III SA/Wr 389/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-06-29
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Bogumiła Kalinowska, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o., która w umowie spółki zmieniła przedmiot działalności na wsparcie rozwoju przedsiębiorczości w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego, ale nie wykazała przychodów z tego tytułu ani nie oferowała usług dla przedsiębiorców w momencie składania wniosku o dofinansowanie, może być uznana za Instytucję Otoczenia Biznesu (IOB) w rozumieniu regulaminu konkursu?Ratio decidendi
Spółka, która na dzień składania wniosku o dofinansowanie nie wykazała faktycznego świadczenia usług wspierających dla przedsiębiorców ani nie osiągnęła z tego tytułu przychodów, nie może być uznana za Instytucję Otoczenia Biznesu (IOB) w rozumieniu regulaminu konkursu, nawet jeśli w umowie spółki zadeklarowała takie cele. Konkurs był skierowany do podmiotów już działających w sferze otoczenia biznesu, a nie do tych, które dopiero aspirują do takiego statusu w przyszłości.Stan faktyczny
Strona skarżąca, A Sp. z o.o., złożyła skargę na czynność Zarządu Województwa D. nieuwzględniającą jej protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu. Projekt został odrzucony z powodu niespełnienia kryterium formalnego "Kwalifikowalność Wnioskodawcy". Zarząd Województwa uznał, że spółka nie jest Instytucją Otoczenia Biznesu (IOB), ponieważ nie wykazała przychodów z tytułu oferowania usług wspierających przedsiębiorców ani faktycznie ich nie świadczyła w momencie składania wniosku. Spółka argumentowała, że sama deklaracja celów w umowie spółki i wpisy w KRS wystarczą do uznania jej za IOB, a rozróżnienie między "oferowaniem" a "świadczeniem" usług jest kluczowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Maciej Guziński, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu oddala skargę.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem, działając na podstawie art. 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego. Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 9 ust 2 pkt 2 oraz art. 55 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217 z późn. zm.; zwana poniżej "ustawą wdrożeniową"), po analizie protestu wnioskodawcy (strony skarżącej) - A Sp. z o.o. od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu nr [...], pn. "[...]", Zarząd Województwa D. pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa D. (dalej także jako "IZ") na lata 2014-2020 - nie uwzględnił protestu.
Rozpoznając protest wskazano na zapisy Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. (zwanego dalej: SZOOP RPO WD) stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa D. z dnia [...] czerwca 2016 r., czyli wersji obowiązującej co do projektów zgłoszonych (jak wniosek strony skarżącej) w ramach ogłoszonego naboru wniosków o dofinansowanie w ramach Osi priorytetowej 1 "Przedsiębiorstwa i innowacje", Działania 1.3 "Rozwój przedsiębiorczości", Poddzialania 1.3.1 "Rozwój przedsiębiorczości - konkursy horyzontalne", Schematu 1.3 A "Przygotowanie terenów inwestycyjnych".
W uzasadnieniu przytoczono, że wniosek o dofinansowanie realizacji wymienionego projektu został negatywnie oceniony przez Komisję Oceny Projektów z powodu niespełnienia kryterium formalnego obligatoryjnego zawartego w "Kryteriach wyboru operacji finansowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014 2020", zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD, tj. kryterium "Kwalifikowalność Wnioskodawcy". IZ podała, że jak wynika z dokumentacji aplikacyjnej w ramach tego obligatoryjnego kryterium, którego niespełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku, sprawdzane będzie czy wnioskodawca oraz partnerzy (jeśli dotyczy) są uprawnieni do ubiegania się o wsparcie w ramach ogłoszonego konkursu (zgodnie z katalogiem wnioskodawców określonym w regulaminie danego konkursu).
IZ podkreśliła, że w wyniku przeprowadzonej ponownej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie eksperci stwierdzili, że to kryterium nie zostało spełnione. W ramach analizowanego kryterium I oceniający podkreślił, że zgodnie z pkt 7 Regulaminu konkursu dla naboru nr [...] o dofinansowanie w ramach konkursu (w zakresie projektów typu 1.3 A) mogą ubiegać się następujące typy beneficjentów: jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia; jednostki organizacyjne jst; specjalne strefy ekonomiczne, instytucje otoczenia biznesu (IOB). Zgodnie z SZOOP RPO WD "Instytucje Otoczenia Biznesu to instytucje niedziałające dla zysku (również takie, które przeznaczają swój zysk no cele statutowe i jednocześnie nie wypłacają dywidendy swoim udziałowcom lub akcjonariuszom oferujące przedsiębiorcom usługi wspierające w szerokim zakresie. Pomoc może dotyczyć zagadnień związanych z tworzeniem, prowadzeniem i rozwojem przedsiębiorstwa. Oferta instytucji otoczenia biznesu obejmuje np. udzielanie informacji, szkolenia, doradztwo, usługi B+R itp. Do instytucji otoczenia biznesu zaliczamy np. regionalne i lokalne agencje rozwoju, stowarzyszenia przedsiębiorców i osób działających na ich rzecz, izby gospodarcze, samorządy przedsiębiorców, centra wspierania przedsiębiorczości, inkubatory przedsiębiorczości, centra transferu technologii, instytucje sfery B+R, fundusze pożyczkowe, firmy prywatne świadczące usługi dla przedsiębiorstw itd.
I oceniający wskazał, że wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej nie potwierdził, iż oferuje przedsiębiorcom usługi wspierające. Zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie w pkt. B.1.1.3 "Adres strony internetowej" — przedsiębiorca nie posiada strony internetowej; w pkt. C.I.1. "Charakterystyka działalności przedsiębiorstwa" początkowo nazwa spółki brzmiała "B" Sp. z o.o. W dniu [...].01.2016 r. aktem notarialnym dokonano zmian w umowie spółki zmieniając dotychczasową nazwę na "C". Jednocześnie w umowie spółki wprowadzono zapis dotyczący celów, jakie realizować będzie spółka, tj. cele instytucji otoczenia biznesu. Pierwotnie, podstawowym przedmiotem działalności spółki była działalność lecznicza i uzdrowiskowa. Z uwagi jednak na specyfikę rynku, na którym funkcjonuje wnioskodawca, spółka dotychczas takiej działalności nie prowadziła. W wyniku przeprowadzonej analizy potrzeb lokalnego rynku dokonano stosownych zmian w dokumentach rejestrowych spółki wyznaczając nowe cele działania, jakim są obecnie wsparcie działalności służącej tworzeniu warunków dla rozwoju przedsiębiorczości w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego. Wytyczenie nowych celów dla spółki spowodowało, iż spółka zmieniła swój charakter stając się Instytucją Otoczenia Biznesu i aktualnie wszystkie podejmowane działania skoncentrowane są na przygotowaniu się do realizacji inwestycji polegającej na budowie infrastruktury niezbędnej dla utworzenia Uzdrowiskowego Parku Biznesu, który ma stanowić wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw działających w sektorze uzdrowiskowym;
I oceniający podkreślił również, że we wniosku w pkt. C.II.3.1 "Podstawowe produkty/towary/usługi oferowane przez przedsiębiorstwo" - wnioskodawca wpisał, że nie oferował dotychczas żadnych produktów/ towarów i usług, w pkt. C.ll.3.2 "Przychody z podstawowej działalności" zaś podał, że wartość przychodów w każdym z okresów wynosi 0,00 PLN. I oceniający zwrócił również uwagę na zapisy pkt. C.II.4 "Charakterystyka istotnych czynników kształtujących popyt", w którym wnioskodawca podawał, że projekt będący przedmiotem niniejszego wniosku dotyczy wprowadzenia na rynek przez wnioskodawcę nowej usługi, w wyniku realizacji projektu powstanie Uzdrowiskowy Park Biznesu, który będzie specjalnie zorganizowaną przestrzenia posiadającą charakter lokalny, służącą do kreowania, stymulowania i wspierania młodych przedsiębiorstw.
Na tym tle I oceniający w uzasadnieniu swojej oceny wskazał, że przytoczone powyżej treści z wniosku dowodzą, że wnioskodawca w momencie aplikowania o wsparcie w ramach niniejszego konkursu był w trakcie reorganizacji, której efektem ma być pełnienie Instytucji Otoczenia Biznesu. Jednakże zgodnie z zapisami dokumentacji projektowej, w tym obowiązującej definicji Instytucji Otoczenia Biznesu zawartej w SZOOP RPO WD, wnioskodawca nie pełni takiej roli z uwagi na brak oferowania usług dla przedsiębiorców, co również ma swoje odzwierciedlenie w braku przychodów z tego tytułu. W związku z powyższym nie można uznać, że wnioskodawca spełnia omawiane kryterium.
IZ następnie podniosła, że w sposób analogiczny odniósł się II ekspert, który w swojej ocenie także zwrócił uwagę na zapisy występujące w pkt. B.l.1.3, pkt. C.I.1, pkt. C.II.3.1 i pkt. C.ll.3.2 oraz pkt. C.II.4 wniosku o dofinansowanie. II oceniający zaznaczył także, że na dzień składania dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawca nie wpisywał się w kryterium kwalifikowalności wnioskodawcy z uwagi na brak przesłanek wskazujących na świadczenie usług dla MŚP. Wnioskodawca podjął próbę reorganizacji spółki mające uwiarygodnić spełnienie przesłanek bycia IOB zawartych w SZOOP RPO WD w kontekście spełnienia wymogów kryteriów.
W odniesieniu do zarzutów protestu IZ RPO WD zauważyła, że Instytucją Otoczenia Biznesu może być firma prywatna świadcząca usługi, która uległa reorganizacji, jeżeli wpisuje się w zakres definicji IOB ujętej w pkt. 7 Regulaminu Konkursu i w SZOOP RPO WD. Wnioskodawca musi wykazać przychody, gdy prowadzi działalność jako IOB. Zgodnie z zapisami w pkt 1 część C wniosku o dofinansowanie "Charakterystyka działalności przedsiębiorstwa" wnioskodawca jednak nie wykazuje przychodu z tytułu prowadzonej działalności jako IOB, zatem nie może on zysku przeznaczać na cele statutowe, a wcześniejsze argumenty jasno wskazują, że nie oferuje on także przedsiębiorcom usług wspierających w szerokim zakresie. IOB może świadczyć nieodpłatnie usługi dot. udzielania informacji i doradztwa podmiotom gospodarczym.
IZ RPO WD zauważyła, że ogłoszenie o naborze w ramach przedmiotowego konkursu zostało opublikowane [...].06.2016 r. (termin składania wniosków upływał [...].10.2016 r.), natomiast wnioskodawca dokonał zmiany w KRS, jak sam wskazuje, w dniu [...].08.2016 r., tuż przed terminem na złożenie wniosku o dofinansowanie, stąd stwierdzenie oceniających, że wnioskodawca w dniu złożenia wniosku (tj. [...].10.2016 r.) był w trakcie reorganizacji. Zdaniem IZ samo wytyczenie we wniosku nowych celów nie wystarczy aby uznać, że spółka stanie się IOB, a w ramach przedmiotowego konkursu o dofinansowanie mogą ubiegać się wnioskodawcy, którzy świadczą usługi dla MŚP, a nie ci, którzy będą świadczyć je dopiero w przyszłości. Z opisów zawartych we wniosku wynika, że spółka nie prowadziła dotychczas faktycznej działalności gospodarczej, zatem nie można stwierdzić, że wnioskodawca świadczy usługi dla przedsiębiorstw skoro nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej. Pierwotnie podstawowym zakresem działalności spółki była działalność lecznicza i uzdrowiskowa.
IZ RPO stwierdziła dalej, że wnioskodawca nie przedstawił żadnego dowodu na to, że świadczył usługi na rzecz MŚP jako Instytucja Otoczenia Biznesu. W pkt: "Podstawowe produkty/towary/usługi oferowane przez przedsiębiorstwo" we wniosku o dofinansowanie wyraźnie zaznaczył, że "nie oferował dotychczas żadnych produktów/ towarów i usług". W ocenie Instytucji Zarządzającej samo jednak posiadanie statusu Instytucji Otoczenia Biznesu nie świadczy o tym, że firma świadczy usługi w ramach tej działalności, mając na względzie definicję IOB w dokumentacji programowej, w zakres której to definicji wnioskodawca się nie wpisuje, z uwagi na brak oferowania usług dla przedsiębiorców, w związku z powyższym nie można uznać, że spełnia kryterium kwalifikowalności.
W skardze na opisane rozstrzygnięcie protestu zarzucono naruszenie art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez nierzetelną, nieobiektywną i niezgodną z ustanowionymi kryteriami ocenę wniosku skarżącego, które to naruszenie poskutkowało błędnym uznaniem przez Instytucję Zarządzającą, iż projekt nie spełnia kryterium formalnego pod nazwą "Kwalifikowalność Wnioskodawcy".
Wskazując na powyższy zarzut, działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1) lit, a) ustawy wdrożeniowej wniesiono o stwierdzenie, iż ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa, mającym istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego ocenę powyższego projektu przeprowadzono w sposób subiektywny i dowolny, wbrew przyjętym kryteriom wyboru, co stanowi naruszenie art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Nie godząc się z przyjęciem, że nie posiadał statusu Instytucji Otoczenia Biznesu w rozumieniu pkt 7 Regulaminu obowiązującego dla przedmiotowego konkursu skarżący odwołał się do definicji Instytucji Otoczenia Biznesu w powołanym wyżej brzmieniu, akcentując, iż w jej treści posłużono się sformułowaniem zarówno "oferowania" usług, jak też ich "świadczenia". Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego słowo "oferować" oznacza "przedkładać ofertę, proponować jakiś produkt, usługę lub pomoc", świadczenie zaś usługi polega na jej wykonywaniu, realizacji. Oferowanie zatem przez dany podmiot usług w żadnej mierze nie jest tożsame z nich świadczeniem. Wręcz przeciwnie: oferowanie usług jest etapem wstępnym, który zawsze musi nastąpić przed ich ostatecznym świadczeniem, jednakże nie zawsze do tego świadczenia prowadzi. Ewentualna realizacja usługi jest możliwa jest jedynie przecież wówczas, gdy podmiot, do którego taka oferta jest skierowana, zdecyduje się z tej oferty skorzystać, a strony uzgodnią dalsze warunki współpracy.
Zdaniem strony skarżącej zwrócić uwagę należy, iż zgodnie z definicją Instytucji Otoczenia Biznesu, elementem kluczowym, konstytuującym ten podmiot, jest sama właśnie tylko możliwość świadczenia usług, mających charakter wspierających działalność przedsiębiorstw (ich oferowanie), nie zaś faktyczne ich wykonywanie. O powyższym świadczy przede wszystkim niepozostawiająca żadnych wątpliwości treść pierwszego, mającego znaczenie najistotniejsze zdania w definicji, zgodnie z treścią którego Instytucje Otoczenia Biznesu to "instytucje (...) oferujące przedsiębiorcom usługi wspierające w szerokim zakresie", jak również zdanie ostatnie tejże definicji, które pełni rolę zdania dopełniającego i uszczegółowiającego zdanie główne, a w którym przykładowo wymieniono podmioty, posiadające status "Instytucji Otoczenia Biznesu". W zdaniu tym, "firmy prywatne świadczące usługi na dla przedsiębiorstw", zostały wyszczególnione odrębnie, obok m.in. inkubatorów przedsiębiorczości, które przecież - z uwagi na swoją strukturę własnościową - również odpowiadać mogą pojęciu "firm prywatnych". Instytucji Zarządzającej ta jasna różnica pomiędzy "oferowaniem" usług a ich "świadczeniem" zdecydowanie umknęła. Błędem jest utożsamianie obu pojęć - "oferowania usług" oraz ich "świadczenia", gdyż pozostaje to w rażącej sprzeczności z definicją Instytucji Otoczenia Biznesu, w której oba pojęcia pozostają od siebie wyraźnie oddzielone. O wadliwości rozumowania IZ świadczyć ma passus na str. 8 uzasadnienia rozstrzygnięcia, w akapicie trzecim, w którym IZ stwierdziła. iż "samo posiadanie statusu Instytucji Otoczenia Biznesu nie stanowi o tym, że firma świadczy usługi w ramach tej działalności". Dokonując tego stwierdzenia, Instytucja Zarządzająca jednoznacznie zatem, mimo wcześniej poczynionych przez siebie uwag przyznała, że skarżący taki status posiada, niezależnie od tego, czy i ile usług w jej ramach zostało rzeczywiście wykonanych.
Dalej argumentowano o konieczności uznania skarżącego za podmiot spełniający kryterium kwalifikowalności przesądza również i fakt, że skarżący, zgodnie z powoływaną już definicją Instytucji Otoczenia Biznesu, usługi wspierające przedsiębiorców w istocie rzeczy oferuje. W pierwszej kolejności zaświadczają o tym same postanowienia umowy spółki, zgodnie z treścią których celem, dla którego została ona powołana jest wsparcie działalności służącej tworzeniu warunków dla rozwoju/przedsiębiorczości w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego. Na powyższe wskazują również wpisy w prowadzonym dla niej Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, gdzie jako przedmiot działalności wskazano między innymi jednoznacznie "działalność wspomagającą prowadzenie działalności gospodarczej". One to właśnie, konstytuując zakres działalności gospodarczej skarżącego, zakreślają równocześnie ramy oferowanych przez niego usług. O niczym innym nie stanowi treść znajdującego się we wniosku skarżącego punkt pn. "Podstawowe Produkty/Towary/ Usługi Oferowane Przez Przedsiębiorstwo". Znajdujące się w nim stwierdzenie, że "Wnioskodawca nie oferował dotychczas żadnych produktów/towarów i usług" jest bowiem wynikiem popełnienia tego samego - co Instytucja Zarządzająca - błędu, to jest uznania za mające taki sam zakres znaczeniowy pojęć "oferowanie" i "świadczenie" usług.
Jako takie zaś w żadnym razie nie powinno przesądzać o uznaniu kryterium kwalifikowalności za niespełnione.
W odpowiedzi IZ wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową i stosują środki określone w tych przepisach, co wynika z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Taką regulację szczególną stanowi przepis art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217, z późn. zm., zwanej dalej ustawą). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Powołana ustawa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, wskazać trzeba, że stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że ocena projektu przedstawionego przez skarżącego została dokonana bez naruszenia [...] prawa.
Godzi się przy tym nadmienić, że w art. 50 ustawy ustawodawca przesądził, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny projektu przez Instytucję Zarządzającą (IZ) stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego łącznie z postanowieniami aktów, dokumentów, wchodzących w skład tzw. systemu realizacji programu (art. 6 ustawy). W tej materii podkreślić należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy powołanej ustawy oraz akty wydane przez Instytucję Zarządzającą, składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym m.in. Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego, Regulamin konkursu wraz z załącznikami oraz Instrukcją. Jak wynika z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy, w procedurze wyboru projektów, w tym ich oceny, właściwe instytucje wiążą zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równego traktowania wszystkich beneficjentów. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 1 i 2 ustawy). Na mocy art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy zostały opracowane przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 w celu jednolitego stosowania przez właściwe instytucje.
Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.
Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu).
Na tle zasad art. 37 ust. 1 ustawy, omawiana kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji). Tym samym również rozstrzygnięcie protestu przez właściwą instytucję zarządzającą powinno zawierać szczegółową, jednoznaczną, rzetelną i przejrzystą analizę kwestionowanych przez wnioskodawcę ocen projektu – z rozważeniem zarzutów oraz uwag zarówno osób oceniających projekt (ekspertów) w kartach oceny merytorycznej jak i argumentacji i zarzutów zamieszczonych w proteście. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem.
W świetle powyższych wywodów Sąd stwierdza, że ocena projektu nie uchybia przytoczonym, generalnym formułom postępowania, w szczególności nie doszło do uchybienia normom zawartym w cytowanym przepisie art. 37 ustawy.
W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest ocena, czy strona skarżąca spełniała podstawowe kryterium formalne niezbędne do skutecznego ubiegania się w opisanym wyżej konkursie o dofinansowanie swego projektu, nazwane jako "Kwalifikowalność Wnioskodawcy". Zgodnie ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego oraz pkt 7 Regulaminu dla tego konkursu w naborze do projektów 1.3.A. mogły bowiem uczestniczyć jedynie ściśle określone, wymienione tamże, typy potencjalnych beneficjentów, między innymi zaś Instytucje Otoczenia Biznesu (IOB).
W powołanej wyżej dokumentacji konkursowej zdefiniowano Instytucje Otoczenia Biznesu jako: "instytucje niedziałające dla zysku (również takie, które przeznaczają swój zysk na cele statutowe i jednocześnie nie wypłacają dywidendy swoim udziałowcom lub akcjonariuszom), oferujące przedsiębiorcom usługi wspierające w szerokim zakresie. Pomoc może dotyczyć zagadnień związanych z tworzeniem, prowadzeniem i rozwojem przedsiębiorstwa. Oferta instytucji otoczenia biznesu obejmuje np. udzielanie informacji, szkolenia, doradztwo, usługi B+R itp. Do instytucji otoczenia biznesu zaliczamy np. regionalne i lokalne agencje rozwoju, stowarzyszenia przedsiębiorców i osób działających na ich rzecz, izby gospodarcze, samorządy przedsiębiorców, centra wspierania przedsiębiorczości, inkubatory przedsiębiorczości, centra transferu technologii, instytucje sfery B+R, fundusze pożyczkowe, firmy prywatne świadczące usługi dla przedsiębiorstw itd."
Jak wynika z przytoczonej, rozbudowanej definicji, Instytucje Otoczenia Biznesu (IOB), to podmioty non – profit, również takie, które przeznaczają swój zysk na cele statutowe i jednocześnie nie wypłacają dywidendy swoim udziałowcom lub akcjonariuszom (a zatem i mogą nimi być spółki z ograniczoną działalnością) oferujące usługi z zakresu wsparcia przedsiębiorczości w szerokim, opisanym wyżej, zakresie.
Bezsprzecznie zatem, skoro konkurs został skierowany wyłącznie do określonej grupy beneficjentów, rzeczą strony skarżącej było wykazanie, że spełnia przesłanki formalne udziału, w tym także w zakresie wymaganej kategorii podmiotowej. Spełnienie kryterium podmiotowego, czyli kwalifikowalności wnioskodawcy, ma wynikać wprost z dokumentacji aplikacyjnej, jaką ma złożyć wnioskodawca, to znaczy powinno znajdować potwierdzenie we wniosku wraz z wymaganymi załącznikami, gdyż na tej podstawie dokonuje się oceny faktycznego spełnienia wymogów konkursu. W tym celu formularz obowiązującego wniosku zawiera odpowiednie pozycje, które w procedurze wyboru projektów podlegają analizie i weryfikacji. Trzeba bowiem zważyć, że chodzi o rozdysponowanie środków publicznych. Tym się kierując, porównując dane zawarte we wniosku, zasadnie IZ uznała, że strona skarżąca, mimo nazwy, to jest działania pod firmą odwołującą się do "Inkubatora Przedsiębiorczości", a także postanowieniom umowy spółki, stosownym wpisom w KRS, wyrażanych intencji, czyli pomimo formalnego spełniania definicji IOB, to jednak de facto, na dzień składania wniosku, nie stanowiła podmiotu, o jakim mowa.
Zdaniem Sądu dokumentacja konkursowa nie pozostawia wątpliwości, że konkurs został skierowany do podmiotów działających już faktycznie w sferze otoczenia biznesu w pojęciu przytoczonym według prezentowanej definicji IOB, a nie w stosunku do podmiotów, które jedynie taki stan deklarują bądź dopiero aspirują w przyszłości, choćby nieodległej. Chodzi zatem o udokumentowanie przez wnioskodawcę stanu faktycznego, rzeczywiście istniejącego w dacie składania wniosku a nie intencjonalnego, czy deklarowanego, czyli wnioskodawca musi wykazać na etapie składania wniosku oraz na podstawie treści w tym wniosku zawartych - realizację przez niego działalności typowej dla Instytucji Otoczenia Biznesu, a więc stanowiącej działalność podstawową dla takiego podmiotu. Tymczasem na tle informacji zamieszczonych we wniosku i wskazujących, że strona skarżąca nie oferowała żadnych produktów, towarów lub usług, nie osiągnęła jakichkolwiek przychodów w ramach działalności podstawowej, nie posiada nawet strony internetowej, nie sposób wyprowadzić konkluzji, że omawiane kryterium kwalifikowalności spełnia.
Trafnie zatem przyjęto, że nie można uznać by na moment składania wniosku strona skarżąca stanowiła Instytucję Otoczenia Biznesu w omawianym rozumieniu. Nie został bowiem spełniony żaden z przedmiotowo istotnych elementów: osiąganie zysku, z przeznaczeniem go na cele statutowe, to jest wsparcia przedsiębiorstw (MŚP dla działania 1.3) – poprzez oferowanie, świadczenie usług dla tych przedsiębiorstw. W ocenie Sądu, rozróżnianie pojęć "oferowanie", czy "świadczenie" usług ma znaczenie w rozpatrywanej sprawie drugorzędne, dokumentacja konkursowa nie odsyła wprost do Kodeksu cywilnego i należałoby się tu posłużyć powszechnym znaczeniem, potocznie występującym, co sprawdza się do uznania, że chodzi tu o synonimy, są to bowiem pojęcia bliskoznaczne. Abstrahując od tego wypada zauważyć, że strona nie wykazała żadnego świadczenia (wykonania) usług, towarów lub produktów dla przedsiębiorców, ani tego, że w ogóle składała jakiekolwiek oferty wsparcia powstawania i rozwoju początkujących przedsiębiorstw MŚP. Skarżąca spółka sama przecież zresztą podała na stronie 8 wniosku, cyt.: "Wnioskodawca nie oferował dotychczas żadnych produktów/towarów i usług" a wobec tego utrzymywanie w skardze twierdzenia, że jednak spełnia tę przesłankę, nie może się ostać. Jak najbardziej trafne są uwagi oceniających, że strona skarżąca dopiero zamierzała ten rodzaj usług wdrożyć w ramach sfinansowanego projektu, który zgłosiła do konkursu. Nie było jednak założeniem konkursu, co wynika z zapisów dokumentacji konkursowej, wsparcie finansowe celem utworzenia nowych Instytucji Otoczenia Biznesu. W takim zresztą przypadku bezsprzecznie obowiązujący formularz wniosku dla przedmiotowego konkursu (naboru) nie przewidywałby konieczności podania danych dotyczących w pozycji C działalności przedsiębiorstwa, w tym w zakresie procentowego udziału działalności podstawowej i innej oraz której dotyczy projekt - w ostatnim roku obrotowym w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży, a także informacji w zakresie oferty przedsiębiorstwa i przychodów z działalności oraz ich udziału w przychodach ze sprzedaży za ostatni rok obrotowy.
W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutów skargi o naruszeniu norm art. 37 ustawy wdrożeniowej i z przywołanych powodów skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło