IV SA/Wa 611/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-28
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Sidorowska – Ciesielska, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, wydana na podstawie ustawy o transporcie kolejowym, może naruszać zasadę proporcjonalności i interesy osób trzecich, jeśli ingeruje w prawo własności i plany inwestycyjne właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły lokalizację linii kolejowej zgodnie z przepisami ustawy o transporcie kolejowym. Choć inwestycja ingeruje w prawo własności i plany inwestycyjne skarżącej spółki, interes publiczny związany z modernizacją infrastruktury kolejowej ma pierwszeństwo nad interesem indywidualnym. Organy należycie rozważyły zarzuty stron, a ingerencja w prawo własności nie była nieproporcjonalna.Stan faktyczny
Spółka W. S.A. zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady proporcjonalności, interesu społecznego i słusznego interesu strony, a także błędną ocenę dowodów. Inwestycja kolejowa ingerowała w działkę skarżącej, na której planowała ona budowę budynku biurowego, co wiązało się z poniesionymi już nakładami finansowymi i koniecznością zmian w projekcie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska – Ciesielska, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala skargę
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia Nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa po rozpatrzeniu odwołań: A. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w K., A.A., E.A. i E.A., W. S.A. z siedzibą w K. oraz J.W. od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Modernizacja linii kolejowej [...] na odcinku K. - R. (km 67.200 - 70.799 linii nr 133 i km 0.000 - 16.000 linii nr 91) wraz z dobudową torów linii aglomeracyjnej na odcinku K. [...] - K. [...] - K. [...]" - utrzymał ww decyzję Wojewody w mocy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Spółka P. S.A. z siedzibą w W. - inwestor, działając na podstawie art. 9o ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, wnioskiem z dnia 15 lutego 2016 r., wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w celu realizacji powyższej inwestycji, jednocześnie wnosząc, z uwagi na ważny interes społeczny i gospodarczy, o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] lipca 2016 r. decyzję Nr [...], o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji podzielił argumenty przedstawione przez inwestora, w stosunku do których jak i do wniesionych przez stron zarzutów, ustosunkował się w wydanej decyzji.
Od decyzji tej odwołanie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniosła min. W. S.A. z siedzibą w K. wnosząc o wniosła o zmianę decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej przeznaczenia pod lokalizację inwestycji działki nr [...] (przed podziałem nr [...]), z obrębu [...], poprzez jej wyłączenie z przedmiotowej inwestycji kolejowej. Zarzuciła naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności; art. 7 kpa. poprzez nieuwzględnienie na równi interesu społecznego ze słusznym interesem strony.
W uzasadnieniu odwołania W. S.A. z siedzibą w K. wskazała, iż ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] września 2009 r. uzyskała pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowego "[...]", z usługami i gastronomią w części parteru, dwukondygnacyjnym podziemnym garażem wielostanowiskowym z infrastrukturą techniczną, zlokalizowaną na działce nr [...] i działce [...] (przed dokonanym podziałem nr [...]), z obrębu [...], objętej ww decyzją Wojewody [...].
Skarżąca Spółka zaznaczyła, iż na realizację planowanej przez nią ww inwestycji poniosła już bardzo duże nakłady finansowe m in.: na przygotowanie inwestycji i prace projektowe - w łącznej kwocie ok. 842.650,00 zł, na prace rozbiórkowe i demontaż obiektów budowlanych zlokalizowanych na terenie inwestycji - w łącznej kwocie ok. 434.500,00 zł a w ramach prac przygotowawczych dokonane zostały pomiary geodezyjne i wyznaczone zostały punkty graniczne pod inwestycję, jak również wykonane zostało tymczasowe ogrodzenie. Wobec powyższego przeznaczenie części działki nr [...], z obrębu [...], pod lokalizację inwestycji kolejowej w bardzo znaczący sposób wpłynie na ograniczenie realizacji jej inwestycji zgodnie z wykonanym projektem budowlanym, gdyż uniemożliwi uzyskanie przez spółkę takiej samej wielkości powierzchni użytkowej zaprojektowanego budynku jak w pierwotnym projekcie. Nadto, konieczne ze względu na decyzję Wojewody, "cofnięcie" fragmentu elewacji wiązać się będzie z daleko idącymi zmianami w projekcie budynku i zmniejszeniem jego powierzchni. Zmiany wymagać będzie również projekt zagospodarowania terenu w zakresie układu drogowego, dojazdu pożarowego oraz infrastruktury (sieci i przyłączy) planowanej przez nią inwestycji. Realizacja decyzji Wojewody [...] skutkować będzie także koniecznością zlikwidowania prawie wszystkich miejsc parkingowych na powierzchni terenu, które miały zostać zlokalizowane na ww. działce, a nadto, w opinii skarżącej Spółki, również plac manewrowy dla straży pożarnej nie zmieści się w nowych granicach działki nr [...]. Najistotniejsze jest jednak według skarżącej, iż granice projektowanej działki nr [...] przebiegają przez środek drogi dojazdowej i przeciwpożarowej "do Inwestycji", a co za tym idzie - skarżąca Spółka może być pozbawiona drogi dojazdowej. Powyższe wymusi poniesienie dodatkowych, nieprzewidzianych dla skarżącej Spółki kosztów, które być może spowodują nieopłacalność planowanej przez nią inwestycji. Wobec powyższego Spółka wskazała, że wystąpi o przyznanie słusznego odszkodowania.
W. S.A. z siedzibą w K. zarzuciła naruszenie decyzją Wojewody [...] zasady proporcjonalności, wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, uznając, ze efekty ww. rozstrzygnięcia pozostają w rażącej dysproporcji do nałożonych na skarżącą ciężarów i ograniczeń. Organ I instancji nie wziął z urzędu pod uwagę jej interesu i praw, co stanowi naruszenie art. 7 kpa, nieuwzględniony został bowiem na równi interes społeczny ze słusznym interesem strony.
W trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Minister Infrastruktury i Budownictwa ponownie dokonał analizy zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego i uznał, że wniosek inwestora z dnia 15 lutego 2016 r. uzupełniony i skorygowany pismami z dnia 24 marca 2016 r. i z dnia 23 czerwca 2016 r. jest kompletny, gdyż zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 9o ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym. Do przedmiotowego wniosku załączone zostały mapy w skali 1:500 z projektowaną linią rozgraniczającą teren inwestycji, przedstawiające istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych oraz mapy w skali 1:1000 z projektami podziału nieruchomości. We wniosku określono także zmiany w dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i uzbrojeniu terenu. Inwestor przed złożeniem wniosku, zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym, uzyskał opinie:
- Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...], wyrażoną w postanowieniu z dnia [...] listopada 2014 r;
- Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r;
- Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.;
- Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r;
- Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r;
- Marszałka Województwa [...], wyrażoną w postanowieniu z dnia [...] listopada 2014 r.;
- Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2014 r;
- Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] grudnia 2014r;
- Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r;
- Gminnego Zarządu Dróg w W. z dnia [...] listopada 2015 r.;
- Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia [...] grudnia 2015 r.
Ponadto, przed złożeniem wniosku, zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 4 ustawy, inwestor pismami z dnia 13 listopada 2014 r. zwrócił się do Starosty Powiatu [...], Zarządu Województwa [...], Zarządu Powiatu [...], Burmistrza Miasta i Gminy W., Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], oraz do Zarządu Dróg Powiatowych w [...] z prośbą o wydanie opinii do wniosku w przedmiocie ustalenia lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej. Wojewoda też zasadnie wskazał, że niewydanie ww opinii w terminie 30 dni od dnia zwrócenia się o nią przez inwestora, zgodnie z treścią art. 9o ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym, należy uznać za brak zastrzeżeń do wniosku; jak również, odnosząc się do pozostałych opinii wymienionych w art. 9o ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym wyjaśnił, iż inwestor nie miał obowiązku ich przedkładania, gdyż w obszarze projektowanej inwestycji nie znajdują się tereny, z których istnieniem ustawodawca wiąże skutek uzyskania stosownych uzgodnień. Organ I instancji zwrócił także uwagę na treść art. 72 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, mocą którego inwestor dołączył do wniosku decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W ocenie organu odwoławczego, Wojewoda [...] prawidłowo zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, podał podstawę prawną jego prowadzenia, jak również pouczył o prawie do składania wniosków i uwag, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Również, zgodnie z art. 9o ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym, Wojewoda [...] doręczył zawiadomienie z dnia 12 kwietnia 2016 r., o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wnioskodawcy i właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie przedmiotowej decyzji, na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadomił o wszczęciu postępowania w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej.
W aktach sprawy znajdują się także zwrotne potwierdzenia odbioru pism skierowanych do właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości, jak również dowody potwierdzające obwieszczenie o wszczęciu przedmiotowego postępowania: w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...] w dniach od 15 do 29 kwietnia 2016 r. oraz na stronie internetowej tego urzędu w dniach od 15 kwietnia do 11 maja 2016 r; w Urzędzie Miasta K. w dniach od 18 kwietnia do 3 maja 2016 r. oraz na stronie internetowej tego urzędu w dniach od 15 do 29 kwietnia 2016 r.; w Urzędzie Miasta i Gminy W. w dniach od 19 kwietnia do 6 maja 2016 r. oraz na stronie internetowej tego urzędu w tym samym terminie; w prasie lokalnej, tj. w wydaniu [...] "Gazety Wyborczej" z dnia 22 kwietnia 2016 r. W przedmiotowym obwieszczeniu i zawiadomieniu organ I instancji wskazał nieruchomości lub ich części objęte wnioskiem, jak również poinformował o miejscu, gdzie strony lub ich pełnomocnicy mogą zapoznać się z dokumentacją dotyczącą inwestycji oraz składać ewentualne uwagi i zastrzeżenia.
Nadto, Wojewoda [...], wniesione do projektu inwestycji wnioski i zastrzeżenia stron postępowania, przekazał inwestorowi w celu zajęcia stanowiska, a ten ustosunkował się do poruszonych przez strony zagadnień. Powyższe stanowiska inwestora organ odwoławczy, działając w oparciu o art. 9 i art. 10 kpa, przesłał stronom.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniosła "W." S.A. z siedzibą w K. zarzucając naruszenie:
1) art. 31 ust.3 Konstytucji RP poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności;
2) art. 7 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie na równi interesu społecznego ze słusznym interesem strony;
3) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności i dowodów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz niedokonanie przez organ administracji wszechstronnej oceny dowodowej materiału zgromadzonego w trakcie postępowania i dokonanie dowolnej oceny dowodów, z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów,
4) art. 9q ust.l pkt.4 ustawy o transporcie kolejowym, poprzez niewystarczające uwzględnienie w decyzji wymagań dotyczących interesu osób trzecich.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o: zmianę skarżonej decyzji w części dotyczącej przeznaczenia pod lokalizację inwestycji działki nr [...] (przed podziałem [...]) i o jej wyłączenie z przeznaczenia pod lokalizację przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu skargi podtrzymała zarzuty podniesione w większości w odwołaniu od decyzji Wojewody podnosząc, że zarówno Wojewoda [...] jak i Minister Infrastruktury i Budownictwa nie dokonali szczegółowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, opierając się jedynie na twierdzeniach inwestora, co stanowi naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja nie spełnia również wymagań swobodnej oceny dowodów, organ odwoławczy nie uwzględnił ale też nie odniósł się do interesów skarżącej. Organy zarówno I jak i II instancji nie wzięły pod uwagę tego, że decyzja nie tylko, że naraża skarżącą na znaczną szkodę ale również może całkowicie uniemożliwić realizację planowanej przez nią inwestycji. Wskazała na naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, gdyż efekty decyzji pozostają w rażącej dysproporcji do nałożonych na Skarżącą ciężarów i ograniczeń. Ponadto zarówno decyzja organu I jak i II instancji narusza art. 9q ust.l pkt.4 ustawy o transporcie kolejowym, poprzez niewystarczające uwzględnienie w nich wymagań dotyczących interesu osób trzecich a samo uzasadnienie decyzji w tym względzie nie przystaje do wymogów zapewnienia poszanowania praw stron w niniejszym postępowaniu.
Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Podniesione przez skarżącą Spółkę zarzuty stanowią w istocie powtórzenie zarzutów podniesionych w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Ministra. Skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które nie podlegały rozpatrzeniu w toku postępowania instancyjnego.
Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było ustalenie lokalizacji inwestycji pn. "Modernizacja linii kolejowej [...] na odcinku K. [...] – R. (km 67.200 - 70.799 linii nr 133 i km 0.000 - 16.000 linii nr 91) wraz z dobudową torów linii aglomeracyjnej na odcinku K. [...] – K. [...] – K. [...]". Należy wskazać, iż ustalenie lokalizacji powyższej inwestycji dokonane zostało w postępowaniu przeprowadzonym na zasadach określonych w rozdziale 2b (Szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym) ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.). Powyższa regulacja ustawy o transporcie kolejowym ma charakter szczególny, zarówno w odniesieniu do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wniosek taki wynika niezbicie z uregulowania zawartego w treści art. 1 pkt 5 utk (Przepisy ustawy określają: (...) szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym, w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe w tych sprawach), jak i z tytułu rozdziału 2b utk, a także z art. 9o ust. 2 utk, stanowiącego, że do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się przepisy kpa, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy oraz z art. 9ad ust. 2 utk, wedle którego w sprawach dotyczących lokalizacji linii kolejowych przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 9o ust. 3 pkt 4 lit. g (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1539/10. LEX nr 746621).
Zgodnie z art. 9o ust. 1 cyt. decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydaje wojewoda, na wniosek P. S.A. Postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym, jest zatem postępowaniem prowadzonym z wniosku ww Spółki. Do niej należy ustalenie przebiegu projektowanej linii. W toku postępowania administracyjnego organ natomiast dokonuje sprawdzenia, czy wniosek inwestora spełnia przewidziane prawem wymagania, czy projekt jest zgodny z ustawą oraz czy dotyczy inwestycji o charakterze linii kolejowej o znaczeniu państwowym. Spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w rozdziale 2b utk ustawą obliguje organ do wydania decyzji o lokalizacji linii kolejowej, w której stosownie do treści art. 9q ust. 1 utk zamieszcza w szczególności:
1. linie rozgraniczające teren;
2. warunki techniczne realizacji inwestycji;
3. warunki wynikające z prawnie chronionych potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa;
4. wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich;
5. zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 9s ust. 1.
Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, że prawidłowe są ustalenia Ministra Infrastruktury co do spełnienia wszelkich wymogów formalnych i materialnoprawnych ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej. Jak prawidłowo wywodzi organ odwoławczy, złożony przez inwestora wniosek z dnia 15 lutego 2016 r. uzupełniony i skorygowany pismami z dnia 24 marca 2016 r. i z dnia 23 czerwca 2016 r. jest kompletny, gdyż zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 9o ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym. Dołączono do niego mapę w skali 1:500 z projektowaną linią rozgraniczającą teren inwestycji, przedstawiające istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych oraz mapy w skali 1:1000 z projektami podziału nieruchomości. We wniosku określono także zmiany w dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i uzbrojeniu terenu. Przed złożeniem wniosku, zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym, inwestor uzyskał i przedstawił wskazane powyżej opinie właściwych organów. Minister Infrastruktury także prawidłowo wywiódł, że stosownie do treści art. 9o ust. 4 utk brak odpowiedzi na wystąpienia o zaopiniowanie wniosku skierowane do Starosty Powiatu [...], Zarządu Województwa [...], Zarządu Powiatu [...], Burmistrza Miasta i Gminy W., Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], oraz do Zarządu Dróg Powiatowych w [...], należało potraktować jako brak zastrzeżeń do wniosku. Jak również, na co wskazały organy obu instancji, inwestor dołączył także do wniosku decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Słusznie natomiast inwestor nie przedstawił pozostałych opinii, wskazanych w art. 9o ust. 3 pkt 4 ww ustawy. Nie miał bowiem obowiązku ich przedkładania, gdyż w obszarze projektowanej inwestycji nie znajdują się tereny, z których istnieniem ustawodawca wiąże skutek uzyskania stosownych uzgodnień. Nadto decyzja Wojewody [...] określa termin wydania nieruchomości, o którym mowa w art. 9q ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym. Pozytywnie także należy ocenić określenie przez Wojewodę [...] - biorąc pod uwagę dyspozycję art. 9q ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym - terminu wydania nieruchomości, na 30 dzień od dnia uzyskania waloru ostateczności decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej. Organ zobowiązany był bowiem wyznaczyć taki termin wobec uzasadnionego wystąpienia przez inwestora o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba wskazać, że zgodnie z przepisem art. 9o ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o transporcie kolejowym, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej decyduje o jej przebiegu oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg linii kolejowej (linie rozgraniczające teren) oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Organ może natomiast działać tylko w granicach tego wniosku i nie ma możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organ może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach ustawy o transporcie kolejowym. Nie może też odmówić wydania decyzji pozytywnej, o ile planowana lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Zadaniem organu jest natomiast sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające linii kolejowej odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w regulacjach prawnych mających znaczenie dla wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.
Należy w tym miejscu, z uwagi na podobny charakter przedsięwzięcia, wskazać na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 października 2012 r., K 4/10 - a dotyczące przepisów specustawy drogowej. W wyroku tym Trybunał zwrócił uwagę na specyfikę spraw dotyczących budowy dróg publicznych, jako realizację celu publicznego i stanowiących priorytetowy cel publiczny. Drogi budowane są bowiem nie tylko w interesie państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy zarządcy drogi, lecz w interesie całego społeczeństwa, w tym także i tych wywłaszczonych osób. Temu celowi pomaga uproszczona procedura wywłaszczenia podczas realizacji inwestycji liniowych, obejmujących wiele nieruchomości, jak również lokalizacja (wytyczenie) drogi, która niejako narzuca listę nieruchomości, które muszą być zajęte, a zatem wywłaszczone. Jeżeli przyjmie się, że przebieg drogi w sposób racjonalny wyznaczony jest przez grono specjalistów z zakresu transportu, geologii, ochrony środowiska, to należy przyjąć nieuchronność zajęcia ściśle oznaczonych gruntów pod budowę drogi. Trzeba mieć na względzie liniowy charakter inwestycji drogowych, który dyktuje w sposób naturalny pewne rozstrzygnięcia, w szczególności co do wyboru nieruchomości objętych decyzją i - w następstwie jej wydania - wywłaszczonych. Przedstawiony wyżej pogląd Trybunału Konstytucyjnego, w ocenie Sądu, znajduje zastosowanie również w zakresie zasad ustalania lokalizacji inwestycji dotyczących linii kolejowych.
W obliczu powyższego uznać należy zatem za słuszne stanowiska organów, podzielające argumentację przedstawioną we wniosku a następnie w późniejszych pismach składanych przez inwestora. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie ma możliwości zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji poprzez ominięcie działki stanowiącej jej własność ze względu na charakter planowanej przebudowy linii kolejowej ale też przede wszystkim ze względu na wielkość całego zakresu przedsięwzięcia. Inwestor szczegółowo wyjaśnił, iż planowane przedsięwzięcie wiąże się z dobudową torów linii aglomeracyjnej po zewnętrznej stronie budowanego przystanku [...], co zostało uwzględnione w realizowanej obecnie, w ramach odrębnej inwestycji, konstrukcji przystanku. Z wyjaśnień inwestora wynika także, iż dobudowa dodatkowych torów powoduje konieczność przesunięcia planowanego układu komunikacyjnego łączącego rondo przy ul. [...] i ul. [...] z ul. [...], który jest bardzo ważnym fragmentem układu ze względu na pełnioną przez niego funkcję tj. dojście i dojazd do budynków dworca K. zarówno dla pojazdów osobowych, jak i komunikacji miejskiej oraz pojazdów służb ratunkowych. Dzięki przyjętym założeniom ograniczono zajętość zajmowanych pod inwestycję terenów do niezbędnego minimum. Mając na uwadze zakres zmian bezpośrednio oddziałujących na nieruchomość skarżącej w stosunku do rozmiarów planowanego przedsięwzięcia, nie można znaleźć usprawiedliwienia dla jej stanowiska. Stąd też, za niezasadny należy uznać zarzut Spółki, dotyczący naruszenia art. 9q ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym, poprzez niewystarczające uwzględnienie w decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej wymagań dotyczących interesu osób trzecich. Interes osób trzecich, w myśl ww przepisu, dotyczy interesu obiektywnie uzasadnionego. Do uznania zatem, że zostały naruszone warunki dotyczące ochrony interesów osób trzecich, nie wystarcza samo subiektywne odczucie właściciela nieruchomości. Niezależnie uznanie, jak chciałaby skarżąca, że ochronie przewidzianej w powołanym powyżej przepisie podlegać winien interes faktyczny osób trzecich, mogło by prowadzić do paraliżu inwestycji kolejowych, nie zaś do zapewnienia poszanowania praw które są zagrożone w związku z planowaną inwestycją. Dlatego powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba wskazać, że w pkt VI decyzji Wojewoda [...] odniósł się do kwestii określonej w art. 9q ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd stoi na stanowisku, iż żadne uzasadnione interesy "W." S..A. nie zostały naruszone w związku z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej. Skarżąca Spółka powołuje się bowiem jedynie na interes subiektywny, upatrując go w uszczupleniu jej praw własności i pogorszeniu warunków komercyjnego wykorzystywania jej działki, poniesieniu znacznych sum na projekty związane z planowaną inwestycją, co może stworzyć zagrożenie dla prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Niewątpliwie jest to naruszenie interesu skarżącej, jednak nie jest on na tyle uzasadniony, aby tak zmienić przebieg linii kolejowej aby omijała ona nieruchomość Spółki. Należy bowiem wziąć pod uwagę, zgodnie z powyższymi wywodami, że w tego typu inwestycjach priorytetowym jest z zasady interes publiczny, który również w niniejszej sprawie przeważa nad interesem indywidualnym skarżącej. Dlatego zarzut ograniczenia prowadzenia przez skarżącą ww działalności gospodarczej, nie może również odnieść skutku tym bardziej, że wskazane przez skarżącą kwestie ekonomiczne nie są przedmiotem rozważań organów podczas procedowania w zakresie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Przy tym zauważyć należy, że z samej istoty przedsięwzięcia kolejowego, będącego inwestycją liniową, wynika ingerencja w prawa przysługujące innym podmiotom w stosunku do nieruchomości objętych projektowaną inwestycją. Z omawianej ingerencji wynikać mogą z kolei inne utrudnienia dla podmiotów dotychczas wykorzystujących daną nieruchomość w określony sposób. Nie oznacza to jednak, że taka decyzja o ustaleniu linii kolejowej jest wadliwa. Jeżeli, w wyniku realizacji ww. planowanej inwestycji, skarżąca Spółka poniesie jakiekolwiek szkody materialne, to będzie jej przysługiwało roszczenie odszkodowawcze, dochodzone na zasadach ogólnych w postępowaniu cywilnym. Podkreślić także należy, że przedmiotem orzekania zarówno przez Wojewodę [...], jak i Ministra Infrastruktury i Budownictwa, nie jest prognozowanie wielkości ewentualnych strat w majątku skarżącej Spółki, jako czynnika decydującego o wyborze przez inwestora konkretnych rozwiązań technicznych i w tym zakresie podnoszone przez nią zarzuty pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia. Również, co należy zauważyć, w art. 9t ust. 2 cyt. ustawy wprowadzono obowiązek wykupu przez P. S.A. (w imieniu Skarbu Państwa) na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego tej części nieruchomości, która nie została objęta liniami rozgraniczającymi teren, a która z powodu inwestycji nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania przez dotychczasowego właściciela. Przy czym, należy pamiętać, o konieczności wykazania wystąpienia rzeczywistych obiektywnych trudności w dalszym korzystaniu z nieruchomości, na skutek ww przedsięwzięcia kolejowego.
Sąd również za bezzasadny uznał zarzut skarżącej Spółki dotyczący naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Minister Infrastruktury i Budownictwa na stronach 26-27 zaskarżonego rozstrzygnięcia szczegółowo wyjaśnił kwestię dotyczącą możliwości ograniczenia prawa własności w kontekście unormowań wynikających z regulacji zawartej w art. 21 i art. 64 Konstytucji RP.
Należy także podnieść, iż organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku strony, tym bardziej w okolicznościach sprawy niniejszej, kiedy ma się do czynienia z szeroko rozumianym interesem publicznym. Natomiast wbrew stanowisku skarżącej Spółki, wszelkie zarzuty wniesione przez strony postępowania, zostały przez organ przedstawione inwestorowi, celem wypowiedzenia się w sprawie poruszonych przez nią zagadnień, w tym dotyczących lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej i zastosowanych rozwiązań technicznych, do których pismami z dnia 7 października 2016 r., z dnia 31 października 2016 r., z dnia 14 listopada 2016 r. oraz z dnia 28 listopada 2016 r., inwestor ustosunkował się, wyjaśniając powody przyjętych przez siebie rozwiązań projektowych oraz wskazując na ich prawidłowość. Skarżąca Spółka nie wykazała, aby istniały jakiekolwiek inne dowody, których nie uwzględnił organ I instancji, a które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem jej argumentacji.
W kontekście tych uwag, należy uznać za całkowite zasadne stanowisko Ministra Infrastruktury i Budownictwa, który nie dopatrzył się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80.
Reasumując wskazać należy, że zarówno Wojewoda orzekający w sprawie jako organ pierwszej instancji, jak i Minister Infrastruktury i Budownictwa działający jako organ odwoławczy nie naruszyli prawa w sposób skutkujący wyeliminowaniem z obrotu prawnego wydanych przez ww organy decyzji. W ocenie Sadu, Minister Infrastruktury i Budownictwa wystarczająco i należycie odniósł się do wszystkich argumentów jak i zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżącej Spółki wniesionym od decyzji Wojewody jak i należycie dopełnił obowiązków płynących z art. 9q ust. 2 w zw. z ust. 4 cyt. ustawy. Zdaniem Sądu wydanie zaskarżonej decyzji w konkretnym jej kształcie uwzględniało zapewnienie wystąpienia możliwie najmniejszego konfliktu pomiędzy interesem publicznym a interesem jednostek, których przebieg planowanej linii kolejowej i jej modernizacji dotyczył. Analiza decyzji nie daje podstaw, by uznać, że ingerencja w prawo własności wynikająca z planowanej modernizacji linii kolejowej w spornym rejonie była nieproporcjonalna do użytych środków. Zatem, choć ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji narusza interes prawny stron postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Organ ustalający działał bowiem w granicach przyznanych mu uprawnień i uprawnień tych nie nadużył.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło