II SA/Rz 1360/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-28

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest zgodna z prawem, gdy roboty budowlane zostały zakończone?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazując wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, ponieważ roboty budowlane zostały zakończone, a nakaz zaniechania dalszych robót (art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.) byłby nieuzasadniony. Sąd podzielił uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji nakazującej zaniechanie robót, uznając ją za naruszającą prawo materialne w sytuacji zakończenia prac.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującej wykonanie robót budowlanych przy budynku mieszkalnym w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Skarżący kwestionowali tę decyzję, domagając się m.in. rozbiórki ganku. W przeszłości organy nadzoru budowlanego i sądy administracyjne wielokrotnie orzekały w sprawie samowoli budowlanej przy tym budynku, która rozpoczęła się od dobudowy ganku w 1999 r. i istotnych odstępstw od projektu budowlanego. WINB, po ponownym postępowaniu, uchylił decyzję organu I instancji nakazującą zaniechanie robót i wydał decyzję nakazującą wykonanie konkretnych robót naprawczych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Z. K. i K. K.; odrzucono skargę H. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Z. K., H. K. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. oddala skargę Z. K. i K. K.; II. odrzuca skargę H. K. Przedmiotem skargi jest, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] orzekająca o nakazie wykonania określonych robót budowlanych. Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że PINB prowadził postępowanie w sprawie istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 898 w M. Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. PINB nałożył na ówczesnych inwestorów/właścicieli M. i S. K., obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji budowlanej. Decyzja ta została jednak uchylona przez WINB decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Następnie PINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 r. wstrzymał prowadzenie robot budowlanych w przedmiotowym budynku, jednak i ono zostało uchylone przez WINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2001 r. a postępowanie organu I instancji w tym zakresie umorzone. W dalszej kolejności decyzją z dnia [...] marca 2002 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie, a ta została uchylona przez WINB decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. W dniu [...] grudnia 2002 r. PINB po raz kolejny wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB z dnia [...] kwietnia 2003 r. Następnie PINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nakazał inwestorom zamurować 2 otwory okienne w ścianie budynku i jeden otwór okienny w ścianie ganku od strony sąsiedniej działki nr ew. gr. 897/1. Natomiast w postępowaniu odwoławczym WINB decyzję tę uchylił i decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nakazał M. i S. K. sporządzenie i przedstawienie dwóch egzemplarzy projektu dokończenia robót budowlanych zawierającego inwentaryzację budowlaną wykonanych robót oraz inwentaryzację budowlaną działki nr ewid. 898. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. SA/Rz 1234/03 stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. oraz z [...] kwietnia 2003 r., postanowienia z [...] kwietnia 2003 r., decyzji z [...] grudnia 2003 r. i z [...] września 2003 r. W dalszym toku postępowania zmianie uległ stan prawny działki nr 898, ponieważ na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego rep. [...] w dniu [...] lipca 2004 r. prawo własności tej nieruchomości nabyli S. C. i E. C. w 2/3 częściach oraz A. C. w 1/3 części. Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy tym budynku. Zostało ono zreformowane przez WINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Z kolei decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. PINB nałożył na S., E. i A. C. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i również ona została zreformowana przez WINB decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. II SA/Rz 705/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę H. i Z. K. oraz K. K. na ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r., jednak na skutek skargi kasacyjnej H. K. i Z. K. wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. II OSK 2006/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W następstwie wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. II SA/Rz 236/08, WSA w Rzeszowie uchylił ww. decyzje z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz z dnia [...] listopada 2004 r. Prowadząc po raz kolejny postępowanie w sprawie robót budowlanych przy budynku na działce nr 897, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. PINB umorzył postępowanie, jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez WINB decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. II SA/Rz 1198/10, WSA w Rzeszowie oddalił skargę H. K. i Z. K. na decyzję z dnia [...] października 2010 r., a ich skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. II OSK 1311/12. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2014 r. PINB nałożył na S., E. i A. C. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego robót budowlanych wykonanych przy budynku mieszkalnym na działce nr 898, jednak i ta decyzja została uchylona przez WINB decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. W dalszej kolejności decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], PINB nakazał S., E. i A. C. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym na działce nr 898, opierając rozstrzygnięcie na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ewid. gr. 898 w M. jest budynkiem dwukondygnacyjnym, niepodpiwniczonym, konstrukcji murowanej posiadającym dach dwuspadowy konstrukcji drewnianej kryty blachą. Budynek ten posiada wymiary 8,98 m x 8,65 m plus ganek o wymiarach 3,48 m x 1,55 m wraz z zadaszeniem płytowym, żelbetowym o wymiarach 2,75 m x 1,55 m stanowiącym przedłużenie pokrycia dachu ganku podpartym słupkiem żelbetowym o przekroju 15 cm x 15 cm. Przedmiotowy budynek realizowany był na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1974 r. o pozwoleniu na budowę wydanej dla ówczesnego inwestora M. M. wg adaptowanego projektu typowego WB 3305. Wyżej wymienione pozwolenie na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. zostało przeniesione na M. i S. K., a decyzją Starosty Powiatu [...] znak: [....] z dnia [...] listopada 2004 r. na kolejnych, obecnych właścicieli S., E. i A. C. Organ wskazał także, że decyzję o pozwoleniu na budowę w/w budynku poprzedziła decyzja Urzędu Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 1974r. ([...] zatwierdzająca plan realizacyjny budynku mieszkalnego M. M. adaptowanego wg projektu WB 3305. Położenie budynku mieszkalnego zaprojektowano w odległościach 3,40 m i 4,50 m od granicy z działką nr ewid. gr. 897 (obecnie 897/1). Nadto poprzedni właściciele – M. i S. K. od strony działki nr ewid. 897/1 dobudowali w 1999 r. ganek konstrukcji murowanej z dachem płaskim, jednospadowym, żelbetowym wraz z zadaszeniem żelbetowym stanowiącym przedłużenie dachu ganku, podpartym słupem żelbetowym. W ścianie budynku mieszkalnego i ganku od strony działki nr ewid. gr. 897/1 nie ma otworów okiennych i drzwiowych. Organ wskazał, że z opracowanego przez geodetę uprawnionego S. M. "Szkicu usytuowania budynków mieszkalnych w stosunku do granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr ewid. 898 i 897/1 w M." z dnia [...] listopada 2014 r. wynika, że odległość ganku budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 898 od granicy ewidencyjnej z działką nr ewid. 897/1 wynosi 1,33 m, a położenie słupa podpierającego zadaszenie nad wejściem do budynku wynosi 1,20 m od tej granicy. Natomiast odległość budynku mieszkalnego K. K. zlokalizowanego na działce nr ewid. gr. 897/1 od granicy ewidencyjnej wynosi 1,46 m. Zbliżenie budynku należącego do państwa C. do granicy nie powoduje jednak zakłócenia w korzystaniu z sąsiedniej działki nr 897/1 i nie powoduje naruszenia interesów jej właścicieli. Taka lokalizacja nie stwarza również zagrożenia pożarowego. Brak było zatem podstaw do nakazania rozbiórki części obiektu na działce nr 898. Orzeczono natomiast nakaz zaniechania dalszych robót. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się K. K. i Z. K., kwestionując je wraz z dokonanymi ustaleniami faktycznymi w odwołaniu. W ich ocenie właściciele działki nr 898 powinni zostać zobowiązani do wykonania robót budowlanych, które przywróciłyby zgodność zabudowy z przepisami. Zwrócili uwagę, że skoro zakończono już roboty budowlane na tej działce to nie można było orzec nakazu zaniechania dalszych robót. Lokalizacja budynku narusza minimalne odległości jego posadowienia, w tym od granicy działki, na co oni nigdy nie wyrazili zgody. Budynek ten został także wykonany z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego. Zażądali wobec tego zastosowania się organu nadzoru budowlanego do wskazań Sądu zawartych w wydanych w tej sprawie wyrokach. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] WINB uchylił w całości w/w decyzję organu I instancji i jednocześnie nakazał S., E. i A. C., zam. [...], ul. [...], rozbiórkę zadaszenia o wymiarach 2,75 m x 1,55 m wraz ze słupem żelbetowym o przekroju 15 cm x 15 cm, stanowiącego przedłużenie pokrycia dachu ganku budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. gr. 898 w M.. Decyzja ta była przedmiotem kontroli WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 447/15 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. W wyroku tym Sąd wskazał, na brak odniesienia się do zarzutu odwołania, dlaczego podstawą ustalenia odległości budynków na działkach nr ewid. 898 i 897/1 od granicy ewidencyjnej między działkami stał się szkic autorstwa geodety uprawnionego S. M. a nie wskazywana przez skarżących inwentaryzacja powykonawcza budynku na działce nr ewid. 897/1, która też została przyjęta do zasobu ewidencji gruntów, jak również brak odniesienia się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia w ustalonych odległościach wykonanego w trakcie postępowania ocieplenia budynku nr 898. Sąd wskazał także, że nie wyjaśnione zostało czy konkretne odległości budynków od granicy są odległościami od ścian budynku czy też uwzględniają wystające w obydwu budynkach elementy - gzymsy. WSA wskazał by w ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustalił rozmiary gzymsu ganku budynku na działce nr 898 od strony granicy z działką nr 897/1, czy pozostałe wskazywane odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego miały charakter istotny, wyjaśnił czy ustalone odległości obydwu budynków od granicy to odległości od ścian zewnętrznych z uwzględnieniem ocieplenia czy też bez tego elementu a także w jakiej odległości od granicy znajdują się gzymsy obydwu budynków, w tym skrajne zadaszenia przy ganku. Wskazał także, że jeżeli to konieczne po dokonaniu powyższych ustaleń ponownie zwróci się do odpowiednich organów Straży Pożarnej by ustalić czy takie położenie budynku na działce nr 898 nie narusza przepisów przeciwpożarowych w odniesieniu do sąsiedniej zabudowanej nieruchomości. Po ponownie przeprowadzonym postepowaniu, w tym przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej i dokonaniu oględzin wraz z pomiarami, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] WINB uchylił decyzję organu I instancji w całości i jednocześnie nakazał S., E. i A. C., wykonać niżej wymienione roboty budowlane przy budynku mieszkalnym, położonym na działce nr ewid. gr. 898 w celu doprowadzenia wybudowanego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami poprzez: 1. wyprowadzenie ściany ganku budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. gr. 898 w M., od strony działki nr ewid. 897/1 ponad pokrycie dachu na wysokość 30 cm oraz przedłużenie ściany ganku w kierunku północno-zachodnim o 30 cm poza lico ściany. Ściana ta powinna być wykonana z materiału ściennego niepalnego o wytrzymałości ogniowej co najmniej El 60 (materiał-cegła pełna ceramiczna, silikatowa lub bloczki betonowe-gr. 25 cm), 2. skrócenie okapu dachu ganku budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. 897/1 wystającego poza obrys ściany ganku, 3. zamurowanie otworu o wymiarach 1,0m x 1,0m w ścianie ganku budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. 897/1 obecnie wypełnionego luksferami, materiałem ściennym niepalnym powszechnie stosowanym w budownictwie, 4. rozbiórkę zadaszenia ganku o wymiarach 2,75 m x 1,55 m wraz ze słupem żelbetowym o przekroju 15 cm x 15 cm, stanowiącego przedłużenie pokrycia dachu ganku budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. gr. 898 w M., w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r. Organ odwoławczy wskazał, że w związku z ustaleniami dokonanymi podczas rozprawy administracyjnej, pomiarami usytuowania budynków na działce nr ewid. 898 i 897/1 dokonanymi przez uprawnionego geodetę, jak również wykonując zalecenie prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2015 r. zwrócił się (pismo z dnia [...] czerwca 2016 r.) do Państwowej Straży Pożarnej w R. o wydanie opinii czy położenie budynku na działce nr ewid. 898 w M. nie narusza przepisów przeciwpożarowych w odniesieniu do sąsiedniej zabudowanej nieruchomości na działce nr 897/1. Organ wskazał, że do pisma dołączono kopię szkicu usytuowania budynków mieszkalnych w stosunku do granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr ewid. 898 i 897/1 w M. z dnia [...] listopada 2014 r. autorstwa geodety uprawnionego S. M. Szkic ten został sporządzony przez uprawnionego geodetę i wskazuje odległości usytuowania budynków mieszkalnych od granicy ustalonej w odniesieniu do punktów stałych, a przeprowadzone pomiary podczas rozprawy administracyjnej czy kontroli przez organ I instancji zostały dokonane od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ewid. 898 i 897/1, które nie stanowi granicy. Z analizy tego szkicu wynika, że ganek przedmiotowego budynku mieszkalnego usytuowany jest nierównolegle do granicy ewidencyjnej między działkami nr ewid. 898 i 897/1. Ganek w narożach znajduje się w odległościach 1,33 m i 1,63 m od granicy ewidencyjnej z działką nr ewid. 897/1. Słup podpierający zadaszenie nad wejściem do budynku znajduje się w odległości 1,20 m od granicy z działką nr ewid. 897/1. Z kolei odległość garażu budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 897/1 od granicy z działką nr ewid. 898 wynosi 1,46 m. W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wyraził opinię dotyczącą spełniania przepisów przeciwpożarowych w zakresie lokalizacji budynku na działce nr ewid. 898 w M. w odniesieniu do sąsiedniej zabudowanej nieruchomości na działce nr 897/1. Po przeanalizowaniu ww. stanowiska oraz z uwagi na to, że odległość przedmiotowego ganku budynku mieszkalnego od granicy z działką nr ewid. 897/1 i budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 897/1 od granicy ewidencyjnej jest zbliżona WINB stwierdził, że w przedmiotowej sprawie możliwe jest doprowadzenie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 898 położonej w M. do stanu zgodnego z prawem zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Organ podał, że usytuowanie budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 898 jak i budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 897/1 narusza przepisy określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Zgodnie z § 271 ust. 1 i ust. 9 tego rozporządzenia odległość jaką należy zachować pomiędzy ścianami budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 898 jak i budynku mieszkalnego z garażem na działce nr ewid. 897/1 nie powinna być mniejsza niż 6 m, jeżeli przekrycia dachów są nierozprzestrzeniające ognia. Zatem ściana ganku budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 898 powinna być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Organ odwoławczy wskazał, że doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem jest możliwe poprzez nakazanie wykonania robót budowlanych wymienionych w decyzji. To zaś spowoduje, że sytuacja przybliżenia budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 898 do granicy nie będzie powodowała naruszenia interesów właścicieli działki nr ewdd. 897/1 i nie będzie powodowała zakłócenia w korzystaniu z tej działki. Ponadto wskazał, że odwołująca na podstawie tej sytuacji tj. że na działce nr ewid. 898 usytuowany był budynek mieszkalny z gankiem w odległości mniejszej niż 3,0 m od granicy między działkami uzyskała pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 897/1 w odległości 1,5 m od granicy. Organ podał, że zgodnie z § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia, dopuszczalne jest w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana, itp., o klasie odporności ogniowej spełniającej wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany. Z akt sprawy wynika, że powierzchnia otworu w ścianie ganku wypełnionego luksferami (1,00 m x 1,00 m = 1,0 m2 ) w stosunku do powierzchni ściany (3,48 m x 2,8 m = 9,74 m2) wynosi 10,3 % tj. przekracza 10 % powierzchni ściany. Wobec tego ściana ta nie spełnia warunków przeciwpożarowych określonych w w/w rozporządzeniu i należy ją zamurować materiałem ściennym pełnym nie przepuszczającym światła. Organ nadzoru zauważył nadto, że na mocy zaskarżonej decyzji organ I instancji wydał nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. 898 w M. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przewidziany w art. 51 i art. 50 P.b. tryb postępowania stosuje się w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49 b ust. 1 w/w ustawy, a więc innych niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Nakaz zaniechania robót budowlanych stosuje się, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 2 i 3 P.b. i może być zastosowany, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonywane roboty budowlane nie mogą doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Nakaz ten nie znajdzie zastosowania do robót zakończonych. WINB podkreślił, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy roboty budowlane przy budynku mieszkalnym położonym na działce nr ewid. gr. 898 w M. zostały zakończone, zatem wydany przez organ I instancji nakaz zaniechania robót budowlanych jest nieuzasadniony i jest działaniem z rażącym naruszeniem prawa materialnego. Powyższe zaś uzasadniało uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania m.in. dotyczącego podstawy ustalenia odległości budynków na działkach nr ewid. 898 i 897/1 w oparciu o szkic usytuowania budynków mieszkalnych w stosunku do granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr ewid. 898 i 897/1 w M. z dnia [...] listopada 2014 r. WINB wyjaśnił, że szkic ten został sporządzony przez uprawnionego geodetę i wskazuje odległości usytuowania budynków mieszkalnych od granicy ustalonej w odniesieniu do punktów stałych. Inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza wskazywana przez skarżącą nie zawiera miar odległości od granicy pomiędzy działkami nr ewid. 898 i 897/1 a organ nadzoru budowlanego nie jest upoważniony do określenia tych odległości poprzez dokonanie pomiaru linijką czy przymiarką chociażby ze względu na skalę mapy. Organ nadzoru budowlanego nie może podważać ustaleń geodety. Odnośnie natomiast zarzutu dotyczącego wskazanych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego np. podniesienia wysokości ścian wyjaśnił, że podczas rozprawy administracyjnej dokonano wizualnej oceny kształtu budynku i usytuowania otworów okiennych i drzwiowych i stwierdzono, że odpowiada on stanowi przedstawionemu w projekcie budowlanym zamiennym z grudnia 2004 r. opracowanym przez A. F. znajdującym się w aktach I instancji. Nadto na wniosek odwołującej dokonano pomiarów wysokości poddasza, które wyniosły 1,81 m od stropu budynku do krokwi drewnianej dachu budynku co wskazuje, że poddasze to jest poddaszem nieużytkowym tak jak wskazuje projekt budowlany i nie stanowi dodatkowej kondygnacji budynku. Skargę na tę decyzję złożyli do WSA w Rzeszowie Z. K., K. K. oraz H. K. (działająca imieniem własnym oraz jako pełnomocnik K. K.), wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej nakazów zawartych w pkt 2, 3 i 4, tj. nakazów rzekomo doprowadzających budynek na działce nr 898 do stanu zgodnego z prawem. Ich zdaniem wydana decyzja po raz kolejny nie rozpatruje i nie wyjaśnia wszystkich poprzednio podnoszonych przez nich zarzutów. W przeważającej części jest taka sama jak ta poprzednio uchylona decyzja z [...] lutego 2015 r. Podkreślili, że zaskarżona decyzja "nie wyjaśnia całej samowoli budowlanej" podnoszonej w 16-letnim postępowaniu administracyjnych a podejmowane przez organy działania są pozorne. Ich zdaniem organ po raz kolejny wydaje inwestorom nakaz rozbiórki części zadaszenia ganku zamiast całego ganku, a który rażąco narusza przepisy P.b i warunki techniczne. Po raz kolejny organ opiera rozstrzygnięcie na prywatnym dokumencie jakim jest opracowany przez geodetę szkic. Podane w nim odległości są w ich ocenie niewiarygodne, bo zawyżone o 10 cm. Raz jeszcze zarzucili brak uwzględnienia przedstawionej przez nich inwentaryzacji powykonawczej budynku na działce nr 897/1 gdzie zmierzone zostały odległości. Domagają się zamurowania otworu drzwiowego w ścianie zwróconej w stronę działki 897/1, stanowiącego "parawan dla ganku", jak również całkowitej rozbiórki samego ganku. Ani ganek ani istniejący otwór drzwiowy nie spełniają warunków technicznych. Zarzucili nadto brak odniesienia się przez organ odwoławczy do niezgodnego z prawem ocieplenia samowoli styropianem – co nastąpiło w przybliżeniu do granicy dz. 897/1 o kolejne 10 cm. Skarżący wskazali także, na brak odniesienia się przez organ nadzoru budowlanego do kwestii samowolnej nadbudowy poddasza użytkowego i brak wskazania jakie roboty należy wykonać w celu doprowadzenia tej części samowoli do stanu zgodnego z prawem. Nie wyjaśniono także kwestii dotyczącej uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowoli budowlanej "bez przywrócenia i doprowadzenia przez 16 lat do stanu zgodnego z prawem". Skarżący wskazali na niezgodne z prawem przeniesienie pozwolenia na budowę z M. M. na Państwo K. (brak jej pisemnej zgody na przeniesienie, gdyż M. M. zmarła [...] maja 1980 r.), brak przedstawienia opinii Straży Pożarnej czym uniemożliwiono im ustosunkowania się do niej. Końcowo zawnioskowali o obciążenie urzędników NB kosztami postępowania i zwrot poniesionych przez nich kosztów. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie powołując się na przesłanki zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1660). W świetle brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie naruszyła ona prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Zanim zapadła zaskarżona decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. ([...]) organy nadzoru budowlanego – wskutek interwencji H. K. i Z. K. (pismo z dnia [...] grudnia 2000 r.) – odnośnie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 898 w M., począwszy od 2001 r. wydały szereg decyzji i postanowień, skierowanych najpierw do M. i S. K. (ówczesnych właścicieli działki nr 898 i budynku) i do kolejnych, zarazem obecnych właścicieli – S., E. i A. C., i również kilkakrotnie orzekały sądy administracyjne (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie: II SA/Rz 1234/03, II SA/Rz 705/05, II SA/Rz 236/08, II SA/Rz 1198/10, II SA/Rz 447/15 i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie: II OSK 2006/05, II OSK 1311/12). Nie jest kwestyjne, że na budowę budynku mieszkalnego na działce nr 898 decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1974 r. Naczelnik Gminy [...] udzielił M. M. pozwolenia na budowę wg adaptowanego projektu typowego WB3305, a którą poprzedziła decyzja Urzędu Powiatowego w M. z dnia [...] lipca 1974 r. ([...]) zatwierdzająca plan realizacyjny budynku mieszkalnego j.w. M. M. Wspomniane wyżej pozwolenie na budowę zostało przeniesione na M. i S. K. (decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...]), a następnie na rzecz obecnych właścicieli nieruchomości – S., E. i A. C. (decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. znak: [...]). Do przedmiotowego budynku od strony działki nr 897/1 M. i S. K. w 1999 r. dobudowali ganek konstrukcji murowanej z dachem płaskim, jednospadowym, żelbetowym wraz z zadaszeniem żelbetowym stanowiącym przedłużenie dachu ganku, podpartym słupem żelbetowym, co bez wątpienia stanowiło istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę. Wydając kontrolowaną obecnie decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. – organ odwoławczy procedował w warunkach związania wynikającego z dyspozycji art. 153 P.p.s.a.: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie." Lektura akt administracyjnych i uzasadnienie zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie organ odwoławczy respektował ocenę prawną (i wskazania), zawartą w wyroku tut. Sądu z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 447/15, pozostającą pod ochroną cyt. wyżej art. 153 P.p.s.a. Stosując się do powyższego, organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające (w tym rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami i pomiarami w terenie), co w konsekwencji doprowadziło do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Nadto Sąd podziela uchylenie przez organ odwoławczy wydanej w pierwszej instancji decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. ([...]) nakazującej S., E. i A. C., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, "zaniechanie dalszych robót budowlanych budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 898 w M.": - wydanie bowiem takiego nakazu w sytuacji, gdy roboty budowlane przy przedmiotowym budynku zostały zakończone jest nieuzasadnione i narusza prawo materialne – w związku z tym skorzystanie z trybu przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. było prawidłowe. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy, zgodnie z regułami postępowania dowodowego z art. 75 i nast. K.p.a., dawał organowi odwoławczemu podstawę do uznania, że zaistniały przesłanki, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stwarzającym możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego. W myśl tego przepisu właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W kontrolowanej obecnie decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. skierowanej do S., E. i A. C., aktualnych właścicieli nieruchomości nr 898 w M. organ odwoławczy nakazał wykonanie robót budowlanych przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na w/w działce, w celu doprowadzenia tegoż budynku do stanu zgodnego z przepisami i określił termin wykonania tychże robót (do dnia 31 grudnia 2016 r.). Zakres robót do wykonania określony został w punktach 1 – 4 i w rzeczywistości dotyczą one dobudowanego do budynku mieszkalnego ganku. Trzeba podkreślić, że skarżący kwestionują legalność dobudowy ganku (a także "wysokie poddasze" w budynku mieszkalnym) usytuowanego wg nich w odległości "mniejszej niż 2m" od granicy ich działki, o czym informują w piśmie z dnia 21 grudnia 2000 r., w istocie inicjującym postępowanie przed organami nadzoru budowlanego. W skardze działania tych organów nazywają "pozornymi" i kategorycznie domagają się "całkowitej rozbiórki samego ganku". Pogląd skarżących i w szczególności żądanie rozbiórki spornego ganku nie zasługują na uwzględnienie. Otóż przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego cyt. wyżej i powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, jak już wyżej wspomniano, daje możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego. Istotą tego postępowania jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W tym postępowaniu organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a więc w szczególności przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa użytkowników danego obiektu budowlanego, a także chroniącymi interesy osób trzecich. Nadto ustalają, jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. Określony przez organ odwoławczy zakres robót budowlanych do wykonania, ma w warunkach rozpoznawanej sprawy, doprowadzić wybudowany budynek mieszkalny na działce nr 898 do stanu zgodnego z przepisami. Oznacza to, że zbliżenie tego budynku do granicy tej działki nie będzie powodowało naruszenia interesów właścicieli działki nr 897/1, jak i nie będzie powodowało zakłóceń korzystania z tej działki (na której garaż budynku mieszkalnego znajduje się w odległości 1,46 m od granicy z działką nr 898). Z akt sprawy wynika, że podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez organ odwoławczy w dniu [...] czerwca 2016 r. dokonano pomiaru usytuowania budynków na działce nr 898 i 897/1, stosowny szkic sytuacyjny sporządził geodeta uprawniony S. M. (wskazuje odległości usytuowania tych budynków od granicy ustalonej w odniesieniu do punktów stałych) i wykazuje on, że ganek przedmiotowego budynku mieszkalnego usytuowany jest nierównolegle od granicy ewidencyjnej pomiędzy w/w działkami – w odległości 1,33 m i 1,63m z działką nr 897/1. Słup podpierający zadaszenie nad wejściem do budynku znajduje się w odległości 1,20 m od granicy z działką nr 897/1, zaś odległość garażu budynku mieszkalnego zlokalizowanego na tej działce od granicy z działką nr 898 wynosi 1,46m. Nadto organ odwoławczy uzyskał opinię Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. (pismo z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...]) odnośnie lokalizacji budynku mieszkalnego na działce nr 898 wobec zabudowanej działki nr 897/1 i wobec niezachowania minimalnej odległości 6m między ścianami budynków na obu tych działkach i uznał w związku z tym konieczność zastosowania § 271 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), co szczegółowo uzasadnił i zbędnym jest tu ponawianie tej argumentacji. Podkreślić jednakże należy, że w trafnej ocenie organu odwoławczego ściana spornego ganku budynku mieszkalnego na działce nr 898 powinna być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i dlatego wymaga zamurowania materiałem ściennym pełnym nie przepuszczającym światła. Reasumując stwierdzić należało, że w warunkach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym samym wydana przez niego decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie narusza prawa. Zarzuty skargi, podnoszące "rażące naruszenie przepisów P.b. i warunków technicznych", w żadnym stopniu nie zostały sprecyzowane (przez wskazanie konkretnych przepisów), co nie czyni możliwym ich skontrolowanie. Argumentacja, bardziej opisowa i także polemiczna, nie daje podstaw do przypisania organowi, który wydał kontrolowaną obecnie decyzję zaniedbań obowiązków proceduralnych, jak i błędnego zastosowania prawa materialnego. Wskazać przy tym należy, że przyczyny "nieuwzględnienia" przedłożonej przez skarżących inwentaryzacji powykonawczej budynku na działce nr 897/1 – wbrew zarzutom skargi – zostały wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Bezzasadny jest również zarzut skargi, jakoby organ odwoławczy nie odniósł się "do kwestii samowolnej nadbudowy poddasza użytkowego". Organ ten w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji, powołując się na wyniki wykonanych pomiarów wysokości poddasza (1,81m od stropu budynku do krokwi drewnianej dachu budynku), prawidłowo podał, iż jest to poddasze nieużytkowe (zgodnie z projektem budowlanym zamiennym) i w związku z tym nie sanowi dodatkowej kondygnacji budynku. Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga K. K. i Z. K. została oddalona. Skarga H. K., jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu w myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi ( 2). Z powyższego wynika więc, że legitymacja do wniesienia skargi jest związana z posiadaniem przez skarżącego interesu prawnego. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest ta legitymacja, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Innymi słowy, interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenia o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (zob. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997/2/89). Wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z cyt. art. 50 § 1 lub § 2 P.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 19 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 79/98, LEX 36198). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że H. K. niema interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. ([...]). Z zalegających w aktach sprawy wypisów z ewidencji gruntów jednoznacznie wynika, że nie jest ona właścicielką działki nr 897/1 (nie ma do niej żadnych praw rzeczowych). Z faktu wspólnego zamieszkiwania z skarżącymi (K. K., Z. K.) w budynku mieszkalnym na tej działce nie można wywodzić istnienia interesu prawnego, można jedynie mówić o posiadanym przez H. K. interesie faktycznym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło