II FSK 187/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-09-11

Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Stanisław Bogucki, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, oparty na zarzucie sfałszowania podpisów na fakturach, może być podstawą do uchylenia decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, jeśli te faktury nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych w pierwotnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wznowienie postępowania podatkowego ma na celu ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przypadku kwalifikowanych wad procesowych, a nie ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Sąd stwierdził, że zarzucane sfałszowanie podpisów na fakturach nie mogło stanowić podstawy do uchylenia decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, ponieważ faktury te nie były podstawą ustaleń faktycznych w pierwotnym postępowaniu, a kwestia prawidłowości doręczeń była już przedmiotem odrębnego postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, zarzucając, że faktury stanowiące podstawę ustaleń faktycznych zawierały sfałszowane podpisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przedawnienia zobowiązań, nieskutecznego doręczenia decyzji, naruszenia zasady czynnego udziału oraz wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od V. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 11 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 19/17 w sprawie ze skargi V. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od V. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1.Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 19/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę V. L. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nr [...] z dnia 17 lipca 2015r. w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka Zarządu Spółki V. [...] Sp. z o. o. z/s w L. solidarnie ze Spółką za jej zaległe zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń-marzec, czerwiec-wrzesień, listopad i grudzień 2010 roku, styczeń-kwiecień i sierpień 2011 roku wraz z odsetkami za zwłokę i powstałe koszty egzekucyjne. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej "CBOSA". 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Skarżący, który zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a.") zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 z późn. zm., dalej o.p.") w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przedawnienia zobowiązań podatkowych V. [...] sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za styczeń - marzec, czerwiec - wrzesień, listopad, grudzień 2010 r., styczeń - kwiecień, sierpień 2011 r., 2. art. 118 § 1 i § 2 o.p. w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu, iż zobowiązanie Skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania ww. Spółki nie powstało, gdyż nie została mu skutecznie doręczona decyzja organu podatkowego ustalająca tą odpowiedzialność. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku przedwcześnie i bezzasadnie utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego, 4. art. 151 p.p.s.a. w związku art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przedwczesnym rozpatrzeniu skargi i jej bezzasadnym oddaleniu, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie powinno być zawieszone, 5. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku art. 123 § 1 w związku z art. 178 § 1 i art. 200 § 1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, że w toku wznowionego postępowania podatkowego została naruszona zasada zapewnienia stronie czynnego udziału, 6. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. związku z art. 245 § 1 pkt 1, 4 i 5 w związku z art. 243 § 2 w związku z art. art. 122 i art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i §2, art. 191, art. 192, art. 197 § 1, art. 210 § 1 pkt 5 i 6, art. 210 § 4 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi na skutek wadliwego przyjęcia, iż organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły wznowione postępowanie podatkowe, 7. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 1, 4 i 5 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Skarżący w skardze wykazał, że organy podatkowe obydwu instancji bezzasadnie odmówiły uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż Skarżący wykazał, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiły trzy przesłanki wznowienia postępowania określone w przepisach art. 240 § 1 pkt 1,4 oraz 5 o.p. (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe; strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu; wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję)., 8. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 w związku z art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 1, 4 i 5 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uzasadnienia orzeczenia dot. wszystkich zarzutów skargi i nieprawidłowej ocenie, że organy podatkowe trafnie uznały, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania podatkowego stanowiące podstawę do uchylenia decyzji dotychczasowej, objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. 9. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", "c" p.p.s.a. w związku z art. 245 § 1 pkt 3 w związku z art. 240 § 1 pkt 1 w związku z art 70 § 1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu niezupełnego i błędnego uzasadnienia wyroku w którym Sąd pierwszej instancji zaniechał oceny, czy zobowiązania podatkowe V. [...] sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za styczeń - marzec, czerwiec - wrzesień, listopad, grudzień 2010 r., styczeń - kwiecień, sierpień 2011r. są przedawnione, podczas gdy było to obowiązkiem Sądu. 10. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 125 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji błędnego uzasadnienia orzeczenia z dnia 28.12.2017r., w którym Sąd I instancji stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, mimo że w ocenie Skarżącego wynik niniejszej sprawy zależy od wyniku innego postępowania kasacyjnego. 2.2. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. 3. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2016r. Skarżący zwrócił się Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nr [...] z dnia 17 lipca 2015r. w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka Zarządu Spółki V. [...] Sp. z o. o. z/s w L. solidarnie ze Spółką za jej zaległe zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń-marzec, czerwiec-wrzesień, listopad i grudzień 2010 roku, styczeń-kwiecień i sierpień 2011 roku wraz z odsetkami za zwłokę i powstałe koszty egzekucyjne, ponieważ dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Poinformował, iż po zapoznaniu się w dniu 22.06.2016r. w Izbie Skarbowej w Gdańsku z aktami sprawy z postępowania odwoławczego nr [...] do [...] stwierdził, że zawierają one faktury ze sfałszowanymi Jego podpisami. Wskazał, iż od 2005r. nie wystawiał i nie podpisywał w imieniu Spółki żadnych faktur, zaś faktury znajdujące się w aktach sprawy prawdopodobnie zostały podpisane przez Jego żonę A. L., z którą pozostaje w separacji i która została prawomocnie skazana za przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Ponadto wniósł o dołączenie do akt sprawy całości akt sprawy karnej, która była prowadzona przez Sąd Rejonowy G. w stosunku do A. L. 3.2. Zasadniczym przedmiotem sporu jest to, czy powołane przez Skarżącego okoliczności, stanowiące w Jego ocenie przesłankę wznowienia postępowania, były wystarczającą merytoryczną podstawą do uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu. Organy oraz Sąd pierwszej instancji stanęły na stanowisku, że nie, Skarżący natomiast uważa, iż w wyniku wznowienia postępowania należało uchylić decyzję. Na wstępie Sąd poczyni ogólne uwagi dotyczące wznowienia postępowania podatkowego, bowiem jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej część sformułowanych w niej zarzutów jest efektem niezrozumienia charakteru prawnego tej instytucji. Przepis art. 128 o.p. ustanowił zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, których uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych. Zasada ta oznacza, że decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego na podstawie właściwego trybu. Zmiany decyzji ostatecznej może dokonać tylko nowa decyzja, która została wydana w trybie przepisanym prawem, m.in. wznowienia postępowania uregulowanym w art. 240-246 o.p. Wznowienie postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w treści art. 240 o.p. Postępowanie to nie służy do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie może być ono wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacją postępowania zwykłego. Zasady rozpoznawania spraw w trybie nadzwyczajnym, a do takiego należy wznowienie postępowania, są odmiennie od postępowań zwykłych. Organ prowadzący postępowanie wznowione nie może też wyjść poza zakres podstawy wznowienia. Natomiast uchybienia procesowe, które nie wyczerpują przesłanek z art. 240 § 1 o.p. nie oddziałują na treść decyzji kończącej to postępowanie. W związku z tym postępowanie w ww. trybie nadzwyczajnym nie może dotyczyć powtórnego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Etap pierwszy po złożeniu wniosku, obejmuje czynności wstępne polegające na zbadaniu, czy żądanie pochodzi od strony postępowania, która uczestniczyła w postępowaniu zwykłym na prawach strony, czy strona ma zdolność do czynności prawnych, a żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, oraz czy w żądaniu wskazano podstawę wznowienia. Po spełnieniu przesłanek formalnych organ właściwy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które otwiera etap postępowania wznowionego. Na drugim etapie postępowania organ właściwy bada, czy zaistniały wskazane przez stronę podstawy wznowienia i tylko w tym zakresie prowadzi postępowanie. 3.3. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że najdalej idącym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 w związku z art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 1, 4 i 5 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uzasadnienia orzeczenia dot. wszystkich zarzutów skargi i nieprawidłowej ocenie przesłanek do wznowienia postępowania. Pomimo przywołania w ramach ww. zarzutu szeregu przepisów postępowania, które w ocenie Skarżącego zostały naruszone, uzasadnienie zarzutu ich naruszenia sprowadza się do stwierdzenia, że "Ocena WSA w Gdańsku wyrażona w wyroku z dnia 28.12.2017r. co do przesłanek wznowienia postępowania jest lakoniczna i nieprawidłowa [...] Uzasadnienie skarżonego orzeczenia nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji podejmując zaskarżone orzeczenie". Skarżący nie wskazał przy tym do jakich konkretnie zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji się nie odniósł i co pominął w swoim uzasadnieniu. W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art.141 §4 p.p.s.a. Sąd odniósł się w nim do wszystkich istotnych w sprawie kwestii związanych z przedmiotem postępowania. Natomiast zawarta w nim ocena, odmienna od oczekiwań strony, nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. 3.4. Nie zasługują na akceptację także zarzuty naruszenia art.141 §4 oraz art.151 w związku z art.125 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez brak zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego mimo, że wynik postępowania zależy od wyniku innego postępowania kasacyjnego. Na wstępie jedynie wypada zauważyć, że art.125 §1 pkt 1 p.p.s.a. nie zawiera jednostki redakcyjnej oznaczonej jako lit. c), ale należy uznać to za omyłkę pisarską, bowiem z uzasadnianie wynika, że chodziło o art.125 §1 pkt 1 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 943/16 oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nr [...] z dnia 17 lipca 2015r. w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka Zarządu Spółki V. [...] Sp. z o. o. z/s w L. solidarnie ze Spółką za jej zaległe zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń-marzec, czerwiec-wrzesień, listopad i grudzień 2010 roku, styczeń-kwiecień i sierpień 2011 roku wraz z odsetkami za zwłokę i powstałe koszty egzekucyjne. Sąd pierwszej instancji uznał, że Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art.240 §1 pkt 4 i 5 o.p. Od ww. wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną. Ponieważ w tamtym postępowaniu Skarżący wskazał na inne przesłanki wznowienia postępowania niż w przedmiotowej sprawie, a strona może wielokrotnie wnosić o wznowienie postępowania przytaczając nowe podstawy, Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowej sprawie, bowiem rozstrzygnięcie sprawy nie zależało od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. By móc zastosować przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi bowiem istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia - sprawy sądowoadministracyjnej - która ma być zawieszona, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. 3.5. W skardze kasacyjnej jej autor zarzuca także naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w uzasadnieniu wskazując, że WSA w Gdańsku przedwcześnie i bezzasadnie oddalił skargę. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że art.233 §1 pkt 1 o.p. podobnie jak art.145 §1 pkt 1 lit.c i art.151 p.p.s.a. są przepisami ogólnymi (blankietowymi), wynikowymi, stanowiącymi jedynie prawną podstawę rozstrzygnięcia. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tych przepisów niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych, którym organ lub Sąd uchybił. Wymienione wyżej przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd, co do ustalenia podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu albo oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Kontroli tej dokonuje w oparciu o konkretne przepisy ustawy proceduralnej (p.p.s.a.). W konsekwencji należy przyjąć, że wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, w powiązaniu z konkretnym przepisem wynikowym, a nie przepisy określające samo rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019r. sygn. akt I GSK 586/17). 3.6. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia w toku wznowionego postępowania zasady zapewnienia stronie czynnego udziału, a w konsekwencji naruszenia art.123 §1 w zw. z art.178 §1 i art.200 §1 o.p. oraz art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Skarżącemu nie udostępniono bowiem akt sprawy z przetłumaczonymi na język niemiecki dokumentami, jak również nie miał zapewnionego udziału tłumacza. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał przy tym przepisu prawa, który obligowałby organy do zapewnienia tłumaczenia dokumentów na język obcy oraz zapewnienia tłumacza Skarżącemu. Zgodnie z art. 83 Konstytucji, każdy ma obowiązek przestrzegania prawa obowiązującego na terytorium RP, a w świetle art. 27 zdanie pierwsze Konstytucji RP - w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Stosownie zaś do art. 5 ust. 2 w związku z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 07.10.1999r. o języku polskim (tj. Dz. U. z 2011r. nr 43, poz. 224) oświadczenia woli, podania i inne pisma kierowane do terenowych organów administracji publicznej powinny być składane w języku polskim. Zatem czynności podejmowane w postępowaniu administracyjnym winny być dokonywane w języku polskim, z czym wiąże się obowiązek nie tylko wydawania orzeczeń w języku polskim, ale również prowadzenia postępowania dowodowego w tym języku. W polskim systemie prawnym brak jest ogólnego przepisu mówiącego o prawie cudzoziemca do komunikowania się w zrozumiałym języku, czy też prawie do bezpłatnego tłumacza. Przepisy takie rozsiane są po różnych aktach prawnych, które odnoszą się pośrednio lub bezpośrednio do cudzoziemców. Jeśli chodzi o inne przepisy prawne bezpośrednio odnoszące się do "kwestii językowych", można wskazać art. 10 ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.), zgodnie z którym urzędy prowadzące określone rodzaje spraw mają obowiązek pouczyć cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach. Z innych regulacji warto wymienić art. 11 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1695 ze zm.), zgodnie z którym tłumaczenie na język polski dokumentów sporządzonych w języku obcym, dopuszczonych jako dowód w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy lub azylu, zapewnia, w razie potrzeby, organ, przed którym jest prowadzone postępowanie (ust. 1). W Ordynacji podatkowej jedynie w art.174 §2 o.p. przewidziano, że w protokółach przesłuchania osoby, która złożyła zeznanie w języku obcym, należy podać w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazać osobę i adres tłumacza, który dokonał przekładu. Tłumacz powinien podpisać protokół przesłuchania. Taka sytuacja jednak w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła bowiem Skarżący nie składał w trakcie postępowania zeznań. Na marginesie zauważa się, że w sytuacji, gdy strona nie może brać udziału w postępowaniu (np. z powodu bariery językowej), ma prawo do ustanowienia pełnomocnika i działania przez niego (art. 138a § 1 o.p.). W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł zatem podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. 3.7. W zarzucie oznaczonym w skardze kasacyjnej nr 6 jej autor wskazuje naruszenie na art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. związku z art. 245 § 1 pkt 1, 4 i 5 w związku z art. 243 § 2 w związku z art. art. 122 i art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i §2, art. 191, art. 192, art. 197 § 1, art. 210 § 1 pkt 5 i 6, art. 210 § 4 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi na skutek wadliwego przyjęcia, iż organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły wznowione postępowanie podatkowe. W uzasadnieniu podnosi, że organy podatkowe nie wyjaśniły, czy Skarżący rzeczywiście pełnił funkcje w zarządzie i czy faktycznie zajmował się sprawami "V. [...]" Spółka z o.o. oraz pominęły wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa w celu wykazania, iż akta sprawy zawierają faktury ze sfałszowanymi podpisami. Ponadto organy podatkowe nie dołączyły do akt wznowionego postępowania podatkowego całości akt sprawy karnej, która była prowadzona przez Sąd Rejonowy G. względem A. Jak wynika z akt sprawy w zakresie wniosku Skarżącego z dnia 25 listopada 2015 r. o wznowienie postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 4 i 5 o.p. (strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu; wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję) toczyło się odrębne postępowanie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r. nr [...] do [...], a zatem zarzut naruszenia art.240 §1 pkt 4 i 5 o.p. nie może być skutecznie podnoszony w niniejszej sprawie, która zainicjowana została wnioskiem Skarżącego wskazującym na istnienie przesłanki określonej w art.240 §1 pkt 1 o.p. Przedmiotem postępowania było zatem wyłącznie zbadanie, czy okoliczności, które były podstawą wznowienia postępowania, miały tego rodzaju wpływ na treść wydanej wcześniej (w pierwotnym postępowaniu). Odnosząc się natomiast do zarzutu, że organy pominęły wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa w celu wykazania, iż akta sprawy zawierają faktury ze sfałszowanymi podpisami oraz nie dołączyły do akt wznowionego postępowania podatkowego całości akt sprawy karnej, która była prowadzona przez Sąd Rejonowy G. względem A. L. zauważyć należy, że Skarżący wniósł o wznowienie postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania V. [...] Spółka z o.o. Nie było to zatem postępowanie wymiarowe prowadzone wobec V. [...] Spółka z o.o., lecz postępowanie prowadzone na podstawie rozdziału 15 Działu III Ordynacji podatkowej. W ramach postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. nie może on kwestionować prawidłowości postępowania wymiarowego wobec spółki, w tym prawdziwości zgromadzonych w jego ramach dowodów. Dowody, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 1 o.p., nie tylko muszą okazać się fałszywe, lecz również muszą mieć odpowiednią moc dowodową, to znaczy być takimi, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W niniejszej sprawie faktury, których dotyczą zarzuty Skarżącego, nie były podstawą ustaleń faktycznych w sprawie orzeczenia odpowiedzialności zatem organ nie był uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania w tym zakresie. 3.8. W kolejnym zarzucie Skarżący podniósł naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 1, 4 i 5 o.p. Jak wskazano już powyżej w zakresie wniosku z dnia 25 listopada 2015 r. o wznowienie postępowania z uwagi na wystąpienie przesłanek z art.240 §1 pkt 4 i 5 o.p. toczyło się odrębne postępowanie, zatem zarzut naruszenia ww. przepisów nie może być przedmiotem oceny w tym postępowaniu. W zakresie zarzutu, że akta sprawy zawierają faktury ze sfałszowanymi jego podpisami co stanowi o naruszenia art.240 §1 pkt 1 o.p Sąd wypowiedział się już powyżej, dlatego nie ma konieczności powtarzania argumentacji w tym zakresie. Jeżeli chodzi natomiast o zarzut, że postępowanie zwykłe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania V. [...] Spółka z o.o. nie zostało skutecznie wszczęte, gdyż adresatem postanowienia w tej kwestii powinni być wszyscy członkowie Zarządu Spółki, którzy sprawowali tę funkcję od daty powstania zadłużenia to Skarżący nie uzasadnił jednak jaki wpływ miałoby ewentualne naruszenie w powyższym zakresie na wystąpienie przesłanki z art.240 §1 pkt 1 o.p. Koniecznym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest także uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest bowiem zarzutami skargi kasacyjnej, nie może zastępować strony i precyzować, czy konkretyzować zarzutów, bądź też ich uzasadnienia. 3.9. Jako nieuzasadnione należy także uznać zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przedawnienia zobowiązania podatkowego V. [...] Sp. z o. o. z/s w L. w podatku od towarów i usług za styczeń-marzec, czerwiec-wrzesień, listopad i grudzień 2010 roku, styczeń-kwiecień i sierpień 2011 roku. Wyjaśnić należy, że kwestia przedawnienia miałaby znaczenie, gdyby organ stwierdził zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 o.p., a tylko z uwagi na upływ terminu przedawnienia nie mógłby wydać nowej decyzji (art.245 § 1 pkt 3 lit.b o.p.). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca. 3.10. Jako nieodnoszący się do przedmiotowej sprawy nie może zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 118 § 1 i § 2 O.p. w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. poprzez nieuwzględnieniu, iż zobowiązanie Skarżącego jako osoby trzeciej Spółki nie powstało, gdyż nie została mu skutecznie doręczona decyzja organu podatkowego ustalająca tą odpowiedzialność. Jak już kilkukrotnie Sąd wskazywał zagadnienie prawidłowości doręczeń pism w postępowaniu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego było przedmiotem oceny w ramach odrębnego postępowania wznowionego na Jego wniosek z dnia 25 listopada 2015 r. zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r. nr [...]do [...]. 4. Z powyższych przyczyn skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.204 pkt 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło