V SA/Wa 2139/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. w Ś. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wstępnego uznania za grupę producentów dla grupy produktów owoce i warzywa i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania za lata 2010-2014; oddala skargę. Przedmiotem skargi S. sp. z o.o. w Ś. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej też jako "organ" lub "Minister RiRW") z [...] maja 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2016 r., nr [...], w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] grudnia 2009 r. w sprawie wstępnego uznania S. sp. z o.o. Ś., C. za grupę producentów dla grupy produktów owoce i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania na lata 2010 – 2014. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] grudnia 2009 r. Marszałek Województwa [...] wstępnie uznał S. sp. z o.o. za grupę producentów dla grupy produktów owoce i zatwierdził jej plan dochodzenia do uznania na lata 2010 – 2014. [...] października 2015 r. Minister RiRW wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2009 r. Skarżąca w piśmie z 7 grudnia 2015 r. wniosła o umorzenie tego postępowania, uzasadniając ten wniosek brakiem przesłanek do stwierdzenia nieważności. Decyzją z [...] stycznia 2016 r. Minister RiRW umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, że 3 października 2015 r. weszła w życie stawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1419). Na podstawie art. 5 tej ustawy zostały wprowadzone zmiany do ustawy z ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. nr 145, poz. 868, z póżn. zm.), w tym zmieniono brzmienie art. 2. Przed nowelizacją art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno stanowił, że minister właściwy do spraw rynków rolnych jest organem wyższego stopnia w stosunku do marszałka województwa w sprawach, o których mowa w ust. 1 (m.in. w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw i wstępnego zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania grupy producentów za organizację producentów owoców i warzyw). Zatem przed wejściem w życie ww. ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. to Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi był, zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a., organem właściwym do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. W obecnym stanie prawnym, organem właściwym do stwierdzenia nieważności tej decyzji jest Prezes Agencji Rynku Rolnego. Stosownie bowiem do art. 14 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy z dnia 10 lipca 2015 r., w przypadku gdy decyzja w sprawach wskazanych w art. 11 została wydana na podstawie przepisów dotychczasowych, do stwierdzenia nieważności decyzji właściwy jest Prezes Agencji Rynku Rolnego. Tylko jeżeli decyzja została wydana przez ministra właściwego do spraw rynków rolnych, właściwy jest ten minister. Jedną ze spraw wskazanych w art. 11 (w pkt 1) ww. ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. jest sprawa wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw. Minister Rolnictwa i Rozwoju i Rozwoju nie był już w chwili wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2009 r. organem właściwym doprowadzenia tego postępowania. Zgodnie z art. 105 §1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie wszczęte przez Ministra RiRW w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Marszałka Województwa [...] jest z innych przyczyn niż wskazane w piśmie strony z dnia 7 grudnia 2015 r bezprzedmiotowe. Wobec tego, należało je, stosownie do art. 105 § I k.p.a., umorzyć. W piśmie z 8 lutego 2016 r. strona wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. Zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w całości strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości z uwagi na brak zaistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku, ewentualnie z uwagi na wystąpienie jednocześnie dwóch przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania, a mianowicie braku właściwości organu do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka jak również braku w przedmiotowej sprawie przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister RiRW decyzją z [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2016 r. Na decyzję Ministra RiRW z [...] maja 2016 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się: uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji i zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, a mianowicie brak właściwości rzeczowej organu do prowadzenia tegoż postępowania, jak również brak podstaw faktycznych i prawnych pozwalających na stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa. Strona wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania z uwagi na brak właściwości rzeczowej organu do prowadzenia postępowania i zaniechaniu umorzenia przedmiotowego postępowania również w oparciu o stwierdzenie braku podstaw faktycznych prawnych do orzeczenia nieważności decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku w sprawie wstępnego uznania S. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. za grupę producentów dla grupy produktów owoce i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania na lata 2010 - 2014 w sytuacji gdy równoległe wystąpienie dwóch przesłanek do umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. winno znaleźć odzwierciedlenie w decyzji w sprawie umorzenia postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister RiRW wniósł o oddalenie skargi, przytaczając argumenty zbieżne z motywami swoich wcześniejszych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu przez sąd. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy jeszcze przed wszczęciem postępowania nie istniał lub w toku postępowania odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, zdefiniowanych w art. 1 pkt 1 k.p.a. Jednym z tych elementów jest istnienie właściwości organu do rozpoznania sprawy. Organ niewłaściwy nie jest prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Jeżeli w wyniku wadliwego ustalenia właściwości organ wszczął postępowanie w sprawie to jest on zobowiązany do jego formalnego zakończenia w postaci wydania decyzji o jego umorzeniu. W niniejszej sprawie w dacie wszczęcia przez organ postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2009 r., w sprawie wstępnego uznania S. sp. z o.o. za grupę producentów dla grupy produktów owoce i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania na lata 2010 – 2014, Minister RiRW nie miał już kompetencji ustawowej do rozstrzygnięcia tej sprawy administracyjnej. 3 października 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1419) (dalej: ustawa zmieniająca), która zmieniła treść art. 2 ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu m.in. w ten sposób, że postępowania w sprawach wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw przeniosła z kompetencji marszałków województwa do kompetencji dyrektorów oddziałów terenowych Agencji Rynku Rolnego. W przepisach przejściowych ustawy zmieniającej, a w szczególności w art. 14 ust. 1 pkt 2, wskazano, że w przypadku gdy decyzja w sprawach wskazanych w art. 11 tej ustawy została wydana na podstawie przepisów dotychczasowych, do stwierdzenia nieważności decyzji - właściwy jest Prezes Agencji Rynku Rolnego, przy czym jeżeli decyzja została wydana przez ministra właściwego do spraw rynków rolnych, właściwy jest ten minister. W art. 11 pkt 1 ustawy zmieniającej wymieniono postępowania w sprawach dotyczących wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw. Stwierdzenie przez organ braku właściwości do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji (czyli niezbędnej przesłanki określonej w art. 1 pkt 1 k.p.a.) oznacza, że organ ten nie ma podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia o jej istocie. Tym samym chybiony jest zarzut skarżącej co do braku ustalenia przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji czy zaistniały przesłanki faktyczne i prawne do stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2009 r. Ponieważ załatwienie tej sprawy już w dacie jej wszczęcia nie należało do właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie mógł on jej rozstrzygać co do jej istoty, a takim rozstrzygnięciem byłoby stwierdzenie o braku przesłanek materialnoprawnych do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Skoro postępowanie w tej sprawie nie mogło być prowadzone przez MRiRW, a pomimo tego zostało wszczęte, podlega ono obligatoryjnemu umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe. Reasumując, w ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.