualnie 1169/6) stanowiła grunt rolny. Poprzez wydanie warunków zabudowy działka objęta wnioskiem przestanie być gruntem rolnym, równocześnie działka stanowiąca grunt III klasy, przestanie być użytkowana rolniczo, gdyż będzie pełnić obsługę komunikacyjną do terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jak wynika z definicji zawartej w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015r. poz. 909 z późn. zm.; dalej: "ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych") gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych, a więc takie, które związane są jedynie z działalnością rolniczą. Organ wyznaczył granice obszaru analizowanego w oparciu o §3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki budowlanej objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i nie mniejszej niż 50m. Za front działki, w myśl § 2 pkt. 5 rozporządzenia, przyjęto południową część granicy terenu inwestycji. Organ zaznaczył przy tym, że przy ocenie zachowania ładu przestrzennego nie chodzi wyłącznie o działkę, na której ma być zrealizowany obiekt budowlany, ale również o działki, których przeznaczenie musi zostać zmienione aby powstały w przyszłości obiekt budowlany mógł być zgodnie z jego przeznaczeniem wykorzystywany tzn. w razie realizacji inwestycji wraz z koniecznością wydzielenia drogi zarówno działka przeznaczona pod drogę jak i działka przeznaczona pod zabudowę będą stanowiły wspólnie obszar projektowy. Grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I-III w przypadku zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne wymagają zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, jak wynika z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych Równocześnie zgodnie z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy zmiany przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III można dokonać wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy , który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z.p., grunt stanowiący służebność przejazdu na fragmencie jego długości oraz na działce nr ewid. 1169/5 stanowiącej grunt III klasy nie posiada zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze (na załączniku graficznym do analizy przedstawiono zasięg obszaru, na którym uzyskano zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze). Organ I instancji zaznaczył, że istnieje linia orzecznicza, stosownie do której wykładnia dotycząca obszaru przeznaczonego do projektowania winna uwzględniać nie tylko działkę stanowiącą przedmiot danego postępowania administracyjnego, ale wszystkie działki, których przeznaczenie ma być zmieniane w ramach danej inwestycji. Linia ta ma na celu, jak wskazał dalej, taką wykładnię przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która co prawda odbiega od literalnego jej brzmienia, jednakże służyć ma rzeczywistemu zapewnieniu ochrony statuowanej przez ustawodawcę i uniemożliwić obejście przepisów ustawy. Nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy również z uwagi na to, że przedmiotowa działka leży w terenach rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych: "ochrona gruntów rolnych polega na: ograniczaniu przeznaczenia ich na cele nierolnicze lub nieleśne" oraz "zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej (...)." W trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu objętego wnioskiem oraz jego zabudowy. Organ I instancji doszedł do wniosku, że ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji naruszyłoby obowiązujące przepisy prawa. Teren inwestycji nie jest objęty ochroną konserwatorską, znajduje się poza obszarami górniczymi, oraz poza obszarami zagrożonymi osuwaniem się mas ziemnych. Położony jest w obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią tj.: w obszarze zagrożonym zalaniem wodami powodziowymi rzeki Wisłoki o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na 100 lat zgodnie z mapami zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego sporządzonymi przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i przekazanymi do tut. Urzędu przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej dnia [...] lipca 2015r., znak-[...]. Inwestor posiada decyzję znak: [...] z dnia [...] września 2016 r. zwalniającą z zakazów wynikających z art. 88 1 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.). Przy zagospodarowaniu terenu należy uwzględnić zapisy ww. decyzji. Znajduje się w obszarze zagrożonym zalaniem wodami powodziowymi rzeki Wisłoki o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na 500 lat oraz o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na 100 lat w przypadku całkowitego zniszczenia obwałowania rzeki. Inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397). Teren objęty decyzją zlokalizowany jest poza granicami wielkopowierzchniowych form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 z późn. zm.) w tym poza granicami obszarów Natura 2000. Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353) organ przeprowadził analizę potencjalnego oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. W wyniku przeprowadzonej analizy przyjął, że planowane przedsięwzięcie nie naruszy spójności systemu obszarów chronionych oraz nie wpłynie negatywnie na gatunki, dla ochrony których wyznaczony został obszar Natura 2000. Przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na istniejące i projektowane obszary Natura 2000. W związku z powyższym nie nałożono na Inwestora obowiązku wynikającego z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. - o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Teren inwestycji położony jest w sąsiedztwie terenów zmeliorowanych, w związku z czym przy zagospodarowaniu terenów objętych decyzją należy uwzględnić przebieg urządzeń melioracyjnych oraz cieków naturalnych, poprzez zapewnienie możliwości ich prawidłowego funkcjonowania. W odwołaniu od decyzji Skarżąca podniosła, że decyzja dotyczyła wyłącznie działki 1169/6 oznaczonej na załączniku graficznym jako ABCD, a nie działki 1169/5. Analizując akta sprawy w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji zbadał zaistnienie przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy i prawidłowo stwierdził, że działka 1169/6 posiada dostęp do drogi publicznej przez ustanowioną służebność przejazdu, przechodu i przegonu do gruntów rolnych, na działkach 1169/3 i 1169/5 przy czym działka 1169/5 stanowi grunt rolny kl. III. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 10 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych: gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych. Na tej podstawie organ odwoławczy przyjął, że działka 1169/6 podsiada dostęp do drogi publicznej tylko jako grunt rolny, zmiana przeznaczenia działki 1169/6 spowoduje również zmianę przeznaczenia działki 1169/5 sklasyfikowanej jako grunt rolny klasy III, w związku z czym za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. W skardze do Sądu Skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie jeszcze raz podkreślił, że zmiana przeznaczenia działki 1169/6 spowoduje również zmianę przeznaczenia działki 1169/5 skalsyfikowanej jako grunt rolny klasy III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważy, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718; dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje administracyjne. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – art. 135 P.p.s.a. W świetle brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne badają, czy kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdza, że organy obu instancji dopuściły się naruszenie przepisów prawa materialnego – dokonały błędnej wykładni art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., która miała wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego interesu publicznego i osób trzecich oraz ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych podmiotów. Z kolei z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji warunków zabudowy. Decyzję taką wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po dokonaniu wymaganych przepisami art. 53 ust. 4 u.p.z.p. uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi, na podstawie projektu opracowanego przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. Natomiast według art. 56 i 64 ust. 1 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z przepisami odrębnymi. W razie spełnienia ustawowych warunków strona wnioskująca ma prawo skutecznie domagać się wydania decyzji o określonej treści, zaś ewentualna odmowa przez organ prowadzący postępowanie ustalenia warunków zabudowy musi opierać się na wyraźnej sprzeczności z przepisem nakładającym expressis verbis jakieś ograniczenie. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy terenów pozbawionych planu miejscowego możliwe jest wyłącznie w razie łącznego spełnienia warunków wymienionych w art. 61 ust. 1 w punktach 1 – 5 u.p.z.p., tj. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej wykorzystania terenu (pkt 1), teren ma dostęp do drogi publicznej (pkt 2), istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (pkt 3), teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (pkt 4), decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5). W niniejsze sprawie organ I instancji stwierdził, a organ odwoławczy w całości te ustalenia poparł, że teren objęty wnioskiem aktualnie część działki 1169/6 ( w momencie składania wniosku działka 1169/4 ) stanowią grunty orne klasy R IVa i pastwiska trwałe Ps IV, teren inwestycji nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Jednocześnie stwierdzono, że teren ten posiada dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowioną służebność przejazdu, przechodu i przegonu przez działkę nr ewid. 1169/3 wzdłuż południowo –wschodniej granicy oraz poprzez działkę o nr ewid. 1169/5, które to tereny stanowią grunt klasy III. Zmiana przeznaczenia gruntu działki 1169/6 spowoduje, że droga dojazdowa do tej działki wyznaczona prawem służebności przestanie mieć charakter drogi dojazdowej do gruntów rolnych, a co za tym idzie zmieni się przeznaczenie tego gruntu i na tej podstawie odmówiono ustalenia warunków zabudowy. Stanowisko organów należy uznać za pozbawione podstaw prawnych. Warunkiem ustalenia warunków zabudowy na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest spełnienie wcześniej wymienionych przesłanek, między innymi: "teren", którego dotyczy realizacja nie może wymagać zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne oraz "teren" ma mieć dostęp do drogi publicznej. W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione. Teren działki – część działki 1169/6 obejmuje grunty orne klasy IVa i nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze, posiada również dostęp do drogi publicznej przez służebność przechodu, przejazdu i przegonu przez działkę 1169/3 i 1169/5. Nie ma natomiast prawnych podstaw ku temu by wymóg braku konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze odnosić również do działki, która stanowi dostęp do drogi publicznej. Sprzeciwia się temu językowa wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., czemu z resztą nie zaprzecza organ odwoławczy. Wyraźnie ustawodawca wprowadza wymogi uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy: wymóg posiadania przez teren dostępu do drogi publicznej oraz brak konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze dla terenu objętego wnioskiem. Nie ustanawia wymogu dostępu do drogi publicznej niewymagającego zgody na zmianę przeznaczania gruntów. Do przeciwnych wniosków nie prowadzi również analiza ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, na których ochronę wielokrotnie powoływały się w swoich decyzjach organy obu instancji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gruntami rolnymi w rozumieniu ustawy są grunty pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych. Organ odwoławczy twierdzi, że zmiana przeznaczenia działki 1696/6 spowoduje, że że służebność nie będzie już prowadzić do gruntu rolnego, a co za tym idzie przestanie być gruntem rolnym, a co bardziej istotne z punktu widzenia niniejszej spawy będzie wymagała zgody na zmianę przeznaczenia gruntu. Przeprowadzona przez organ wykładania wykracza poza wyznaczone ustawą granice ochrony gruntów rolnych i jest wykładnią kontra legem. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w tym samym przepisie pod pojęciem gruntów rolnych na pierwszym miejscu ustawodawca wymienia grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Jest to zasada. Kolejno wymienione przykłady dotyczą gruntów, które mogą wywołać pewne wątpliwości np. grunty pod stawami rybnymi, innymi zbiornikami, służącymi wyłącznie do potrzeb rolnictwa, pod budynkami i urządzeniami służącymi do produkcji rolnej, itd. Skoro przez grunt rolny należy rozumieć zarówno grunt zaklasyfikowany jako grunt rolny w ewidencji gruntów jak również grunt pod drogą dojazdową do tego gruntu, niezakwalifikowany w ewidencji gruntów, jako użytek rolny, to tym bardziej jako użytek rolny należy potraktować grunt pod służebnością biegnącą przez działkę stanowiącą, zgodnie z zapisami ewidencji gruntów użytek rolny. W niniejszej sprawie grunt pod służebnością stanowi część działki nr ewid. 1169/5 i 1169/3, które w ewidencji gruntów zostały określone jako użytek rolny. Zatem grunt pod drogą – służebnością przechodu, przejazdu i przegonu, przebiegającą przez działkę określoną w ewidencji gruntów jako użytek rolny stanowi również użytek rolny niezależnie od tego czy prowadzi do gruntów rolnych, czy też nie. Stanowisku organu sprzeciwia się również pojęcie służebności na gruncie cywilnym. Zgodnie z art. 285 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz.U. z 2017 r., poz. 459) nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności. Zatem służebność gruntowa przysługuje każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości władnącej. Celem zaś służebności jest zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej poprzez zapewnienie jej dostępu do drogi, niezależnie od przeznaczenia gruntu nieruchomości władnącej. Wszelkie interpretacje, które wprowadzają dodatkowe ograniczenia wykonywania prawa służebności także przy ustalaniu warunków zabudowy należy uznać za niedopuszczalne. W ocenie Sądu do takiego niedopuszczalnego ograniczenia wykonywania prawa służebności prowadzi interpretacja organów, która de facto uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy i spełnienie przesłanki dostępu do drogi publicznej od zgodności przeznaczenia działki "dostępu" z przeznaczeniem działki inwestycyjnej. Nie można również zapominać, że służebność obciąża całą nieruchomość, nie może obciążać ani udziału we własności, ani tylko tej części fizycznej, na której jest wykonywana. Jest prawem związanym z nieruchomością, stanowi jej część składową (art. 50), i nie może być samodzielnym przedmiotem obrotu. ( komentarz on line do art. 285 K.c. Gudowski Jacek (red.) Tom II Własność i inne prawa rzeczowe). Dzieli los tej nieruchomości również w zakresie ustalenia przeznaczenia gruntu. Skoro nieruchomość, którą obciąża służebność jest uznana za użytek rolny, to również część tej nieruchomości, przez którą przebiega służebność stanowi użytek rolny. W świetle powyższego przeprowadzona przez organy interpretacja jest niezgodna nie tylko z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ale również z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych i przepisami Kodeksu cywilnego. Poparcia tej interpretacji nie sposób znaleźć w orzecznictwie sądów. Organ odwoławczy wprawdzie powołuje się na obowiązującą linię, ale nie wskazuje żadnego orzeczenia sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres spawy Sąd uchylił również poprzedzającą zaskarżoną decyzję, decyzję Wójta Gminy działając w tym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 P.p.s.a. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji rozpoznając wniosek uwzględni przeprowadzoną przez Sąd wykładnię art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. O zwrocie kosztów, na które składała się kwota wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło