II SA/Rz 477/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-28
Skład orzekający: Maciej Kobak, Joanna Zdrzałka, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych w przypadku samowolnie wykonanego remontu i przebudowy budynku inwentarskiego, który częściowo znajduje się na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych w przypadku samowolnie wykonanego remontu i przebudowy budynku inwentarskiego jest prawidłowa. Skoro wykonane prace remontowe i przebudowy zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych, a jednocześnie nie doszło do budowy nowego obiektu, organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazując zaniechanie dalszych robót, co pozwala na legalizację dotychczasowych prac. Brak jest podstaw do nakazania rozbiórki, zwłaszcza że część budynku znajduje się na gruncie Skarbu Państwa, a inwestor nie jest jego właścicielem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującą J. J. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z remontem i przebudową budynku inwentarskiego. Budynek ten, znajdujący się na działkach nr 1224/6 (własność inwestora) i nr 2546 (własność Skarbu Państwa), został samowolnie wyremontowany i przebudowany. PINB początkowo wstrzymał roboty, a następnie wydał decyzję stwierdzającą brak podstaw do nakazania rozbiórki lub doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, uznając wykonane prace za prawidłowe. WINB uchylił decyzję PINB i nakazał zaniechanie dalszych robót. Skarżący domagał się nakazania zaniechania robót oraz rozbiórki części budynku znajdującej się na działce nr 2546.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych -skargę oddala-
II SA/Rz 477/17
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi Z. K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] dotycząca nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych.
Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) prowadził postępowanie w sprawie remontu i przebudowy budynku inwentarskiego posadowionego na działkach o nr ewid. 1224/6 i 2546 w L., gm. [...].
W toku przeprowadzonych 16 maja 2016 r. oględzin ustalono, że na wskazanych działkach znajduje się budynek inwentarski, parterowy, niepodpiwniczony, o konstrukcji tradycyjnej murowanej, dachu wielospadowym
o konstrukcji drewnianej z poszyciem połaci dachowych z blachy trapezowej. Odprowadzenie wód opadowych poprzez rynny metalowe i rury spustowe z PCV wprowadzone do gruntu przy budynku. W budynku wydzielono dwie części: pierwszą po stronie środkowo zachodniej budynku (położoną na działce nr 2546), w której znajdują się m. in. pomieszczenia socjalne, sanitariaty i kotłownia (strona północno-wschodnia) oraz drugą, położoną na działce nr 1224/6, główną pod względem zajmowanej powierzchni (od strony północnej do południowej), w której skład wchodzą trzy pomieszczenia aktualnie przystosowywane do chowu trzody chlewnej.
W części socjalnej przeprowadzono remont i przebudowę, w wyniku których wykonano nowe tynki, posadzkę, okładziny ścian z płytek, nowe instalacje (elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną, centralnego ogrzewania), w otworach osadzono nową stolarkę okienną i drzwiową, zamurowano dwa otwory drzwiowe po stronie zachodniej, wykonano nowe otwory okienne i drzwiowe oraz zmieniono wymiary istniejących wcześniej innych otworów okiennych i drzwiowych, przemurowano ścianę zewnętrzną kotłowni i przebudowano kominy. W kotłowni
o wymiarach wewnętrznych 2,60 x 2,50 x 2,80 m zainstalowano kocioł grzewczy
o nominalnej mocy 12 kW z odprowadzeniem spalin przez komin murowany.
W części głównej o wysokości pomieszczeń 3 m, również wykonano roboty budowlane polegające na remoncie i przebudowie obiektu, tj. wykonano wewnątrz nowe tynki na ścianach, osadzono w zmniejszonych z 1,60 x 1,15 m na 0,80 x 1 m otworach nową stolarkę okienną i w zmniejszonych z 3 x 3 m na 1 x 2 m otworach nową stolarkę drzwiową. W zamurowanej części otworów okiennych pozostawiono otwory o wymiarach 0,5 x 0,5 m. W dwóch pomieszczeniach od strony północnej zamontowano izolację podwieszaną (płyty poliuretanowe z okładziną z laminatu) tworzącą strop. Nad wyremontowanymi zbiornikami (kanałami /wannami gnojowicowymi) o konstrukcji betonowej ułożono ruszty żelbetowe o wymiarach 0,4 x 1,6 m. W trzecim pomieszczeniu po stronie południowej o długości 10,30 m znajdują się zbiorniki (kanały /wanny gnojowicowe) o głębokości 0,75 m. Wykonano izolację pionową przeciwwilgociową zewnętrzną ścian fundamentowych (folia kubełkowa). Instalacje w budynku: elektryczna (w trakcie wykonywania), wodociągowa, kanalizacji sanitarnej, centralnego ogrzewania, wentylacyjna (w trakcie wykonywania), odgromowa (niekompletna). Zlikwidowano lukarny na połaci dachowej po stronie zachodniej oraz wywietrzniki dachowe.
Organ ustalił, że zgodnie z danymi z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], najdalej wysunięta w kierunku zachodnim część kontrolowanego budynku (około 7 x 7,90 m) znajduje się na terenie działki sąsiedniej nr 2546 (stanowiącej własność Skarbu Państwa), a jej odległość do granicy z działkami sąsiednimi nr 2467/23, 2467/14 i 2467/15 (będących własnością Z. K.) wynosi ok. 6 m. Odległość od najdalej wysuniętej części budynku od strony zachodniej (ściana bez otworów okiennych i drzwiowych) do najbliższego budynku znajdującego się na działce nr 2467/15 wynosi ok. 23,5 m. Odległość od najdalej wysuniętej części budynku od strony wschodniej do granicy z działką sąsiednią nr 1224/5 wynosi ok. 15 m.
PINB wskazał, że w dniu kontroli roboty budowlane nie były prowadzone. Roboty te nie są zakończone. W trakcie kontroli inwestor nie okazał dokumentów i nie udzielił innych informacji mogących potwierdzić uzyskanie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych lub dokonanie zgłoszenia.
W tak ustalonych okolicznościach PINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 260, dalej: u.P.b.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy samowolnym remoncie i przebudowie przedmiotowego budynku inwentarskiego, po czym decyzją z [...] lipca 2016 r.
Nr [...] – stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - nałożył na J. J. (inwestora robót i właściciela działki nr 1224/6) obowiązek dostarczenia w terminie do 31 stycznia 2017 r. odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz dotyczących wykonanych robót budowlanych, z uwzględnieniem decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach oraz decyzji o warunkach zabudowy w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Powyższe rozstrzygnięcie mocą decyzji WINB z dnia [...] września 2016 r.
Nr [...] zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia (wskazano w nim, że żądanie przedłożenia dokumentów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. jest nieuzasadnione, gdyż takie żądanie nie jest nakazaniem wykonania określonych czynności i nie może być utożsamiane
z nakazaniem wykonania określonych robót budowlanych (w przypadku zasadności nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz zastosowanie powinien mieć art. 81c ust. 2 u.P.b.).
PINB kolejną wydaną w sprawie [...] września 2016 r. decyzją
Nr [..], w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 u.P.b., stwierdził brak podstaw do wydania:
1) w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego,
2) w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2, nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W jej uzasadnieniu – wskazując na przedstawioną przez inwestora w dniu 4 sierpnia 2016 r. opinię techniczną przeprowadzonych robót - stwierdził, że samowolne roboty budowlane dotyczące remontu i przebudowy budynku inwentarskiego posadowionego na działkach nr 1224/6 i 2546 zostały wykonane prawidłowo i nie zachodzi potrzeba wydawania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych doprowadzających do stanu zgodnego z prawem lub nakazu rozbiórki obiektu, bądź doprowadzenia do stanu poprzedniego czy też zaniechania dalszych robót budowlanych.
Odwołanie od tej decyzji złożył Z. K. podnosząc, że okoliczności uzasadniające brak podstaw do wydania stosownych zakazów są chybione
i sprzeczne ze sobą. Podał, że prowadzone roboty na zabytkowym obiekcie były i są samowolą budowlaną realizowaną na działce nr 1224/6 własności inwestora oraz na działce nr 2546 własności Skarbu Państwa, do której nie ma tytułu prawnego. Zawnioskował o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji.
WINB wskazaną na wstępie decyzją z dnia[...] lutego 2017 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 uP.b. - uchylił decyzję PINB z dnia [...] września 2016 r. w całości i jednocześnie nakazał J. J. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z remontem
i przebudową budynku inwentarskiego posadowionego na działkach nr 1224/6 i 2546 w miejscowości L., gm. [...].
Organ odwoławczy zauważył, że postępowanie dotyczy samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku inwentarskiego. Wskazał także, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie
z [...] czerwca 2016 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy samowolnym remoncie i przebudowie obiektu, gdyż przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia organ wydał decyzję z 28 lipca 2016 r. Cytując treść art. 51 ust. 1 u. P.b. wskazał, że w przypadku gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że wykonane samowolnie roboty budowlane naruszają przepisy, w tym techniczno-budowlane, wydaje jedną z decyzji przewidzianych tym przepisem.
Ze sporządzonej opinii technicznej wynika, że wykonane dotychczas roboty budowlane w budynku inwentarskim są zgodne ze sztuką budowlaną oraz warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót. Wymienione elementy wykonane zostały z nowych materiałów posiadających dokumenty dopuszczające do powszechnego stosowania w budownictwie. Roboty budowlane przyczyniły się do poprawy ogólnego stanu technicznego budynku oraz jego zabezpieczenia przed dalszą degradacją. Te okoliczności powodują, że brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, albo decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Jak zauważył WINB, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji może dotyczyć robót budowlanych zakończonych. Natomiast w ustalonym stanie faktycznym zasadnym jest nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych. Taka decyzja powoduje zalegalizowanie dotychczasowych robót, jako wykonanych zgodnie
z przepisami techniczno - budowlanymi. Natomiast rozpoczęte roboty budowlane nie mogą być dalej kontynuowane w warunkach samowoli budowlanej. Wydany nakaz nie przesądza o tym, że inwestor nie będzie mógł wykonywać żadnych robót budowlanych, jednak tych które rozpoczął, nie może dokończyć bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Powyższe ustalenia uzasadniają uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i wydanie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku posiadania przez inwestora tytułu prawnego do działki nr 2546 będącej własnością Skarbu Państwa, WINB wyjaśnił, że postępowanie dotyczy robót budowlanych wykonanych w budynku inwentarskim, polegających na remoncie i przebudowie. W wyniku wykonanych robót budowlanych nie zmieniły się charakterystyczne parametry budynku, takie jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Podczas wykonanych robót, usytuowanie budynku będącego pozostałością
z zespołu folwarcznego z drugiej połowy XIX wieku, nie uległo zmianie.
Skargę na powyższą decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył Z. K. wnosząc o nakazanie J. J. zaniechania dalszych robót budowlanych związanych z remontem
i przebudową budynku inwentarskiego posadowionego na działce nr 1224/6
w L. i nakazanie rozbiórki tej części budynku, która posadowiona jest na działce nr 2546.
Kwestionowanej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 48 ust. 1, art. 51 ust. 1 i 2 u.P.b. Podkreślił, że decyzja ta nie wyeliminowała samowoli budowlanej tej części budynku, która usytuowana została na działce SP nr 2546. Skarżący wskazał, że działka ta stanowi drogę publiczną, którą dojeżdża do swoich nieruchomości rolnych
i posadowionych na niej budynków. Zlokalizowanie części obiektu na tej działce uniemożliwia mu bezpieczne dojechanie do jego gruntów i zabudowań. Końcowo podkreślił, że posiada interes prawny by żądać rozbiórki dobudowanej części budynku, który zawęża drogę do 4 m szerokości.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione
w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem kontroli Sądu pozostaje reformatoryjna decyzja WINB, którą organ ten – po uchyleniu decyzji organu I instancji – nakazał inwestorowi J. J. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z remontem
i przebudową położonego w L. na działkach nr 1224/6 i 2546 budynku inwentarskiego. Kontrola ta sprowadzała się do oceny, czy w okolicznościach sprawy organ ten w oparciu o wskazane wyżej kryteria prawidłowo rozstrzygną o wydaniu nakazu zaniechania dalszych robót w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.b.
W jej wyniku Sąd stwierdził, że skarga nie może zostać uwzględniona.
W punkcie wyjścia przesądzenia wymagał rodzaj wykonanych przy budynku inwentarskim robót, jako bezpośrednio determinujących wydane rozstrzygnięcia.
Jak ustalono w toku postępowania, budynek inwentarski którego ono dotyczy, składa się z dwóch części, tj. socjalnej i hodowlanej, stanowiących funkcjonalną całość, położonych odpowiednio na działce nr 2546 i 1224/6. Pierwsza z wymienionych działek stanowi własność SP, a inwestor mimo wykonywania na niej prac, nie dysponuje żadnym prawem do niej; przysługujące mu prawo własności dotyczy jedynie drugiej z działek, na której posadowiona jest "główna" część budynku.
Odnosząc się do zakresu wykonanych robót budowlanych - ustalonego na podstawie wyjaśnień J. J. (inwestora) oraz zeznań R. M. (wykonawcy) i A. B. (poprzedniego właściciela nieruchomości obejmującej działkę nr 1224/6) – należy podzielić stanowisko organów administracji co do ich uznania za remont i przebudowę. Ustawowa definicja tych pojęć zawarta jest w art. 3 u.P.b.
Zgodnie z jego pkt 7a, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w okolicznościach sprawy za takie kwalifikują się wykonanie /likwidacja /zmiana rozmiarów otworów okiennych i drzwiowych, wykonanie tworzącej strop podwieszanej izolacji, likwidacja lukarn i wywietrzników dachowych.
Stosownie zaś do art. 3 pkt 8 u.P.b., remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym; do takich
w niniejszej sprawie należą wykonanie nowych tynków, posadzek, okładzin ściennych z płytek, instalacji (elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, wentylacyjnej, odgromowej), izolacji przeciwwilgociowej fundamentów, odnowienie /wymianę znajdujących się w budynku "głównym" elementów zbiorników na gnojowicę (kanałów, wanien, rusztów). Za takie prawidłowo uznano również prace związane z przemurowaniem ściany zewnętrznej kotłowni
i kominów (pomieszczenie kotłowni o wymiarach wewnętrznych 2,60 x 2,50 x 2,80 m wchodzi w skład części socjalnej budynku i mimo pierwotnych przypuszczeń co do jego wykonania od podstaw, tj. w ramach rozbudowy budynku, na podstawie zeznań R. M. ustalono, że ściany w tej części istniały, jednak były częściowo zawalone).
Stosownie do treści art. 28 ust. 1 u.P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31.
W myśl art. 29 ust. 2 pkt 1, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających m.in. na remoncie obiektów budowlanych,
z zastrzeżeniem, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2a lit. a) i b), zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga wykonywanie remontu o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, dotyczącego: budowli oraz przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych budynków, których budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Spełniające te kryteria opisane powyżej prace remontowe wymagały zatem dokonania zgłoszenia.
Ponieważ określony w art. 29 ust. 2 u.P.b. katalog robót budowlanych których wykonywanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę nie obejmuje stwierdzonych przy przebudowie przedmiotowego budynku prac, należy uznać, że ich wykonanie takiego pozwolenia wymagało.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że przy wskazanej kwalifikacji opisanych robót i obowiązku uzyskania odpowiednio zgody organu architektoniczno-budowlanego w postaci pozwolenia na budowę (przebudowa) oraz dokonania temu organowi zgłoszenia (remont), inwestor wymogów tych nie spełnił. Oznacza to, że wykonanie tych robót nastąpiło w ramach samowoli budowlanej. Wiąże się to jednak z odpowiednim zastosowaniem art. 50 i art. 51 u.P.b., przewidujących w takim przypadku możliwość zastosowania trybu legalizacyjnego, pozwalającego doprowadzić roboty budowlane do stanu zgodności z prawem. Nie każde bowiem odstępstwo od przepisów budowlanych skutkuje automatycznym wymogiem rozbiórki robót wykonanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia; wymóg ten odnosi się tylko do sytuacji przewidzianych w:
- art. 48 ust. 1 u.P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje,
z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2),
- art. 49b u.P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje,
z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Przez budowę, zgodnie z art. 3 pkt 6 u.P.b., należy rozumieć nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego, lecz także jego odbudowę, rozbudowę czy nadbudowę.
W rozpoznawanej sprawie, mimo że inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę ani nie dokonał zgłoszenia, wskazane przypadki nie zachodzą, gdyż nie dotyczy ona budowy (odbudowy, rozbudowy, nadbudowy) obiektu lub jego części
(w wyniku prac nie doszło do utworzenia nowego obiektu). Budową nie jest natomiast przebudowa, której odrębną definicję zawiera art. 3 pkt 7a u.P.b., a tym bardziej remont (art. 3 pkt 8), do których stosuje się art. 50 i 51.
W myśl art. 50 ust. 1 pkt 1 u.P.b., w przypadkach innych niż określone
w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Ponieważ taka sytuacja dotyczyła niniejszej sprawy i co nie budzi wątpliwości, dotyczyła robót będących w toku (nie zakończonych), stosując ten przepis organ nadzoru budowlanego miał wręcz obowiązek wstrzymać prowadzenie robót budowlanych; zostało to dokonane opisanym wyżej postanowieniem PINB z dnia [...] czerwca 2016 r.
Przesądzając prawidłowość tego postanowienia, dalsze postępowanie legalizacyjne prowadzone jest na podstawie art. 51 u.P.b. i uzależnione jest od oceny okoliczności faktycznych sprawy. Zgodnie bowiem z ust. 1 tego artykułu, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych
w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego
z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego
z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Wydanie jednego z powyższych rozstrzygnięć co do zasady uzależnione jest więc od tego, czy roboty mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
W oczywisty sposób nie wyklucza to jednak takiej sytuacji, w której organ stwierdza, że roboty budowlane wykonane do dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu są prawidłowe, zgodne ze sztuką budowlaną, w związku z czym nie zachodzi potrzeba ingerencji w postaci nałożenia określonych obowiązków celem doprowadzenia tych robót do stanu zgodności z prawem. W okolicznościach sprawy taka sytuacja zachodziła, gdyż jak wynika chociażby z przedłożonej przez inwestora opinii technicznej z dnia 3 sierpnia 2016 r. (sporządzonej przez osobę z uprawnieniami budowlanymi do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno – budowlanej), roboty budowlane obejmujące wykonanie izolacji przeciwwilgociowej ścian fundamentowych, remont wanien gnojowicowych, wymianę tynków, rusztów betonowych i podsufitki izolującej, zmianę wymiarów otworów okiennych i drzwiowych bądź ich likwidację, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, remont części socjalnej, przemurowanie ściany kotłowni i kominów oraz wymianę wewnętrznych instalacji sanitarnych i elektrycznych wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną oraz warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót. Wymienione elementy robót zostały wykonane z nowych materiałów posiadających atesty i certyfikaty dopuszczające do powszechnego stosowania w budownictwie /przedłożone do akt sprawy/. Wszystkie wykonane roboty przyczyniły się korzystnie do poprawy ogólnego stanu technicznego budynku oraz jego zabezpieczenia przed dalszą dewastacją.
Podkreślenia wymaga, że wykonanie tych robót nie budzi wątpliwości i zostało potwierdzone przez PINB w toku toczącego się postępowania. O stanie "wyjściowym", istniejącym przed rozpoczęciem robót przez J. J., świadczą m.in. zeznania wykonawcy robót R. M., który mimo wyremontowanego już przez poprzedniego właściciela A. B. dachu wraz z odprowadzeniem wód opadowych wskazał, że budynek w części zachodniej obejmującej pomieszczenia socjalne był w stanie częściowej ruiny (m.in. częściowo zawalone ściany działowe i niektóre zewnętrzne, pozostałości po istniejących wcześniej instalacjach). Co istotne i co znajduje potwierdzenie w ustaleniach prowadzących postępowanie organów nadzoru, wskazał on także, że nie prowadzono żadnych robót skutkujących zmianą podstawowych wymiarów obiektu (jego wielkości).
W tym kontekście zaskarżoną decyzję WINB, którą organ ten orzekł
o uchyleniu decyzji PINB z dnia [...] września 2016 r. i nakazał inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z remontem i przebudową budynku inwentarskiego na działkach nr 1224/6 i 2546 w L. należy uznać za w pełni prawidłową i pozostającą w zgodności z obowiązującymi regulacjami
(art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.b.).
Ustalenia, że wykonane roboty są zgodne ze standardami i nie wymagają żadnych czynności ani robót, pozwalają na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy poprzez wydanie decyzji o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r. II OSK 1012/09).
Wbrew twierdzeniom skarżącego Z. K., z opisanych przyczyn,
w ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie zaistniały żadne przesłanki do zobowiązania J. J. do rozbiórki przebudowanej części budynku inwentarskiego, zlokalizowanego na stanowiącej własność SP działce nr 2546
(wg informacji z ewidencji gruntów jest to droga, zaś działka pozostaje w użytkowaniu Gminy [...]).
Nie kwestionując, że jest to część budynku inwentarskiego najbardziej wysunięta
w stronę nieruchomości skarżącego (działka nr 2546 bezpośrednio graniczy ze stanowiącymi jego własność działkami nr 2467/14, 2467/15, 2467/17 i 2467/23)
a samo usytuowanie tego budynku na działce nr 2546 można ocenić jako "niefortunne", zaburzające układ komunikacyjny i sprawiające wręcz wrażenie przypadkowego "dostawienia" do głównego budynku na działce nr 1224/6, to jednak brak jest uzasadnionych podstaw do wywodzenia jego rozbiórki z faktu wykonania
w nim przez inwestora remontu i przebudowy.
Jak wynika z akt sprawy, ta część budynku istniała już w czasie, kiedy właścicielem obiektu na działce nr 1224/6 był A. B. (2004 – 2012) i najprawdopodobniej pochodzi z dużo wcześniejszego okresu funkcjonowania tam PGR, kiedy to została dobudowana do wykorzystywanego do produkcji zwierzęcej budynku głównego (jak ustalono w toku postępowania, A. B. działkę nr 1224/6 nabył od Agencji Nieruchomości Rolnych, która w piśmie z dnia 8 lipca 2016 r. oświadczyła, że nie posiada dokumentacji technicznej budynku).
Data powstania budynku na działce SP nr 2546 pozostaje jednak bez znaczenia dla prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia, skoro w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że J. J. nie jest jego właścicielem i to nie on go wybudował. Skoro formalnie jego właścicielem pozostaje SP, to mimo funkcjonalnego związku z budynkiem głównym na działce nr 1224/6, gdyby nawet
z jakichkolwiek względów nie mogło dojść do zalegalizowania na podstawie art. 51 u.P.b. wykonanych w nim przez J. J. robót, w ramach usunięcia ich skutków i tak nie mógłby zostać on zobowiązany do rozbiórki tej części obiektu jako nie stanowiącej jego własności, lecz najwyżej przywrócenia jej stanu poprzedniego. Jej samowolny remont i przebudowa nie mogą więc stanowić samoistnej przyczyny prowadzącej do nakazania rozbiórki, a tym samym podstawy do wywodzenia przez skarżącego rażącego naruszenia art. 48 ust. 1 i art. 51 ust. 1 i 2 u.P.b. z faktu nałożenia na inwestora obowiązku zaniechania dalszych robót budowlanych.
Dodać należy, że nałożony na inwestora zaskarżoną decyzją nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych i uznanie możliwości legalizacji prac dotychczas wykonanych w ramach remontu i przebudowy, automatycznie nie przesądza o dopuszczalności ich kontynuowania. Jak trafnie wskazano w treści tej decyzji, ich dokończenie nie może nastąpić bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (w zależności od rodzaju robót, jakie miałyby być jeszcze wykonane). To zaś zgodnie z przepisami u.P.b. wiąże się z wymogiem złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w okolicznościach sprawy i w świetle dążeń skarżącego jawi się jako szczególnie istotne względem stanowiącej własność SP działki nr 2546.
Zdaje się to również dostrzegać sam inwestor J. J., który w skierowanym do WINB piśmie z dnia 13 stycznia 2017 r. (po wniesieniu odwołania, a przed wydaniem decyzji) wyjaśnił, że istniejąca na działce 2546 dobudówka jest zupełnie odrębnym budynkiem od położonego na działce nr 1224/6 i jedynie do niego przylega (dobudowana przez PGR, pełniła funkcję służebną jako magazynek, szatnia, pomieszczenia socjalne). Wskazał też, że jej stan prawny nie powinien rzutować na remont jego budynku i nawet gdyby trzeba było ją rozebrać, nie będzie to miało żadnego wpływu na jego budynek.
Jak już jednak wykazano, w sprawie - w związku z wykonanymi przez J. J. pracami - nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu na działce nr 2546. Właściwy do podjęcia ewentualnych działań w tym kierunku jest podmiot reprezentujący właściciela (Skarb Państwa), tj. właściwy miejscowo Starosta, do którego skarżący może kierować swoje oczekiwania.
Podsumowując, Sąd w pełni uznaje zasadność zaskarżonej decyzji
i wskazanej w niej argumentacji, jako adekwatnej do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego. Wyrażone w niej stanowisko organu zostało w należyty sposób wyjaśnione i uzasadnione.
W tej sytuacji, wobec braku stwierdzenia naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, skarga na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło