II SA/Gl 74/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę. W dniu 17 grudnia 2011 r. funkcjonariusz Komendy Miejskiej Policji w R. wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, stanowiącego własność skarżącej M. K. w trybie art. 130 a ust. 2 pkt 1 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137). Następnie w dniu 20 marca 2012 r. Komenda Miejska Policji w R. przesłała Staroście [...] dokumenty w związku z nieodebraniem pojazdu w terminie 3 miesięcy od daty jego usunięcia. Pismem z dnia 27 marca 2012 r. Starosta [...] wezwał skarżącą do odbioru pojazdu z pouczeniem o skutkach. Korespondencja nie została odebrana pomimo dwukrotnego awiza. Wnioskiem z dnia [...] r. Starosta wystąpił do Sądu Rejonowego w R. o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...] i o ustanowienie dla skarżącej kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w R. orzekł przepadek pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Apelację skarżącej, wniesioną przez kuratora, oddalono na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 130 a ust. 10 h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nałożył na skarżącą obowiązek zapłaty kwoty 45.910,30 zł tytułem kosztów holowania i przechowania pojazdu na parkingu strzeżonym w okresie od dnia 17 grudnia 2011 r. do dnia 22 września 2015 r. tj. za 1375 dni oraz za oszacowanie wartości pojazdu. W uzasadnieniu organ I instancji omówił przebieg postępowania oraz przedstawił sposób wyliczenia należności, przywołując stawki z uchwał Rady Powiatu w R., obowiązujące w powyższym okresie. W odwołaniu od decyzji skarżąca, działająca przez kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 i 77 § 1 kpa – z powodu niedochowania należytej staranności w poszukiwaniu właściciela lub osoby uprawnionej do odbioru pojazdu, 2) art. 107 § 3 kpa – poprzez niewyjaśnienie przyczyny, dla której pojazd był przechowywany na parkingu przez kilka lat, generując niepotrzebne koszty, podczas gdy Starosta dopiero po upływie 6 miesięcy wystąpił z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku, a postanowienie sądu zapadło po 21 miesiącach. Zdaniem odwołującej się, brak podstaw do obciążenia jej kosztami, wynikającymi z nieuzasadnionej bezczynności organu i sądu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i pogląd prawny co do obowiązku ponoszenia przez właściciela kosztów usunięcia pojazdu z drogi do czasu uprawomocnienia się orzeczenia o jego przepadku. Kolegium podkreśliło, że strona osobiście odebrała zawiadomienie o usunięciu pojazdu. Następnie wobec zwrotu awizowanej korespondencji organ I instancji podejmował czynności w celu ustalenia miejsca pobytu, a wreszcie wystąpił do sądu o ustalenie kuratora. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego M. K., działająca przez kuratora domagała się uchylenia decyzji ostatecznej i zasądzenia kosztów postępowania, powielając dotychczasowe zarzuty i argumentację, że powinna ponieść jedynie uzasadnione koszty usunięcia i przechowywania pojazdu, będące normalnym skutkiem jej zachowania, a nie zaniedbania organu i sądu. Z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa, organ odwoławczy nie wyjaśnił przyczyn, dla których pojazd był przechowywany na parkingu przez kilka lat, generując niepotrzebne koszty. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanowił dla skarżącej jako nieznanej z miejsca pobytu kuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Brak podstaw prawnych do ferowania zarzutu naruszenia prawa materialnego z powodu nieuzasadnionego obciążenia skarżącej kosztami usunięcia z drogi, przechowywania i oszacowania wartości jej pojazdu w trybie art. 130 a ust. 10 h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1260). W toku postępowania organy administracji nie naruszyły też reguł procedury administracyjnej, dochowując gwarancji procesowych strony nieznanej z miejsca pobytu. Skarżąca, działająca przez kuratora w osobie adwokata nie neguje wysokości kosztów usunięcia pojazdu z drogi (kwota 400 zł) oraz jego oszacowania (kwota 135,30 zł). Spór dotyczy jedynie zasadności obciążenia kosztami przechowywania pojazdu od dnia 17 grudnia 2011 r. jako daty jego usunięcia do dnia 22 września 2015 r., tj. uprawomocnienia się orzeczenia sądu o jego przepadku na rzecz Powiatu [...]. Wysokość kosztów z tego tytułu za okres ponad 3 i pół roku, wyniosła bowiem 45.375 zł. Należność wyliczono w oparciu o stawki opłat, wynikające z obowiązujących w tym okresie uchwał z podaniem źródła ich publikacji. Organ I instancji przedstawił też sposób wyliczenia należności. Zdaniem sądu administracyjnego, należność za powyższy okres wyliczono prawidłowo i zasadnie obciążono tymi kosztami skarżącą jako właściciela pojazdu. Trafnie zauważyło Kolegium, że to skarżąca kierowała pojazdem w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu. Działania policji spowodowane były bezpośrednio przyczynami leżącymi po stronie skarżącej, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości. Odebrała też zawiadomienie o usunięciu pojazdu, zawierające pouczenie o obowiązku poniesienia kosztów przechowywania pojazdu. Jednakże pojazdu nie odebrała i jak wynika z akt postępowania, opuściła miejsce stałego zameldowania. Wg relacji jej córki A. B. wyjechała za granicę, bez podania adresu (vide: pismo z dnia [...] r., skierowane do Sądu Rejonowego w R. oraz pismo Komisariatu Policji w G. z dnia [...] r.). Taki stan rzeczy wymusił na organie administracji wyczerpanie trybu poszukiwania, a następnie wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Wymaga to dokonania ogłoszeń, co znacznie przedłuża tok postępowania. Podjęte przez organ I instancji czynności w celu ustalenia miejsca pobytu wynikają zaś z akt postępowania i zostały omówione przez ten organ w motywach decyzji. Dodatkowo wykaz podjętych czynności przedstawia pismo tego organu, przekazujące odwołanie, które doręczono kuratorowi skarżącej. I tak, w aktach postępowania znajdują się następujące dokumenty: 1) wydruk z bazy KSIP-CEP z dnia 27 stycznia 2012 r,, 2) wezwanie organu do odbioru pojazdu z pouczeniem o skutkach z dnia 27 marca 2012 r., 3) doręczenie tego pisma, dwukrotnie awizowane, 4) wniosek o udostępnienie danych z ewidencji ludności z dnia 20 kwietnia 2012 r., 5) wywiad z Państwowym Szpitalem [...] w R. z dnia 13 czerwca 2012 r. Dopiero po zebraniu niezbędnych informacji organ I instancji władny był w dniu 19 czerwca 2012 r. wystąpić do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu z wnioskiem o ustanowienie kuratora. Organ administracji podjął zatem wymagane czynności i dochował należytej staranności w poszukiwaniu skarżącej. Oznacza to wprost, że wszelkie opóźnienia były spowodowane z jej winy. Po pierwsze, skarżąca nie odebrała pojazdu z parkingu, a po drugie – opuściła miejsce stałego zameldowania bez podania adresu, wiedząc o znajdującym się na parkingu pojeździe i skutkach z tego wynikających. Brak też podstaw do przyjęcia, że jednostka samorządu terytorialnego winna być obciążona kosztami przechowywania pojazdu z uwagi na długotrwałość postępowania sądowego, która również spowodowana była nieustaleniem miejsca pobytu skarżącej. Wniesienie apelacji od postanowienia sądu I instancji było uprawnieniem strony, ale skoro środek odwoławczy nie odniósł skutku, konsekwencje tego stanu rzeczy winny obciążyć skarżącą. Zasadnie organy obydwu instancji przyjęły, że dopiero uprawomocnienie się orzeczenia o przepadku pojazdu, stwarza prawną możliwość jego zniszczenia lub sprzedaży przez właściwy powiat. Zatem do tej daty wszelkie koszty z tytułu przechowywania pojazdu winny obciążać jego właściciela w dniu usunięcia z drogi. Faktem jest, że Kolegium nie przytoczyło w motywach zaskarżonej decyzji podjętych czynności w celu ustalenia miejsca pobytu skarżącej. Jednak w treści odwołania przytoczono istotne daty. W niniejszej sprawie nie było możliwe wystąpienie do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu po upływie 4 miesięcy od jego usunięcia z drogi z powodu opuszczenia przez skarżącą miejsca zameldowania bez podania adresu. W tym stanie rzeczy braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zatem uchybienie wymogom z art. 107 § 3 kpa, nie stwarza podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Nie są też uzasadnione pozostałe zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa. W istocie nie wiadomo o jakie braki materiału dowodowego chodzi. Z mocy art. 130 a ust. 10 a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, starosta występuje do sądu powszechnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu dopiero po upływie 30 dni od doręczenia powiadomienia właścicielowi. W praktyce oznacza to co najmniej okres 4 miesięcy. Z uwagi na pierwotne awizowanie przesyłek pocztowych, a następnie konieczność poszukiwania skarżącej, w żadnym wypadku termin ten nie mógł być dochowany i to wyłącznie wskutek jej działań. Podejmowane przez kuratora działania w interesie strony spowodowały przedłużenie postępowania sądowego o 1,5 roku. Z tych względów brak podstaw do przyjęcia, aby wysokość kosztów była konsekwencją opieszałości organów samorządu terytorialnego. Zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego z powodu ustalenia tych kosztów za okres od usunięcia pojazdu do uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu. Oczywiście nie sposób nie zauważyć absurdalności całej sytuacji. W istocie bowiem nie wydaje się możliwe wyegzekwowanie należności, a całe postępowanie wygenerowało dalsze koszty, obciążające jednostkę samorządu terytorialnego. Kwestia ta musi jednak pozostać poza ramami niniejszej sprawy. Z tych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. mr