II FZ 236/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. i P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 393/16 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 16 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin. 1. Postanowieniem z dnia 8 marca 2017 r., I SA/Bk 393/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił S. P. i P. P. (zwanym dalej skarżącymi) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. 2. W postanowieniu sąd I instancji wskazał, że skarżący nie uzupełnili braków skargi kasacyjnej w terminie. Zostały do skarżących nadane wezwania o uzupełnienie braku skargi w postaci wpisu i sprecyzowania, czy wnoszą o rozpoznanie sprawy na rozprawie, czy zrzekają się rozprawy. W terminie został uzupełniony jedynie wpis. Pełnomocnik skarżących podnosił, że w kopercie, której odbiór pokwitował nie było drugiego wezwania o uzupełnienie braków. 3. Sąd I instancji wskazał, że profesjonalny pełnomocnik nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu sprawy bowiem pokwitował przesyłkę i nie sprawdził, co zawiera przesyłka z dwoma wezwaniami. Po otwarciu koperty okazało się, że jest tylko 1 wezwanie. Sąd podniósł, że w takiej sytuacji skarżący powinien był wyjaśnić sprawę. Sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków podnosząc, że pełnomocnik nie wykazał się należytą starannością przy prowadzeniu sprawy. 4. W zażaleniu na powyższe skarżący zarzucili, że sąd wykazał się nadmiernym rygoryzmem. Zadaniem skarżących było uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, a nie go udowodnić. Wskazali, że listonosz zostawia przesyłki, podsuwa blankiet pokwitowania i nie ma zbyt wiele czasu na to, by weryfikować zawartość otwieranych kopert. Jak podnieśli: "cała uwaga podczas odbioru i zapoznawania się z korespondencją skupiona jest na zawartości przesyłki, nie zaś ma danych umieszczonych na kopercie. Brak takiej weryfikacji nie może być utożsamiany z brakiem należytej staranności". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu. 5. W ocenie sądu I instancji w sprawie nie została spełniona przesłanka braku winy po stronie pełnomocnika. Ten nie uwiarygodnił, bowiem, że zadbał w sposób należyty o interesy strony, którą reprezentuje. Gdy mowa o przywróceniu terminu i niezbędnej przesłance wykazania się należytą starannością, należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności. Trafnie podniesiono w zażaleniu, że podczas pokwitowania odbioru przesyłek nie ma wystarczającej ilości czasu na konfrontowanie treści poświadczenia z zawartością przesyłki. Jedynie z treści potwierdzenia zwrotnego wynika, że były w kopercie dwa wezwania. Nie ma co do tego żadnej pewności, szczególnie wobec okoliczności, że uzupełniono braki zasygnalizowane jednym wezwaniem. Nieracjonalne byłoby, gdyby zadośćuczynić jednemu wezwaniu, ignorując drugie. Dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka zawierała wskazane na zwrotce pisma lub ich nie zawierała jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które należy uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania sprawie biegu. Logiczne jest także założenie, że strona wykonując obowiązki o większej skali trudności i wymagające od niej większego zaangażowania (uiszczenie wpisu) nie zaniecha także obowiązków mniej wymagających (wskazanie, czy zrzeka się rozprawy). W niniejszej sprawie przyjąć należy, że skoro pełnomocnik uiścił wpis w terminie, to prawdopodobnym jest, że z niewiadomych powodów nie otrzymał wezwania do nadesłania pisma w sprawie zrzeczenia się rozprawy. Zdaniem NSA za takim rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść strony przemawia w tym konkretnym przypadku, umożliwienie stronie zainteresowanej ochroną swych praw skorzystanie w pełni z konstytucyjnego prawa do sądu. Należy zauważyć, że prawdopodobnym jest, że przesyłka sądowa z niewyjaśnionych przyczyn nie zawierała wezwania o nadesłanie pisma, to jednak nie może obciążać strony, która zainteresowana obroną swych praw dopełniła innych obowiązków wynikających z nadesłanej korespondencji. 6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zażalenie skarżących uwzględnił i uchylił zaskarżone nim postanowienie.