II OZ 690/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Cz. i M. Cz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 246/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. Cz. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 246/17, odrzucił skargę E. Cz. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 25 stycznia 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 21 lutego 2017 r. Ostatni dzień terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przypadł zatem na dzień 28 lutego 2017 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik nadesłał pismo procesowe, przy którym przedłożył pełnomocnictwo do występowania w niniejszej sprawie w imieniu uczestnika postępowania M. Cz. Pomimo upływu zakreślonego terminu, pełnomocnik nie nadesłał natomiast pełnomocnictwa udzielonego przez stronę skarżącą. Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - P.p.s.a., pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego, ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie pełnomocnika skarżącego z przedkładania pełnomocnictwa w sytuacji, gdy znajduje się ono w aktach administracyjnych, to regulację taką niewątpliwie zawarłby w ustawie. Z tego względu, ewentualne powoływanie się w postępowaniu sądowoadministracyjnym na dokument pełnomocnictwa przedłożony w postępowaniu administracyjnym jest nieuprawnione w świetle jednoznacznej treści art. 37 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Z uwagi na to, że pełnomocnik skarżącej pomimo wezwania nie nadesłał pełnomocnictwa uprawniającego do występowania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi bądź wojewódzkim sądem administracyjnym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., Sąd odrzucił skargę. E. Cz. i M. Cz. w zażaleniu na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucili naruszenie art. 58 § 1 pkt 3, art. 58 § 3 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że pełnomocnictwo do reprezentacji skarżącej przed sądami administracyjnymi złożone zostało na etapie postępowania administracyjnego, a to powoduje, że przy wnoszeniu skargi nie powstaje obowiązek dołączenia pełnomocnictwa. Gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, że posłużenie się powyższym pełnomocnictwem nie było prawidłowe to strona skarżąca zrealizowała zarządzenie WSA wzywające do uzupełnienia wskazanego braku poprzez złożenie dodatkowego pełnomocnictwa zawierającego umocowanie pochodzące od M. Cz., strony postępowania, wraz z potwierdzeniem wszystkich dotychczasowych czynności podjętych przez pełnomocnika w określonych sprawach. Wprawdzie nie stanowiło to literalnego wykonania wydanego zarządzenia, niemniej jednak uniemożliwia stwierdzenie, że nie jest możliwe nadanie dalszego biegu wniesionej skardze. To z kolei przesądza o braku usprawiedliwionych podstaw do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do regulacji art. 49 § 1 P.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. W myśl art. 46 P.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, a ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a., zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 P.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zasadniczą kwestią wymagającą oceny w niniejszej sprawie jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym. Ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, na który wskazuje również strona skarżąca, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak podgląd jednolity w orzecznictwie, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 P.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym dokonując pierwszej czynności w danej sprawie, rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne, należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Pogląd prezentowany przez stronę skarżącą nie jest jednak trafny w aktualnym stanie prawnym, ponieważ orzecznictwo przywołane w zażaleniu zapadało przed nowelizacją ustawy. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Powyższe brzmienie tego przepisu zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 15 sierpnia 2015 r. Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 P.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie wnoszonym do sądu (skardze), a zatem pełnomocnik nie może powoływać się na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy. Jak już podkreślono wyżej złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma jednak okoliczność, że niezależnie od treści wymienionych przepisów, które powinny być pełnomocnikowi znane, dodatkowo wezwaniem z dnia 6 lutego 2017 r. został on zobowiązany do złożenia pełnomocnictwa uprawniającego do działania w imieniu skarżącej E. Cz., z zastrzeżeniem rygoru odrzucenia skargi. Jednoznaczna treść zarządzenia wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi nie mogła wywołać u fachowego pełnomocnika żadnych wątpliwości co do obowiązku podlegającego wykonaniu. Mimo to, wskazany brak formalny nie został usunięty, co oznaczało, że skarga nie została złożona przez osobę uprawnioną. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że w skardze wyraźnie określono, że stroną skarżącą jest E. Cz. W tej sytuacji nie można było uznać, że nadesłanie w wyznaczonym terminie pełnomocnictwa od M. Cz. stanowiło wykonanie zarządzenia w przedmiocie braku formalnego skargi. Sąd I instancji miał podstawy aby uznać, że złożone pełnomocnictwo dotyczy reprezentowania uczestnika postępowania. W rezultacie zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.